Μια επίσκεψη σε nail salon μπορεί σπάνια να οδηγήσει σε σοβαρή λοίμωξη, ενώ ορισμένα προϊόντα και οι λάμπες που χρησιμοποιούνται στα μανικιούρ και πεντικιούρ εγείρουν άλλες ανησυχίες για την υγεία. Οι δερματολόγοι επισημαίνουν ότι απλά μέτρα υγιεινής και προφύλαξης μπορούν να μειώσουν τους κινδύνους, χωρίς να χρειάζεται να εγκαταλείψει κανείς τις περιποιήσεις νυχιών.
Η Kate Kelso έκανε τακτικά πεντικιούρ σε ένα τοπικό salon όταν σπούδαζε στη Βόρεια Καρολίνα και δεν είχε αντιμετωπίσει ποτέ πρόβλημα. Περίπου μία εβδομάδα μετά από ένα ραντεβού, παρατήρησε ένα μικρό κόκκινο εξόγκωμα στην αριστερή γάμπα της, το οποίο αρχικά πέρασε για τσίμπημα αράχνης. «Στην αρχή έβαλα λίγο κονσίλερ για να το κρύψω πριν φύγω από το σπίτι», λέει η Kelso, σήμερα 41 ετών.
Όταν όμως το πρήξιμο επιδεινώθηκε και η περιοχή έγινε όλο και πιο επώδυνη, ζήτησε ιατρική βοήθεια. Μέσα στον επόμενο χρόνο υποβλήθηκε σε τουλάχιστον δέκα βιοψίες, καθώς οι γιατροί προσπαθούσαν να εντοπίσουν την αιτία μιας κατάστασης που της είχαν περιγράψει ως «λοίμωξη». Οι επανειλημμένες θεραπείες με αντιβιοτικά δεν είχαν αποτέλεσμα και το δέρμα γύρω από την περιοχή άρχισε να μαυρίζει — ένδειξη νέκρωσης, δηλαδή θανάτου του ιστού.
Καθώς τα συμπτώματα επιδεινώνονταν, η ιατρική ομάδα έκρινε ότι η μόνη επιλογή ήταν η χειρουργική επέμβαση. «Το τελευταίο που θυμάμαι είναι τον γιατρό να λέει ότι θα έμενα με μια ουλή περίπου πέντε εκατοστών και θα αναρρώσω γρήγορα», θυμάται η Kelso. Η επέμβαση ήταν πολύ πιο εκτεταμένη από ό,τι αναμενόταν και άφησε μια ουλή περίπου 36 εκατοστών κατά μήκος της γάμπας της.
Οι γιατροί τελικά εντόπισαν μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη από σταφυλόκοκκο ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη, γνωστό ως MRSA. Η Kelso λέει ότι μολύνθηκε από το ποδόλουτρο του salon και πιστεύει ότι βακτήρια είχαν παραμείνει στο σύστημα φιλτραρίσματός του, όπου μπορούσαν να επιβιώσουν από τον συνήθη καθαρισμό.
«Μου πήρε έναν χρόνο από τη ζωή μου και έχω ακόμη την ουλή για να το αποδεικνύω», είπε. «Μερικές φορές, όταν με ρωτούν από τι είναι η ουλή, λέω ότι με δάγκωσε καρχαρίας ή ότι μπλέχτηκα σε καβγά με μαχαίρια, γιατί είναι παράλογο να την απέκτησα απλώς επειδή ήθελα να δείχνουν όμορφα τα νύχια των ποδιών μου».
Πώς μπορεί να προκληθεί λοίμωξη σε ένα nail salon
Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι επισκέπτονται nail salons κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, σε μια αγορά που απέφερε περισσότερα από 13 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο το 2024. Οι περισσότερες περιποιήσεις γίνονται χωρίς περιστατικά, αλλά οι δερματολόγοι προειδοποιούν ότι οι κακές πρακτικές υγιεινής μπορεί να εκθέσουν τους πελάτες σε δυνητικά σοβαρές λοιμώξεις.
Δεν υπάρχουν αξιόπιστα εθνικά στοιχεία για τις λοιμώξεις που συνδέονται με μανικιούρ και πεντικιούρ, ωστόσο κατά καιρούς έχουν καταγραφεί εξάρσεις που αφορούσαν πολλούς πελάτες. Νωρίτερα φέτος, μια γυναίκα στο Πόρτλαντ κατέθεσε αγωγή κατά του PDX Nails and Lashes, υποστηρίζοντας ότι κόλλησε έρπη μετά από εφαρμογή ακρυλικών νυχιών και μασάζ χεριών. Ισχυρίστηκε ότι η τεχνίτρια δεν φορούσε γάντια. Την επόμενη ημέρα, όπως ανέφερε, ένιωσε κάψιμο και τσούξιμο στο μικρό δάχτυλο του δεξιού χεριού και στη συνέχεια εμφάνισε μια επώδυνη φουσκάλα με φαγούρα.
Οι ισχυρισμοί της δεν έχουν επιβεβαιωθεί δικαστικά. Αντίστοιχος ισχυρισμός διατυπώθηκε από πελάτισσα κατά του ίδιου salon το 2023 και η υπόθεση διευθετήθηκε τελικά με άγνωστο ποσό, χωρίς να αναφερθεί διαπίστωση ευθύνης. Η μετάδοση του έρπη μέσω μανικιούρ είναι εξαιρετικά σπάνια, αν και ο ιός μπορεί να προσβάλει τα δάχτυλα, όπως και τα γεννητικά όργανα.
Σε ένα ιδιαίτερα σοβαρό περιστατικό σε salon στην Καλιφόρνια, 110 πελάτες εμφάνισαν επίμονες δερματικές λοιμώξεις. Οι ερευνητές εντόπισαν στη συνέχεια δυνητικά επιβλαβή βακτήρια και στα δέκα υδρομασάζ ποδιών του salon. Σε ξεχωριστή έρευνα 18 nail salons στην Καλιφόρνια, παρόμοια βακτήρια βρέθηκαν σε 29 από τα 30 ποδόλουτρα που εξετάστηκαν.
Η παρουσία βακτηρίων, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα μολυνθούν οι πελάτες. Ο κίνδυνος προκύπτει όταν βακτήρια ή άλλοι μικροοργανισμοί εισχωρήσουν στο δέρμα από μικρές τομές ή εκδορές. Αυτές μπορεί να προκληθούν από το κόψιμο των επωνυχίων —της λεπτής στιβάδας δέρματος στη βάση κάθε νυχιού, που συμβάλλει στην προστασία από τις λοιμώξεις—, από το υπερβολικά έντονο λιμάρισμα ή ακόμη και από το ξύρισμα των ποδιών πριν από το πεντικιούρ.
«Συνιστώ να αποφεύγεται το κόψιμο των επωνυχίων», λέει η δρ Shamsa Kanwal, σύμβουλος δερματολόγος στην ομάδα My Psoriasis Team. «Το επωνύχιο λειτουργεί ως προστατευτικό φράγμα ανάμεσα στο νύχι και στο γύρω δέρμα, και η αφαίρεσή του δημιουργεί ένα άνοιγμα για τα βακτήρια».
Τα ποδόλουτρα του πεντικιούρ, μικρές συχνά υδρομασάζ συσκευές όπου μουλιάζουν και μαλακώνουν τα πόδια πριν από την περιποίηση, προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία. Βακτήρια μπορεί να συσσωρεύονται στα ακροφύσια, τα φίλτρα και τους σωλήνες τους, όπου είναι δύσκολο να απομακρυνθούν χωρίς σχολαστικό καθαρισμό και απολύμανση.
Μεταξύ των μικροοργανισμών που έχουν συνδεθεί με εξάρσεις λοιμώξεων είναι τα μη φυματιώδη μυκοβακτηρίδια, μια ομάδα βακτηρίων που συναντώνται συχνά στο νερό και στο έδαφος και μπορεί να προκαλέσουν επίμονες δερματικές λοιμώξεις, οι οποίες μερικές φορές απαιτούν θεραπεία μηνών.
Επιβλαβείς μικροοργανισμοί μπορεί να υπάρχουν και σε άλλα σημεία. Νυχοκόπτες, εργαλεία για τα επωνύχια και άλλα επαναχρησιμοποιούμενα εργαλεία μπορούν να μεταδώσουν βακτήρια, μύκητες και ιούς από πελάτη σε πελάτη, αν δεν καθαρίζονται και απολυμαίνονται σωστά. Ακόμη και τα κοινόχρηστα πινέλα βερνικιού θα μπορούσαν να μεταφέρουν λοίμωξη, αν έρθουν σε επαφή με μολυσμένα νύχια, προειδοποιεί η δρ Kanwal.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν να αποφεύγεται το πεντικιούρ όταν υπάρχουν κοψίματα, γρατζουνιές ή τσιμπήματα εντόμων στα πόδια ή στα κάτω άκρα. Συνιστούν επίσης να μην ξυρίζονται τα πόδια για τουλάχιστον 24 ώρες πριν από το ραντεβού, καθώς το ξύρισμα μπορεί να αφήσει μικροσκοπικές πληγές στο δέρμα.
«Αποφύγετε το πεντικιούρ αν υπάρχουν κοψίματα ή τσιμπήματα στα κάτω άκρα», λέει η δρ Debra Jaliman, δερματολόγος και επίκουρη κλινική καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai στη Νέα Υόρκη.
Ενδείξεις λοίμωξης είναι η ερυθρότητα, το πρήξιμο, η αυξημένη θερμοκρασία της περιοχής, ο πόνος που επιδεινώνεται και το πύον. Ορισμένες λοιμώξεις από μολυσμένα ποδόλουτρα μπορεί αρχικά να μοιάζουν με τσιμπήματα εντόμων και στη συνέχεια να εξελιχθούν σε επώδυνες πληγές που μεγαλώνουν σταδιακά. Τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε σοβαρές επιπλοκές, αν και λοιμώξεις μπορεί να εμφανιστούν και σε κατά τα άλλα υγιείς πελάτες.
Χημικά προϊόντα και λάμπες UV
Μια ακόμη πιθανή ανησυχία αφορά τα χημικά που χρησιμοποιούνται σε βερνίκια, τζελ, ακρυλικά νύχια και προϊόντα αφαίρεσης. Ορισμένα από αυτά απελευθερώνουν αναθυμιάσεις που μπορεί να ερεθίσουν τα μάτια, το δέρμα και την αναπνευστική οδό. Οι ειδικοί ανησυχούν περισσότερο για τους τεχνίτες νυχιών, οι οποίοι μπορεί να εισπνέουν χημικούς ατμούς και λεπτή σκόνη για πολλές ώρες κάθε ημέρα.
Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Risk Analysis εξέτασε τον αέρα σε πέντε nail salons στη Νέα Υόρκη και εντόπισε βενζόλιο, μια χημική ουσία που είναι γνωστό ότι προκαλεί καρκίνο, μεταξύ άλλων λευχαιμία. Η παρουσία μιας καρκινογόνου ουσίας, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα επίπεδα έκθεσης είναι αρκετά υψηλά ώστε να συνεπάγονται σημαντικό κίνδυνο καρκίνου, ιδίως για πελάτες που επισκέπτονται ένα salon περιστασιακά.
«Με ανησυχούν ιδιαίτερα οι τεχνίτες νυχιών, οι οποίοι εισπνέουν χημικούς ατμούς και σκόνη από το λιμάρισμα καθ’ όλη τη διάρκεια της εργάσιμης ημέρας», λέει η δρ Kanwal. «Η παρατεταμένη επαγγελματική έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες για την αναπαραγωγική υγεία και τον καρκίνο, αν και ένα περιστασιακό μανικιούρ δεν πρέπει να εξισώνεται με χρόνια επαγγελματική έκθεση».
Πιθανό ζήτημα αποτελούν και οι λάμπες υπεριώδους ακτινοβολίας (UV), που χρησιμοποιούνται για να σκληρύνουν το βερνίκι τζελ. Εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία τύπου Α (UVA), όπως και τα solarium, η οποία μπορεί να διεισδύσει στο δέρμα και να προκαλέσει βλάβες στο DNA.
Σε μελέτη του 2023 που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση σε λάμπες UV για νύχια προκάλεσε βλάβες και μεταλλάξεις στο DNA ανθρώπινων και ποντικών κυττάρων που αναπτύσσονταν σε εργαστήριο. Τα ευρήματα, ωστόσο, δεν αποδεικνύουν ότι η χρήση αυτών των λαμπών αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος στους ανθρώπους. Οι ειδικοί θεωρούν ότι ο κίνδυνος από περιστασιακή χρήση είναι πιθανό να είναι χαμηλός.
Παρόλα αυτά, οι δερματολόγοι συνιστούν να εφαρμόζεται στα χέρια, πριν από την περιποίηση, αντηλιακό ευρέος φάσματος με δείκτη προστασίας (SPF) τουλάχιστον 30 ή να φοριούνται ειδικά γάντια χωρίς δάχτυλα που μπλοκάρουν την υπεριώδη ακτινοβολία.
Πώς να μειώσετε τους κινδύνους
Οι δερματολόγοι τονίζουν ότι δεν χρειάζεται να σταματήσετε εντελώς το μανικιούρ ή το πεντικιούρ. Προτείνουν να επιλέγετε salon με καλό εξαερισμό και σαφείς πρακτικές απολύμανσης των εργαλείων. «Ζητήστε λίμες και buffer μιας χρήσης και βεβαιωθείτε ότι τα επαναχρησιμοποιούμενα μεταλλικά εργαλεία αποστειρώνονται σωστά», λέει η δρ Kanwal.
Η δρ Jaliman προτείνει επίσης να φέρνετε τα δικά σας εργαλεία και να ζητάτε από τους τεχνίτες να μην κόβουν τα επωνύχια. Οι πελάτες μπορούν να ελέγχουν αν τα ποδόλουτρα καθαρίζονται και απολυμαίνονται σχολαστικά ανάμεσα στα ραντεβού, ιδίως στα ακροφύσια και στα φίλτρα, όπου μπορεί να συσσωρεύονται βακτήρια.
Αν υπάρχουν κοψίματα, ανοιχτές πληγές ή ενδείξεις λοίμωξης στα χέρια, στα πόδια ή στα κάτω άκρα, είναι ασφαλέστερο να αναβληθεί το ραντεβού μέχρι να επουλωθούν. «Επιπλέον, αποφύγετε τα ποδόλουτρα αν έχετε ανοιχτές πληγές ή αν ξυρίσατε τα πόδια σας ακριβώς πριν από το ραντεβού, καθώς αυτό αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης», λέει ο δρ Kyle Hoedebecke, κλινικός σύμβουλος στο Care Point Boston.
Αναζητήστε ιατρική φροντίδα αν μετά από επίσκεψη σε salon εμφανίσετε ασυνήθιστο πρήξιμο, επώδυνα εξογκώματα ή πληγές, ιδίως αν επιδεινώνονται ή δεν επουλώνονται. Οι σοβαρές λοιμώξεις είναι ασυνήθιστες, αλλά η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών ενδείξεων μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη μόνιμης βλάβης. Για συμπτώματα ή ανησυχίες σχετικά με πιθανή λοίμωξη, οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/manikioyr-kai-pentikioyr-pos-na-periorisete-ton-kindyno-loimoxeon-kai-ekthesis-se-chimika/29224
