Η Σουηδία βιώνει πλέον τις επιπτώσεις των μειώσεων στη χρηματοδότηση της ιατρικής έρευνας, τις οποίες επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
Δύο μεγάλα ερευνητικά προγράμματα, τα οποία λάμβαναν χρηματοδότηση από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH), σταμάτησαν, με άμεσες συνέπειες για πανεπιστήμια όπως το Karolinska Institutet.
Για το 2026, οι περικοπές ξεπερνούν τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια και εντείνουν την ανησυχία για το μέλλον των διεθνών επιστημονικών συμπράξεων. Ερευνητές φοβούνται ότι θα χάσουν χρηματοδότηση και ότι θα περιοριστεί η ελευθερία της επιστημονικής έρευνας.
Οι συνέπειες από τις περικοπές που συνεχίζει να εφαρμόζει η αμερικανική κυβέρνηση στην ιατρική έρευνα γίνονται πλέον αισθητές και στη Σουηδία. Την εξέλιξη υπογραμμίζουν επικεφαλής ιατρικών πανεπιστημίων, μετά τη διακοπή δύο σουηδοαμερικανικών ερευνητικών προγραμμάτων που στηρίζονταν σε επιχορηγήσεις του NIH.
Μεγαλύτερος χρηματοδότης της βιοϊατρικής έρευνας παγκοσμίως είναι τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH). Οι πόροι τους στηρίζουν έργα τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα άλλων χωρών, τα οποία δεν μπορούν να υλοποιήσουν τα προγράμματά τους στις ΗΠΑ.
Μετά την ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ από τον Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο, εφαρμόστηκε η πρώτη δέσμη περικοπών στις ομοσπονδιακές δαπάνες. Στο πλαίσιο αυτό, τα NIH απέλυσαν 1.300 εργαζομένους και ακύρωσαν ομοσπονδιακές ερευνητικές επιχορηγήσεις άνω των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Μιλώντας στο Euractiv, ο Martin Bergö, αντιπρόεδρος του Karolinska Institutet (KI), ανέφερε ότι οι αποφάσεις των ΗΠΑ έχουν άμεσο αντίκτυπο στη χρηματοδότηση της έρευνας στη Σουηδία. «Στο KI, έχουμε χρηματοδότηση από το NIH για 39 τρέχοντα προγράμματα, ένα από τα οποία, που ερευνούσε τη νευροβιολογία της δυσφορίας φύλου, έπρεπε να διακοπεί νωρίτερα λόγω της ανάκλησης της χρηματοδότησης».
Η επιστήμη στο στόχαστρο
Λόγω της μείωσης του προϋπολογισμού της USAID, σταμάτησε και ένα ακόμη πρόγραμμα. Σε αυτό, ερευνητές από το KI και το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ συνεργάζονταν με Αμερικανούς επιστήμονες, μελετώντας τα τροχαία δυστυχήματα και την περίθαλψη των τραυματιών στην Αγκόλα.
Παράλληλα, αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό απέρριψε έκθεση σουηδικής ερευνητικής εργασίας για το πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την εξάπλωση της κροτωγενούς εγκεφαλίτιδας (TBE) στη Σουηδία, επειδή σε αυτήν περιλαμβανόταν ο όρος «κλιματική αλλαγή».
Η πιθανότητα να χαθούν χρήματα δεν αποτελεί την κύρια ανησυχία του Bergö, αφού μόλις το 1,5% του συνολικού προϋπολογισμού του KI προέρχεται από τις 39 επιχορηγήσεις του NIH.
«Το πιο σοβαρό πρόβλημα είναι η εφ’ όλης της ύλης επίθεση κατά της επιστημονικής κοινότητας, της ελευθερίας και της αυτονομίας των αμερικανικών πανεπιστημίων, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων άμεσων απειλών για πάγωμα της χρηματοδότησης», δήλωσε.
Το KI έχει ορίσει ομάδα εργασίας, η οποία θα εξετάσει αν Αμερικανοί επιστήμονες θα ήθελαν να κάνουν ιατρική έρευνα στη Σουηδία. Θα διερευνήσει ακόμη αν γνωστά πανεπιστήμια, όπως το Χάρβαρντ, και αμερικανικές φαρμακευτικές επιχειρήσεις ενδιαφέρονται να δημιουργήσουν θυγατρικές στο KI, στη Σόλνα, κοντά στη Στοκχόλμη.
Έρχονται νέες μειώσεις στις δαπάνες
Την ίδια ώρα, έχει ξεκινήσει δεύτερος γύρος περικοπών στις δαπάνες των NIH.
Την περασμένη Παρασκευή παρουσιάστηκε ο προϋπολογισμός της αμερικανικής κυβέρνησης για το 2026, ο οποίος προβλέπει μείωση άνω των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων —περίπου 40%— στον προϋπολογισμό του NIH, καθώς και σημαντική αναδιοργάνωση.
Εννέα σουηδοαμερικανικά ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το NIH βρίσκονται σε εξέλιξη στη σχολή, δήλωσε στο Euractiv η Karin Forsberg Nilsson, κοσμήτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουψάλα.
«Οι περικοπές της αμερικανικής κυβέρνησης αποτελούν συνολική επίθεση κατά των πανεπιστημίων, της ιατρικής έρευνας και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και είμαι αποτροπιασμένη από αυτό».
«Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε δει καμία επίπτωση στο πανεπιστήμιό μας, αλλά δεν είμαστε σίγουροι για το μέλλον. Οι ερευνητές μας ανησυχούν ότι η χρηματοδότησή τους ή οι επιχορηγήσεις των Αμερικανών συνεργατών τους θα ακυρωθούν».
Οι επιστημονικοί δεσμοί Σουηδίας και ΗΠΑ
Η Nilsson ανέφερε ακόμη πως ορισμένοι φοιτητές και ερευνητές διστάζουν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ για έρευνα ή συνέδρια, επειδή ανησυχούν μήπως συλληφθούν ή απελαθούν εξαιτίας περιεχομένου που βρίσκεται στους υπολογιστές τους.
Παρά τις ανησυχίες, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι η χώρα με την οποία συνεργάζονται περισσότερο οι Σουηδοί ιατρικοί ερευνητές.
Σχεδόν μία στις τρεις ιατρικές δημοσιεύσεις με σουηδική κυριαρχία περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν Αμερικανό επιστήμονα. Το ποσοστό ανέρχεται στο 28%, σύμφωνα με έκθεση του Σουηδικού Συμβουλίου Έρευνας.
«Από την έκθεση αυτή γνωρίζουμε επίσης ότι οι διεθνείς επιστημονικές συνεργασίες έχουν υψηλή ποιότητα», τόνισε ο Forsberg Nilsson.
Ο Magnus Johansson, καθηγητής βιοϊατρικής και μοριακός ιολόγος στο Πανεπιστήμιο Örebro, μελετά μαζί με έναν Αμερικανό συνάδελφό του τον ιό Flavivirus. Ο ιός αυτός μπορεί να προκαλέσει κροτωγενή εγκεφαλίτιδα (TBE), κίτρινο πυρετό και τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Ο Johansson εξετάζει πώς αλληλεπιδρά ο ιός TBE με τα κύτταρα των θηλαστικών. Ο Αμερικανός συνεργάτης του, από την πλευρά του, μελετά τη σχέση του ιού του Δυτικού Νείλου με τα κύτταρα, με τα αποτελέσματα των δύο ερευνητών να «αλληλοεπιδρούν». Οι προοπτικές εξασφάλισης χρηματοδότησης για την αμερικανική έρευνα διαγράφονται πλέον δυσοίωνες.
Ο Johansson υπογράμμισε ότι η συνεργασία είναι σημαντική και δήλωσε πως, αν ο Αμερικανός επιστήμονας βρεθεί αντιμέτωπος με δυσκολίες στη χρηματοδότηση, «θα συνεργαστούμε για να βρούμε λύσεις και να διασφαλίσουμε τη συνέχιση της έρευνάς μας».
Συνοπτικά
- Οι περιορισμοί στη χρηματοδότηση της ιατρικής έρευνας από την κυβέρνηση Τραμπ έχουν αρχίσει να γίνονται αισθητοί στη Σουηδία, όπου σταμάτησαν δύο σημαντικά ερευνητικά προγράμματα με χρηματοδότηση από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH).
- Οι περικοπές, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 20 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026, προκαλούν ανησυχίες για τη συνέχιση των διεθνών επιστημονικών συνεργασιών και την ελευθερία της έρευνας.
- Μεγάλα σουηδικά πανεπιστήμια, μεταξύ των οποίων το Karolinska Institutet και το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, επισημαίνουν ότι οι περικοπές επηρεάζουν τη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων και δημιουργούν αβεβαιότητα για την πορεία τους.
- Οι φόβοι για περιορισμούς στην επιστημονική ελευθερία και για τις συνέπειες στις διεθνείς συνεργασίες έχουν κάνει ερευνητές να διστάζουν να συμμετάσχουν σε συνέδρια ή να εργαστούν στις ΗΠΑ.
- Μέσα στις δυσκολίες χρηματοδότησης στις ΗΠΑ, οι σουηδικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο προσέλκυσης Αμερικανών επιστημόνων για να ασχοληθούν με την ιατρική έρευνα στη Σουηδία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/polemos-kata-tis-epistimis-sti-soyidia-antichei-o-seismos-ton-perikopon-tramp-stin-ereyna/5993
