Μια νέα μελέτη συνδέει τη μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση με πρώιμες ενδείξεις καρδιακής βλάβης, όπως η μυοκαρδιακή ίνωση, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε καρδιακή ανεπάρκεια.
Με τη χρήση καρδιακής μαγνητικής τομογραφίας, οι ερευνητές εξέτασαν την επίδραση των λεπτών σωματιδίων PM2.5. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η μεγαλύτερη έκθεση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, κυρίως σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι γυναίκες και οι καπνιστές.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη λήψης μέτρων δημόσιας υγείας για τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς και συνυπολογισμού της κατά την εκτίμηση του καρδιολογικού κινδύνου.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Radiology, η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση σχετίζεται με πρώιμες ενδείξεις βλάβης στην καρδιά. Το συμπέρασμα προέκυψε από ερευνητές που εξέτασαν τους συμμετέχοντες με καρδιακή μαγνητική τομογραφία. Η εργασία δείχνει ότι τα λεπτά σωματίδια του αέρα ενδέχεται να συμβάλλουν στη διάχυτη μυοκαρδιακή ίνωση, δηλαδή στον σχηματισμό ουλώδους ιστού στον καρδιακό μυ, που μπορεί να προηγηθεί της καρδιακής ανεπάρκειας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου. Πλήθος ερευνητικών στοιχείων συνδέει την κακή ποιότητα του αέρα με τις καρδιαγγειακές παθήσεις, ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο ποιες μεταβολές στην καρδιά προκαλεί η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
«Γνωρίζουμε ότι εάν εκτίθεστε σε ατμοσφαιρική ρύπανση, διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου υψηλότερου κινδύνου καρδιακής προσβολής», ανέφερε η επικεφαλής συγγραφέας Kate Hanneman, από το Τμήμα Ιατρικής Απεικόνισης της Ιατρικής Σχολής Temerty, στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. «Θέλαμε να κατανοήσουμε τι προκαλεί αυτόν τον αυξημένο κίνδυνο σε επίπεδο ιστού».
Για να μετρήσουν τη μυοκαρδιακή ίνωση και να εξετάσουν τη σύνδεσή της με τη μακροχρόνια έκθεση στα PM2.5, η Hanneman και οι συνεργάτες της έκαναν καρδιακή μαγνητική τομογραφία, μια μη επεμβατική απεικονιστική εξέταση. Τα σωματίδια PM2.5 έχουν διάμετρο έως 2,5 μικρόμετρα και είναι τόσο μικρά ώστε να περνούν από τους πνεύμονες στην κυκλοφορία του αίματος. Στις συνήθεις πηγές τους περιλαμβάνονται τα καυσαέρια των οχημάτων, οι βιομηχανικές εκπομπές και ο καπνός από πυρκαγιές.
Η ερευνητική ομάδα συμπεριέλαβε 201 υγιείς μάρτυρες και 493 ασθενείς με διατατική μυοκαρδιοπάθεια, ώστε να διερευνήσει τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης τόσο σε υγιείς ανθρώπους όσο και σε όσους έχουν καρδιακή νόσο. Η διατατική μυοκαρδιοπάθεια δυσχεραίνει την άντληση αίματος από την καρδιά.
Και στις δύο ομάδες —στους ασθενείς με καρδιομυοπάθεια και στους υγιείς μάρτυρες— η μεγαλύτερη μακροχρόνια έκθεση σε λεπτά σωματίδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης συνδέθηκε με αυξημένη μυοκαρδιακή ίνωση. Το εύρημα υποδεικνύει ότι η ίνωση ίσως αποτελεί έναν υποκείμενο μηχανισμό μέσω του οποίου η ατμοσφαιρική ρύπανση οδηγεί σε καρδιαγγειακές επιπλοκές. Οι ισχυρότερες συσχετίσεις καταγράφηκαν στις γυναίκες, στους καπνιστές και στους ασθενείς με υπέρταση.
Τα αποτελέσματα ενισχύουν τα αυξανόμενα στοιχεία που κατατάσσουν την ατμοσφαιρική ρύπανση στους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Συμβάλλει στον υπολειμματικό κίνδυνο, τον οποίο δεν εξηγούν οι συνήθεις κλινικοί προγνωστικοί παράγοντες, όπως το κάπνισμα ή η υπέρταση.
«Ακόμα και οι μέτριες αυξήσεις στα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης φαίνεται να έχουν μετρήσιμες επιπτώσεις στην καρδιά”, δήλωσε η Hanneman. «Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι η ποιότητα του αέρα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις αλλαγές στη δομή της καρδιάς, ενδεχομένως θέτοντας το έδαφος για μελλοντικές καρδιαγγειακές παθήσεις».
Η καταγραφή της μακροχρόνιας έκθεσης ενός ασθενούς στην ατμοσφαιρική ρύπανση θα μπορούσε να βελτιώσει την εκτίμηση του κινδύνου καρδιακής νόσου και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων υγείας, στις οποίες η ρύπανση συνεισφέρει τόσο μέσω των διαφορών στην έκθεση όσο και μέσω των διαφορών στις επιπτώσεις της. Η Hanneman ανέφερε, για παράδειγμα, ότι αν κάποιος εργάζεται σε εξωτερικό χώρο σε περιοχή με κακή ποιότητα αέρα, οι επαγγελματίες υγείας θα μπορούσαν να λάβουν υπόψη αυτό το ιστορικό έκθεσης κατά την αξιολόγηση του καρδιακού κινδύνου.
Οι συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν εκτεθεί σε επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης χαμηλότερα από τα όρια που θέτουν οι παγκόσμιες οδηγίες για την ποιότητα του αέρα. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την άποψη ότι δεν υπάρχει ασφαλές όριο έκθεσης.
«Απαιτούνται μέτρα δημόσιας υγείας για την περαιτέρω μείωση της μακροχρόνιας έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση», δήλωσε η Hanneman. «Έχουν σημειωθεί βελτιώσεις στην ποιότητα του αέρα την τελευταία δεκαετία, τόσο στον Καναδά όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε».
«Η ιατρική απεικόνιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για την κατανόηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην υγεία ενός ασθενούς», δήλωσε η Hanneman. «Ως ακτινολόγοι, έχουμε μια τεράστια ευκαιρία να χρησιμοποιήσουμε την απεικόνιση για να εντοπίσουμε και να ποσοτικοποιήσουμε ορισμένες από τις επιπτώσεις στην υγεία των περιβαλλοντικών εκθέσεων σε διάφορα συστήματα οργάνων».
Περισσότερες πληροφορίες: Association between Long-term Exposure to Ambient Air Pollution and Myocardial Fibrosis Assessed with Cardiac MRI, Radiology (2025).
Συνοπτικά για την ατμοσφαιρική ρύπανση και την καρδιά
- Η παρατεταμένη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση σχετίζεται με πρώιμες ενδείξεις βλάβης στην καρδιά, μεταξύ των οποίων η μυοκαρδιακή ίνωση, η οποία ενδέχεται να εξελιχθεί σε καρδιακή ανεπάρκεια.
- Για να εξετάσουν την επίδραση των λεπτών σωματιδίων PM2.5, οι ερευνητές αξιοποίησαν καρδιακή μαγνητική τομογραφία και εντόπισαν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες.
- Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται μέτρα δημόσιας υγείας για τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση του καρδιολογικού κινδύνου.
- Μεγαλύτερη ευαισθησία στις επιπτώσεις της ρύπανσης του αέρα εμφανίζουν οι γυναίκες, τα άτομα που καπνίζουν και οι ασθενείς με υπέρταση.
- Η καταγραφή του ιστορικού έκθεσης σε ρύπους μπορεί να ενισχύσει την εκτίμηση του κινδύνου καρδιοπάθειας και να συμβάλει στον περιορισμό των ανισοτήτων στην υγεία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/h-atmosfairiki-rypansi-apeilei-tin-kardia-sas-me-monimes-vlaves/13040
