Πρόσφατη μελέτη του University of Texas Health Science Center συνδέει τον ύπνο εννέα ή περισσότερων ωρών κάθε βράδυ με ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου και αυξημένο κίνδυνο άνοιας και προβλημάτων μνήμης.
Σε έρευνα με 1.853 υγιείς ενήλικες, η παρατεταμένη υπερβολική διάρκεια ύπνου συσχετίστηκε με χειρότερες επιδόσεις στις γνωστικές λειτουργίες. Οι αρνητικές επιδράσεις ήταν εντονότερες στους συμμετέχοντες με συμπτώματα κατάθλιψης.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η υπερβολική ανάγκη για ύπνο ενδέχεται να αποτελεί σύμπτωμα πρώιμης εγκεφαλικής βλάβης, υπογραμμίζοντας τη σημασία υγιεινών αλλαγών στον τρόπο ζωής.
Κατά μέσο όρο εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ ενδέχεται να επιταχύνουν τη γήρανση του εγκεφάλου και να συνδέονται με προβλήματα μνήμης αργότερα στη ζωή, διαπίστωσαν επιστήμονες του University of Texas Health Science Center. Ειδικότερα, η συγκεκριμένη διάρκεια ύπνου προσέθετε κατά μέσο όρο 6,5 έτη στην «ηλικία» του εγκεφάλου των συμμετεχόντων.
Οι ερευνητές σχολίασαν τα αποτελέσματα σημειώνοντας ότι η «μεγάλη διάρκεια ύπνου θα μπορούσε να είναι ένας πρώιμος και δυνητικά αναστρέψιμος παράγοντας κινδύνου για την ασθένεια που κλέβει τη μνήμη».
Ύπνος και άνοια: Τα βασικά στοιχεία της έρευνας
Στη μελέτη συμμετείχαν 1.853 υγιείς ενήλικες, ηλικίας 27 έως 85 ετών, και οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση της διάρκειας του ύπνου με τις γνωστικές τους ικανότητες.
Οι ερευνητές αξιολογούσαν κάθε τέσσερα χρόνια τη γνωστική λειτουργία με αξιόπιστες δοκιμασίες για τη μνήμη, τη λεκτική και συλλογιστική ικανότητα, την οπτικοχωρική αντίληψη και την ταχύτητα αντίδρασης. Την ίδια συχνότητα, οι συμμετέχοντες απαντούσαν σε ερωτηματολόγιο για τις ώρες που κοιμούνταν κατά μέσο όρο κάθε βράδυ.
Όσοι ανέφεραν ότι κοιμούνταν τουλάχιστον εννέα ώρες κάθε βράδυ επί δύο δεκαετίες εμφάνισαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις σε όλους τους δείκτες γνωστικής λειτουργίας.
Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε στους ανθρώπους με συμπτώματα κατάθλιψης που κοιμούνταν πάνω από εννέα ώρες τη νύχτα. Επειδή η κατάθλιψη είναι γνωστό ότι αυξάνει την ανάγκη για ύπνο, οι ειδικοί θεωρούν πιθανό η ίδια η κατάθλιψη, και όχι ο ύπνος, να ευθύνεται για τη γνωστική επιδείνωση σε αυτές τις περιπτώσεις.
Γνωστική εξασθένηση παρατηρήθηκε, ωστόσο, και σε όσους κοιμούνταν πάνω από εννέα ώρες χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα κατάθλιψης. Οι δυσκολίες αφορούσαν τη συνολική γνωστική λειτουργία και την οπτική αναπαραγωγή.
Ο καθηγητής Γιουνγκ ανέφερε:
«Οι διαταραχές στη διάρκεια και στα μοτίβα του ύπνου συμβάλλουν σε αυξημένο κίνδυνο γνωστικών ελλειμμάτων και εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ».
Δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως γιατί ο υπερβολικός ύπνος συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας. Σουηδική μελέτη του Karolinska Institutet, ωστόσο, πρότεινε ως πιθανή εξήγηση την επίδρασή του στους κιρκάδιους ρυθμούς, δηλαδή στους φυσικούς κύκλους ύπνου και εγρήγορσης που επηρεάζουν πολλές λειτουργίες του σώματος.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο ύπνος την ημέρα ίσως δυσκολεύει τον εγκέφαλο να απομακρύνει τα απόβλητα που συσσωρεύονται. Εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο η υπερβολική ανάγκη για ύπνο να αποτελεί σύμπτωμα πρώιμης εγκεφαλικής βλάβης που σχετίζεται με την άνοια.
Τα ευρήματα είναι συμβατά με προηγούμενες έρευνες. Μία δεκαετής μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Psychiatry Research, συσχέτισε τον ύπνο άνω των οκτώ ωρών κάθε βράδυ με 64% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Πρωτοποριακή έρευνα που δημοσιεύθηκε πέρυσι ανέφερε ότι η πρόληψη 14 τροποποιήσιμων παραγόντων του τρόπου ζωής θα μπορούσε να αποτρέψει σχεδόν το 50% των περιστατικών Αλτσχάιμερ, της συχνότερης μορφής άνοιας. Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονται η απώλεια ακοής και όρασης, η υψηλή χοληστερίνη και η ανεπαρκής άσκηση. Οι ειδικοί δήλωσαν ότι η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο The Lancet, ενισχύει την ελπίδα πως οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη της άνοιας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι η σωματική αδράνεια προκαλεί περίπου 2 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως. Έτσι, συγκαταλέγεται στις δέκα σημαντικότερες αιτίες θανάτου και αναπηρίας διεθνώς.
Συνοπτικά
- Ερευνητές από το University of Texas Health Science Center διαπίστωσαν ότι εννέα ή περισσότερες ώρες ύπνου ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας και ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου.
- Στη μελέτη συμμετείχαν 1.853 υγιείς ενήλικες, ενώ τα ευρήματα έδειξαν ότι η υπερβολική διάρκεια ύπνου συνδέεται με χαμηλότερες επιδόσεις στις γνωστικές λειτουργίες.
- Η επίδραση είναι ιδιαίτερα αρνητική σε όσους έχουν συμπτώματα κατάθλιψης, αφού η αυξημένη ανάγκη για ύπνο μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα εγκεφαλικής βλάβης.
- Κατά τους ειδικούς, οι διαταραχές του ύπνου ενδέχεται να συμβάλλουν στην αύξηση του κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ.
- Ευρήματα παλαιότερων μελετών συνδέουν τον νυχτερινό ύπνο που ξεπερνά τις οκτώ ώρες με αισθητά μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας.
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει ότι η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας συγκαταλέγεται στις βασικές αιτίες θανάτου και αναπηρίας διεθνώς.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/prosochi-ston-ypno-sas-poses-ores-xekoyrasis-pyrodotoyn-ton-kindyno-anoias/8052
