Το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο παρουσίασε μελέτη που εκτιμά ότι οι αξονικές τομογραφίες σχετίζονται με το 5% των καρκίνων που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, δηλαδή με περίπου 103.000 νέες περιπτώσεις το 2023. Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος για τα βρέφη και τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες, που υποβάλλονται συχνότερα στην εξέταση, αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο.
Η ιονίζουσα ακτινοβολία στην οποία εκτίθενται οι ασθενείς κατά τις αξονικές τομογραφίες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου. Οι ερευνητές εισηγούνται να περιοριστεί η χρήση τους, κυρίως όταν δεν υπάρχει απόλυτη ανάγκη, και επισημαίνουν ότι οι γονείς χρειάζεται να ενημερώνονται για τους κινδύνους που μπορεί να έχει η εξέταση για τα παιδιά τους.
Νέα έρευνα από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF) εκτιμά πως οι αξονικές τομογραφίες (CT scans) ενδέχεται να σχετίζονται με το 5% όλων των καρκίνων που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. Οι ερευνητές προειδοποιούν για την υπερβολική χρήση αυτής της ιδιαίτερα δημοφιλούς απεικονιστικής εξέτασης.
Μεγαλύτερη έκθεση σε κίνδυνο για τα βρέφη και τα παιδιά
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (ΝΙΗ) και δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA Internal Medicine. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, τα βρέφη διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο, ενώ ακολουθούν τα παιδιά και οι έφηβοι. Κίνδυνος υπάρχει και για τους ενηλίκους, οι οποίοι είναι πιθανότερο να κάνουν την εξέταση.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι στις ΗΠΑ αναμένονται περίπου 103.000 περιστατικά καρκίνου ως συνέπεια των 93 εκατομμυρίων αξονικών τομογραφιών που πραγματοποιήθηκαν το 2023. Οι συγγραφείς σημειώνουν πως η εκτίμηση είναι τρεις έως τέσσερις φορές υψηλότερη από τις αντίστοιχες προηγούμενες προβλέψεις.
Κίνδυνος καρκίνου συγκρίσιμος με εκείνον του αλκοόλ και της παχυσαρκίας
«Οι αξονικές τομογραφίες μπορούν να σώσουν ζωές ωστόσο οι πιθανές βλάβες εξαιτίας τους συχνά παραβλέπονται» δήλωσε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Ρεμπέκα Σμιθ-Μπάιντμαν, ακτινολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Στατιστικής, καθώς και Μαιευτικής-Γυναικολογίας και Επιστήμης της Αναπαραγωγής στο UCSF. Συμπλήρωσε ότι «οι εκτιμήσεις μας θέτουν την αξονική τομογραφία στους σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο όπως η κατανάλωση αλκοόλ και το υπερβάλλον βάρος. Μειώνοντας τον αριθμό των αξονικών και μειώνοντας επίσης τη δόση ακτινοβολίας ανά αξονική θα σώσουμε ζωές».
Η έκθεση στην καρκινογόνο ιονίζουσα ακτινοβολία
Σε πολλές περιπτώσεις η αξονική τομογραφία είναι αναγκαία. Χρησιμοποιείται ευρέως για τον εντοπισμό όγκων και τη διάγνωση πολλών ασθενειών, πέρα από τον καρκίνο. Παράλληλα, η εξέταση εκθέτει τους ασθενείς σε ιονίζουσα ακτινοβολία, γνωστό καρκινογόνο παράγοντα, και η σύνδεσή της με τον κίνδυνο καρκίνου είναι αποδεκτή εδώ και χρόνια.
Για να υπολογίσουν τις συνέπειες της χρήσης των αξονικών στη δημόσια υγεία, οι ερευνητές εξέτασαν 93 εκατομμύρια τομογραφίες που έγιναν σε 61,5 εκατομμύρια ασθενείς στις ΗΠΑ το 2023. Η χρήση αυξανόταν ανάλογα με την ηλικία και έφθανε στο υψηλότερο επίπεδο στις ηλικίες 60-69 ετών. Στα παιδιά αντιστοιχούσε το 4,2% των εξετάσεων.
Οι τύποι καρκίνου που προβλέπεται να εμφανιστούν
Η ανάλυση έδειξε ότι η μεγαλύτερη εκτιμώμενη επιβάρυνση μελλοντικών καρκίνων από αξονικές αφορούσε ενηλίκους 50-59 ετών: προβλέπονταν 10.400 περιστατικά στις γυναίκες και 9.300 στους άνδρες. Στους ενήλικες, οι συχνότεροι προβλεπόμενοι καρκίνοι ήταν του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, της ουροδόχου κύστης και του μαστού, καθώς και η λευχαιμία. Για τα παιδιά που είχαν κάνει αξονική, οι συχνότερες προβλέψεις αφορούσαν καρκίνο του θυρεοειδούς, του πνεύμονα και του μαστού.
Στους ενηλίκους, ο μεγαλύτερος αριθμός προβλεπόμενων καρκίνων φάνηκε να σχετίζεται με αξονικές στην κοιλιά και την πύελο. Για τα παιδιά, η συσχέτιση αφορούσε τις εξετάσεις στο κεφάλι.
Δεκαπλάσιος κίνδυνος για όσους ήταν κάτω του ενός έτους
Ο υψηλότερος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου στο μέλλον καταγράφηκε σε όσους υποβλήθηκαν σε αξονική πριν συμπληρώσουν το πρώτο έτος ζωής. Οι πιθανότητές τους να εμφανίσουν καρκίνο ήταν δεκαπλάσιες σε σύγκριση με των υπόλοιπων ατόμων.
Υπερβολικά υψηλές δόσεις ακτινοβολίας
Οι ερευνητές επισήμαναν ότι η αξονική μπορεί να μην προσφέρει βοήθεια σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως σε λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού ή σε πονοκεφάλους χωρίς ανησυχητικά συνοδά συμπτώματα. Παράλληλα, η εξέταση γίνεται συχνά κατάχρηση. Πρότειναν να διενεργούνται λιγότερες αξονικές όταν δεν είναι απολύτως αναγκαίες ή να χρησιμοποιούνται πρωτόκολλα με χαμηλή δόση ακτινοβολίας. «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν ανεπίτρεπτες αποκλίσεις στις δόσεις ακτινοβολίας που χρησιμοποιούνται στις αξονικές τομογραφίες – ορισμένοι ασθενείς λαμβάνουν υπερβολικές δόσεις» δήλωσε η δρ Σμιθ-Μπάιντμαν.
Η ενημέρωση των γονέων για τους κινδύνους των αξονικών τομογραφιών
Η Μαλίνι Μαχέντρα, μία από τις κύριες συγγραφείς της μελέτης και επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής Επείγουσας Φροντίδας στο UCSF, τόνισε πως οι οικογένειες χρειάζεται να γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους που μπορεί να συνδέονται με τις αξονικές τομογραφίες για τα μικρά παιδιά.
«Σε πολύ λίγους ασθενείς και τις οικογένειές τους αναφέρεται ο κίνδυνος με τον οποίο συνδέονται οι αξονικές τομογραφίες. Ελπίζουμε ότι τα ευρήματα της μελέτης μας θα βοηθήσουν τους γιατρούς να υπολογίζουν καλύτερα τον κίνδυνο καρκίνου και να τον επικοινωνούν, επιτρέποντας έτσι να λαμβάνονται καλύτερες αποφάσεις για τον κάθε ασθενή στις οποίες θα έχουν ‘ζυγιστεί’ σωστά τα οφέλη και οι κίνδυνοι της υποβολής σε αξονική τομογραφία».
*Της Θεοδώρας Ν. Τσώλη
Πηγή: in.gr
Βασικά σημεία της μελέτης για τις αξονικές τομογραφίες
- Νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας υποστηρίζει ότι οι αξονικές τομογραφίες ευθύνονται για το 5% των καρκίνων που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ.
- Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος για βρέφη και παιδιά, ενώ σημαντικός είναι και για τους ενήλικες, καθώς αυτοί υποβάλλονται συχνότερα στην εξέταση.
- Για το 2023 εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν περίπου 103.000 περιστατικά καρκίνου λόγω αξονικών τομογραφιών, αριθμός τριπλάσιος από τις παλαιότερες εκτιμήσεις.
- Οι αξονικές τομογραφίες εκθέτουν τους ασθενείς σε ιονίζουσα ακτινοβολία, γνωστό καρκινογόνο, και οι ερευνητές προτείνουν να περιορίζεται η χρήση τους όταν δεν είναι απαραίτητες.
- Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος καρκίνου για τα παιδιά κάτω του ενός έτους, με πιθανότητες δεκαπλάσιες σε σύγκριση με άλλες ηλικιακές ομάδες.
- Οι γονείς χρειάζεται να ενημερώνονται για τους κινδύνους που ενέχει η αξονική τομογραφία, ώστε να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις για την υγεία των παιδιών τους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/oi-axonikes-tomografies-endechetai-na-prokaloyn-to-5-ton-karkinon-pagkosmios/3318
