Η Ευρώπη
Ευρώπη
αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού: έως το 2050, τα άτομα άνω των 65 ετών αναμένεται να αποτελούν το 30%. Η ζήτηση για φροντίδα αυξάνεται, όμως
φροντίδα
το υπάρχον ανθρώπινο δυναμικό δεν επαρκεί, καθώς οι 6,3 εκατομμύρια εργαζόμενοι
εργαζόμενοι
στη μακροχρόνια φροντίδα δεν καλύπτουν τις ανάγκες.
μετανάστες
Οι μετανάστες εργάτες συνιστούν σημαντικό μέρος του κλάδου, ωστόσο συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με χαμηλές αποδοχές και κακή μεταχείριση. Οι ελλείψεις είναι εντονότερες στα κράτη-μέλη της ΕΕ με χαμηλότερα εισοδήματα, ενώ οι πολίτες εμφανίζονται διχασμένοι για τη μετανάστευση.
Για να υπάρξει βιώσιμη απάντηση, χρειάζονται νομοθετικές
μεταρρυθμίσεις
παρεμβάσεις, καθώς και καλύτερες συνθήκες εργασίας για κάθε φροντιστή.
Οι δημογραφικές μεταβολές, που οφείλονται στη
γήρανση
γήρανση
Ευρώπη
του πληθυσμού στην Ευρώπη, γίνονται ολοένα πιο αισθητές.
Η ανάγκη για φροντίδα εκτοξεύεται καθώς οι οικείοι μας μεγαλώνουν ή ζουν με χρόνιες ασθένειες και αναπηρίες.
φροντίδα
Ωστόσο, οι διαθέσιμοι εργαζόμενοι δεν αυξάνονται με αντίστοιχο ρυθμό.
Ήδη ένας στους πέντε Ευρωπαίους έχει συμπληρώσει τα 65, ενώ το 2050 το μερίδιό τους θα ανέλθει στο 30%.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα αυξήσει κατά 23,5% τη ζήτηση για προσωπικό φροντίδας. Πού θα βρεθούν, όμως, αυτοί οι εργαζόμενοι
εργαζόμενοι
;
Προς το παρόν, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι δεν επαρκούν.
Η γήρανση του πληθυσμού στην Ευρώπη
Στην Ευρώπη, ο κλάδος της μακροχρόνιας φροντίδας
Ευρώπη
απασχολεί περίπου 6,3 εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά η έλλειψη φροντιστών είναι ήδη μεγάλη.
Παράλληλα, εκατομμύρια οικογένειες καλύπτουν ανάγκες φροντίδας: 44 εκατομμύρια Ευρωπαίοι, κυρίως γυναίκες, προσφέρουν χωρίς αμοιβή άτυπη
φροντίδα
υποστήριξη σε ηλικιωμένα μέλη της οικογένειάς τους.
Η συνεισφορά αυτή ούτε αναγνωρίζεται όσο πρέπει ούτε μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα.
Πρόσφατη μελέτη, η οποία παρουσιάζεται στο The Conversation, καταγράφει πόσο σημαντική είναι η συμβολή των
μετανάστες
εργαζόμενοι
μεταναστών στην κάλυψη αυτού του κενού.
Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία για τους φροντιστές
Στην ΕΕ, σχεδόν ένας στους δέκα εργαζομένους στη μακροχρόνια φροντίδα
φροντίδα
έχει μεταναστευτικό υπόβαθρο. Κάποιοι προέρχονται από άλλα κράτη της ΕΕ, ενώ πολλοί έχουν έρθει από τη Νότια Αμερική (20%), την Αφρική (12%) και την Ασία (10%).
Όταν φτάνουν στην Ευρώπη
Ευρώπη
, αναλαμβάνουν κρίσιμο ρόλο στην κάλυψη των αναγκών φροντίδας, κάνοντας εργασίες που οι ντόπιοι
εργαζόμενοι
εργαζόμενοι συχνά δεν επιθυμούν ή δεν είναι σε θέση να αναλάβουν.
Παρά τη σημασία της συνεισφοράς τους, οι μετανάστες
μετανάστες
εργαζόμενοι
στον
φροντίδα
τομέα της φροντίδας αντιμετωπίζονται συχνά άσχημα.
Πολλοί απασχολούνται με συμβάσεις περιορισμένης διάρκειας και αμείβονται λιγότερο από τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους, ενώ μπορεί να βιώνουν και εκμετάλλευση.
Υπάρχουν επίσης εργαζόμενοι χωρίς δηλωμένη απασχόληση και νομική κάλυψη, γεγονός που τους αφήνει εκτεθειμένους.
Στη Νορβηγία, οι αλλοδαποί
μετανάστες
φροντιστές συχνά τοποθετούνται σε χαμηλότερης βαθμίδας θέσεις, ακόμη κι όταν έχουν προσόντα αντίστοιχα ή ανώτερα από των ντόπιων συναδέλφων τους.
Σε ορισμένα κράτη της ΕΕ, οι αυστηροί κανόνες μετανάστευσης δυσκολεύουν την κατάσταση για τους
μετανάστες
μετανάστες που εργάζονται στη φροντίδα.
Ενδεικτικά, στην Κύπρο και στη Μάλτα, οι
μετανάστες
εργαζόμενοι
εργαζόμενοι φροντίδας με προσωρινή βίζα αποκλείονται από κοινωνικές παροχές, ακόμη κι αν έχουν εργαστεί επί χρόνια.
Πολλοί αντιμετωπίζουν επιπλέον γλωσσικά εμπόδια, τα οποία δυσχεραίνουν τόσο τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους όσο και την αναγνώριση των επαγγελματικών τους προσόντων.
Οι ελλείψεις προσωπικού στον κλάδο της φροντίδας
Σχεδόν σε κάθε χώρα της ΕΕ καταγράφεται σοβαρή έλλειψη εργαζομένων στον συγκεκριμένο τομέα.
Η κατάσταση είναι πιο δύσκολη στα κράτη-μέλη με χαμηλότερο εισόδημα, όπου είναι δυσκολότερο να προσελκυσθεί και να διατηρηθεί προσωπικό στη
φροντίδα
μακροχρόνια φροντίδα.
Οι χαμηλές
μισθοί
αποδοχές σε συνδυασμό με τις απαιτητικές συνθήκες εργασίας κάνουν τις θέσεις αυτές λιγότερο ελκυστικές για τους ντόπιους. Πολλοί, έτσι, αναζητούν
εργασία
καλύτερα αμειβόμενες θέσεις στη Δυτική Ευρώπη.
Οι διαφορές στις απολαβές είναι μεγάλες.
Στις Κάτω Χώρες, οι εργαζόμενοι στη φροντίδα
εργαζόμενοι
λαμβάνουν το 96% του εθνικού μέσου ωρομισθίου.
Αντίθετα, στη Βουλγαρία το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 62%.
Σε πολλά κράτη της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής λείπουν επίσης υπηρεσίες φροντίδας
κατ’ οίκον
μακράς διάρκειας, με αποτέλεσμα οι οικογένειες να εξαρτώνται από υποχρηματοδοτούμενες
γηροκομεία
υπηρεσίες.
Το 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πακέτο δεξιοτήτων και ταλέντων, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών και των διαδικασιών νόμιμης μετανάστευσης για επαγγέλματα που αντιμετωπίζουν ελλείψεις.
Στο πλαίσιο του πακέτου προτάθηκε η δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ, μια ψηφιακή πλατφόρμα που θα φέρνει σε επαφή εργοδότες στην ΕΕ με καταρτισμένους εργαζομένους από χώρες εκτός της Ένωσης.
Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, η επιτροπή πολιτικών ελευθεριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε το σχέδιο, ανοίγοντας τον δρόμο για διαφορετική προσέγγιση στις διεθνείς προσλήψεις.
Αν υλοποιηθεί με τον σωστό τρόπο, η πρωτοβουλία θα μπορούσε να συμβάλει στην κάλυψη των ελλείψεων προσωπικού στην ευρωπαϊκή περίθαλψη και να δημιουργήσει μια νόμιμη, οργανωμένη διαδρομή ένταξης ειδικευμένων μεταναστών στον κλάδο.
Ωστόσο, η αντίθεση στη μετανάστευση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
Αντιμεταναστευτικές στάσεις και ρατσισμός
Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν οι ηλικιωμένοι συγγενείς τους να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική
φροντίδα
, όμως πολλοί δυσκολεύονται να αποδεχτούν ότι οι ξένοι
εργαζόμενοι
μπορούν να συμβάλουν σε αυτό. Σύμφωνα με την έρευνα, οι Millennials στη Δυτική Ευρώπη, που γεννήθηκαν το 1982-1991, εμφανίζουν πλέον πιο αρνητική στάση απέναντι στη μετανάστευση σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν το 1952-1961. Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι χρειάζεται εργαζομένους από το εξωτερικό, αλλά οι πολιτικοί αποφεύγουν να υποστηρίξουν δημόσια αυτή την ανάγκη. Η κοινή γνώμη παραμένει έντονα διχασμένη ως προς τη μετανάστευση, ενώ συχνά προτιμώνται
μετανάστες
εργαζόμενοι από άλλες χώρες της ΕΕ ή από την Ουκρανία, μετά τη ρωσική εισβολή του 2022. Η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους
μετανάστες
εργαζομένους στον τομέα της φροντίδας αναμένεται να ενισχυθεί τις επόμενες δεκαετίες.
Ποιες λύσεις μπορούν να εφαρμοστούν;
Η αύξηση των προσλήψεων από το εξωτερικό δεν αρκεί από μόνη της για να αποτελέσει βιώσιμη απάντηση, εφόσον δεν μεταβληθεί και το σύστημα. Υπάρχουν διάφορες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να εγγυηθούν ότι οι
μετανάστες
εργαζόμενοι
εργαζόμενοι θα αντιμετωπίζονται δίκαια.
- Αρχικά, μια ειδική θεώρηση για εργαζομένους στον τομέα της φροντίδας από τρίτες χώρες θα τους παρείχε νόμιμη παραμονή και ασφάλεια στην εργασία.
- Χρειάζεται ενισχυμένη νομική κάλυψη απέναντι σε εκμεταλλευτικές συμβάσεις και άδικες αμοιβές.
- Η αναγνώριση των προσόντων που αποκτήθηκαν στο εξωτερικό πρέπει επίσης να γίνει ευκολότερη, ώστε οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι να μπορούν να αναλάβουν θέσεις ανάλογες με την εμπειρία τους.
- Για να προσελκύονται και να παραμένουν τόσο εργαζόμενοι από άλλες χώρες όσο και ντόπιοι, είναι απαραίτητες δικαιότερες αποδοχές και συνθήκες απασχόλησης.
- Παράλληλα, συνεργασία της ΕΕ με τρίτες χώρες σε διεθνές επίπεδο θα μπορούσε να διαμορφώσει ηθικές και ρυθμιζόμενες διαδρομές μετανάστευσης.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ευρώπη έχει γηράσκοντα πληθυσμό και, χωρίς τους
μετανάστες
εργαζομένους στον τομέα της φροντίδας, εκατομμύρια οικογένειες θα δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν
φροντίδα
φροντίδα για τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Η
Ευρώπη
Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει και να προστατεύσει τους εργαζομένους, είτε είναι
μετανάστες
μετανάστες είτε ντόπιοι, στο σύστημα φροντίδας, προς όφελος και της ίδιας.
Από την Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου
Τα βασικά σημεία
- Η γήρανση του πληθυσμού στην Ευρώπη σημαίνει ότι έως το 2050 το 30% θα είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, αυξάνοντας τη ζήτηση για φροντίδα.
- Οι φροντιστές δεν επαρκούν: 44 εκατομμύρια Ευρωπαίοι προσφέρουν άτυπη φροντίδα σε ηλικιωμένους συγγενείς.
- Στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας στην ΕΕ εργάζονται 6,3 εκατομμύρια άτομα. Σχεδόν ένας στους δέκα είναι μετανάστης, ενώ συχνά βιώνει κακή μεταχείριση και χαμηλές αμοιβές.
- Οι χώρες της ΕΕ με χαμηλότερα εισοδήματα έχουν μεγαλύτερες ελλείψεις προσωπικού και δυσκολεύονται περισσότερο να προσελκύσουν εργαζομένους.
- Παρότι η ΕΕ αναγνωρίζει πως χρειάζεται μετανάστες στον τομέα της φροντίδας, οι περιοριστικές πολιτικές και ο διχασμός της κοινής γνώμης παραμένουν.
- Μια βιώσιμη λύση προϋποθέτει νομικές μεταρρυθμίσεις και αναβαθμισμένες εργασιακές συνθήκες για τους φροντιστές, είτε είναι ντόπιοι είτε μετανάστες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-eyropi-gkrizarei-epikindyna-poios-tha-frontizei-toys-ilikiomenoys/3299
