Η γνωστική λειτουργία συχνά επιδεινώνεται όταν αποφράσσονται τα κύρια αγγεία του εγκεφάλου. Ωστόσο, μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο Κολούμπια, που δημοσιεύτηκε στο JAMA, έδειξε ότι η διάνοιξη των αποφράξεων με τοποθέτηση ενδοπρόθεσης (stent) ή με χειρουργική επέμβαση δεν βελτίωσε τη γνωστική λειτουργία.
«Ελπίζαμε ότι η βελτίωση της αιματικής ροής στον εγκέφαλο με αυτόν τον τρόπο θα βελτίωνε τη γνωστική λειτουργία —και υπήρχαν ενθαρρυντικές ενδείξεις από μελέτες σε ζώα και σειρές περιστατικών ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί», λέει ο επικεφαλής της μελέτης, Randolph Marshall, M.D., καθηγητής Νευρολογίας Elisabeth K. Harris στο Vagelos College of Physicians and Surgeons του Πανεπιστημίου Κολούμπια.
«Όταν όμως το εξετάσαμε σε μια τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη, συγκρίνοντας τη γνωστική λειτουργία μετά τη διάνοιξη της απόφραξης με εκείνη μετά από θεραπεία μόνο με φάρμακα, δεν διαπιστώσαμε διαφορά».
Τι έδειξε η μελέτη για τις αποφράξεις της καρωτίδας
Η μελέτη CREST-H ήταν μέρος μιας μεγαλύτερης δοκιμής, η οποία εξέτασε τον καλύτερο τρόπο πρόληψης των εγκεφαλικών επεισοδίων σε άτομα με σοβαρές αποφράξεις στις καρωτίδες. Η πολυκεντρική μελέτη CREST-2, στον σχεδιασμό της οποίας συνέβαλε ο Marshall, διαπίστωσε ότι η φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με τοποθέτηση stent —όχι όμως η χειρουργική αφαίρεση της απόφραξης— μείωσε τα εγκεφαλικά επεισόδια στο μισό σε σύγκριση με τη φαρμακευτική αγωγή μόνο.
«Τα αποτελέσματα φαίνεται ότι έχουν ήδη αλλάξει την κλινική πρακτική και περισσότεροι από αυτούς τους ασθενείς λαμβάνουν stent», λέει ο Marshall.
Οι σοβαρές αποφράξεις της καρωτίδας συνδέονται επίσης με γνωστική διαταραχή, ακόμη και χωρίς εγκεφαλικό επεισόδιο, ιδιαίτερα όταν μειώνεται η αιματική ροή στον εγκέφαλο.
«Εδώ και πολύ καιρό πιστεύαμε ότι η αποκατάσταση της αιματικής ροής με stent ή χειρουργική επέμβαση θα μπορούσε να βελτιώσει τη γνωστική λειτουργία, αλλά μέχρι τη μελέτη μας η υπόθεση αυτή δεν είχε εξεταστεί ποτέ σε τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή».
Δεν διαπιστώθηκε διαφορά στη γνωστική λειτουργία
Στη μελέτη CREST-H συμμετείχαν 291 ασθενείς με ασυμπτωματική στένωση της καρωτίδας κατά 70% ή περισσότερο. Οι ερευνητές αξιολόγησαν την αιματική ροή στον εγκέφαλο και τη γνωστική λειτουργία κατά την ένταξη στη μελέτη και έναν χρόνο αργότερα. Παρότι οι γνωστικές βαθμολογίες και στις δύο ομάδες βελτιώθηκαν ελαφρώς σε αυτό το διάστημα, δεν υπήρξε διαφορά ανάμεσα στην ομάδα που υποβλήθηκε σε επέμβαση για την αύξηση της αιματικής ροής στον εγκέφαλο και στην ομάδα που έλαβε μόνο φαρμακευτική αγωγή.
«Καταλήξαμε ότι δεν μπορεί να αναμένεται πως η επαναγγείωση θα αναστρέψει τη γνωστική έκπτωση σε αυτούς τους ασθενείς. Επομένως, πρέπει να τονίσουμε τη σημασία της πρόληψης της στένωσης της καρωτίδας, ώστε να αποφεύγονται οι συνέπειές της», λέει ο Marshall.
Randolph S. Marshall και συνεργάτες, «Revascularization in Asymptomatic Carotid Artery Stenosis With Hemodynamic Impairment and Cognitive Outcomes», JAMA (2026). DOI: 10.1001/jama.2026.13384.
Περιοδικό: Journal of the American Medical Association.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/karotida-i-dianoixi-tis-artirias-den-veltiose-ti-gnostiki-leitoyrgia-se-kliniki-meleti/24587
