Η έρευνα επιστημόνων του Χάρβαρντ καταγράφει σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά θανάτου από Αλτσχάιμερ στους οδηγούς ταξί και ασθενοφόρων σε σύγκριση με άλλες επαγγελματικές ομάδες, όπως οι διευθυντές επιχειρήσεων. Η νόσος αναφέρεται στο 0,91% και στο 1,03% των θανάτων αντίστοιχα, ενώ το ποσοστό στον γενικό πληθυσμό είναι υψηλότερο.
Κατά τους ερευνητές, η συστηματική αξιοποίηση του προσανατολισμού και της χωρικής μνήμης στη δουλειά ενδέχεται να επιφέρει εγκεφαλικές προσαρμογές με προστατευτική επίδραση. Η μελέτη, ωστόσο, έχει περιορισμούς, μεταξύ των οποίων η αυτοεπιλογή και άλλες παράμετροι υγείας, γι’ αυτό χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Παρότι η νόσος Αλτσχάιμερ είναι από τις πιο συχνές παθήσεις του εγκεφάλου, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη. Οι αιτίες της εξακολουθούν να απασχολούν τους επιστήμονες έπειτα από δεκαετίες έρευνας, όπως και η ανάπτυξη θεραπειών με ουσιαστική αποτελεσματικότητα. Προς το παρόν, οι συστάσεις εστιάζουν σε γενικές συνήθειες: υγιεινή διατροφή, συχνή άσκηση, επαρκή ύπνο και πνευματική δραστηριότητα. Νεότερη έρευνα από το Χάρβαρντ εξετάζει, ωστόσο, αν ρόλο μπορεί να έχει και το επάγγελμα.
Σε μελέτη με δεδομένα σχεδόν 9 εκατομμυρίων ανθρώπων που πέθαναν σε διάστημα τριών ετών, οι οδηγοί ταξί και ασθενοφόρων εμφάνισαν χαμηλότερα ποσοστά θανάτου από Αλτσχάιμερ σε σύγκριση με εργαζόμενους άλλων κλάδων. Η νόσος αποδόθηκε στο 0,91% των θανάτων οδηγών ταξί και στο 1,03% των οδηγών ασθενοφόρων. Για τους διευθυντές επιχειρήσεων, για παράδειγμα, το ποσοστό έφτανε το 1,82% — σχεδόν όσο και στον γενικό πληθυσμό.
Για τους συγκεκριμένους επαγγελματίες, τα ευρήματα αντιστοιχούν σε ποσοστό θανάτων που σχετίζονται με το Αλτσχάιμερ χαμηλότερο κατά περισσότερο από 40%. Η διαφορά αυτή, σύμφωνα με τα στοιχεία, δεν μοιάζει τυχαία.
Επαγγέλματα και Αλτσχάιμερ: τι δείχνουν τα ευρήματα
Η διαρκής ανάγκη για προσανατολισμό και χωρική μνήμη σε επαγγέλματα όπως η οδήγηση ταξί και ασθενοφόρου προκαλεί δομικές μεταβολές στον ιππόκαμπο. Η περιοχή αυτή σχετίζεται με τη μνήμη και επηρεάζεται σημαντικά από τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Σε παλαιότερη έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS Journal), διαπιστώθηκε ότι ορισμένες περιοχές του ιππόκαμπου ήταν μεγαλύτερες στους οδηγούς ταξί του Λονδίνου. Με βάση αυτό το εύρημα, διατυπώθηκε η υπόθεση ότι οι εγκεφαλικές προσαρμογές που σχετίζονται με ανάλογες εργασίες ενδέχεται να παρέχουν προστασία.
Η εικόνα διαφέρει για άλλα επαγγέλματα που περιλαμβάνουν πλοήγηση: τα ποσοστά θανάτου από Αλτσχάιμερ ήταν υψηλά στους πιλότους (2,34%) και στους καπετάνιους (2,12%). Μια πιθανή εξήγηση αφορά τις διαδρομές τους, οι οποίες είναι προκαθορισμένες και δεν απαιτούν στον ίδιο βαθμό λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο, προσαρμογή και χωρικό σχεδιασμό.
Οι περιορισμοί της μελέτης για το Αλτσχάιμερ
Επειδή πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Διάφοροι πιθανοί παράγοντες μπορεί να έχουν επηρεάσει τα ευρήματα:
- Πιθανές ανακρίβειες στα πιστοποιητικά θανάτου: Η επαγγελματική ιδιότητα καταγράφηκε με βάση όσα ανέφερε συγγενής και η πληροφορία ενδέχεται να ήταν λανθασμένη.
- Αυτοεπιλογή: Άτομα που δυσκολεύονται στον προσανατολισμό μπορεί να αποφεύγουν την εργασία του ταξιτζή. Επομένως, η διαφορά ίσως δεν οφείλεται σε προστασία από το επάγγελμα, αλλά στο ότι άνθρωποι με ισχυρότερη χωρική μνήμη και μικρότερη προδιάθεση για Αλτσχάιμερ στρέφονται σε αυτό.
- Άλλες παράμετροι υγείας: Για παράδειγμα, οι επαγγελματίες οδηγοί μπορεί να καπνίζουν λιγότερο ή να έχουν διαφορετικό τρόπο ζωής.
- Η επίδραση της τεχνολογίας: Καθώς το GPS είναι πλέον ευρέως διαθέσιμο, τίθεται το ερώτημα αν περιορίζεται η ενεργή πλοήγηση και μαζί της η πιθανή προστατευτική επίδραση.
Τα βασικά συμπεράσματα για τα επαγγέλματα και το Αλτσχάιμερ
- Μελέτη του Χάρβαρντ καταγράφει μικρότερο ποσοστό θανάτων από Αλτσχάιμερ σε οδηγούς ταξί (0,91%) και ασθενοφόρων (1,03%) σε σχέση με άλλες επαγγελματικές ομάδες.
- Η συχνή ενεργοποίηση της χωρικής μνήμης και του προσανατολισμού στις συγκεκριμένες δουλειές μπορεί, μέσω εγκεφαλικών προσαρμογών, να έχει προστατευτικό ρόλο.
- Υψηλότερα ποσοστά θανάτου από Αλτσχάιμερ εμφανίζουν, αντίθετα, οι πιλότοι και οι καπετάνιοι, ενδεχομένως επειδή ακολουθούν προκαθορισμένες διαδρομές.
- Στους περιορισμούς περιλαμβάνονται πιθανά λάθη στα πιστοποιητικά θανάτου και η αυτοεπιλογή ανθρώπων με καλύτερη χωρική μνήμη σε ορισμένα επαγγέλματα.
- Χρειάζεται περισσότερη έρευνα ώστε να ελεγχθεί αν υπάρχει αιτιακή σχέση, καθώς και να εξεταστούν άλλοι παράγοντες υγείας και ο ρόλος της τεχνολογίας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ta-2-epaggelmata-poy-thorakizoyn-apo-to-altschaimer/6423
