Το άρθρο εξετάζει τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η λεκτική κακοποίηση από γονείς και άλλους ενήλικες στον εγκέφαλο και στην ψυχική υγεία των παιδιών.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι φωνές και οι αρνητικές εκφράσεις ενδέχεται να επιφέρουν βιολογικές αλλαγές. Επηρεάζοντας τα εγκεφαλικά κυκλώματα που σχετίζονται με τις «απειλές» και τις «ανταμοιβές», μπορεί να κάνουν τα παιδιά να αντιλαμβάνονται το περιβάλλον ως επικίνδυνο και να δυσκολεύονται στις κοινωνικές σχέσεις.
Η λεκτική κακοποίηση συναντάται ευρέως και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την κατατάσσει στις βασικές μορφές κακομεταχείρισης, με επιπτώσεις στην ψυχολογία των παιδιών που μπορεί να διαρκέσουν σε όλη τους τη ζωή.
Οι φωνές από τους γονείς μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά τον παιδικό εγκέφαλο, να αυξήσουν τον κίνδυνο ψυχικών ασθενειών και να δυσχεράνουν τη δημιουργία φιλικών σχέσεων.
Σε συνάντηση με βουλευτές στο Westminster, ειδικοί στην ανάπτυξη των παιδιών και την ψυχική υγεία θα ανέφεραν ότι η λεκτική κακοποίηση από ενήλικες μπορεί να στερήσει από τα παιδιά την ικανότητα να νιώθουν ευχαρίστηση και να τα οδηγήσει να θεωρούν τον κόσμο απειλητικό.
«Ως παιδιά πιστεύουμε ό,τι μας λένε, ενσωματώνοντας βαθιά τα λόγια των ενηλίκων στην κατανόηση του εαυτού μας και του κόσμου γύρω μας. Όταν αυτά τα λόγια είναι εχθρικά, εξευτελιστικά ή ταπεινωτικά, μπορεί να έχουν δια βίου συνέπειες», ανέφερε ο καθηγητής Eamon McCrory, κλινικός ψυχολόγος, διευθύνων σύμβουλος της φιλανθρωπικής οργάνωσης για την ψυχική υγεία Anna Freud και καθηγητής αναπτυξιακής νευροεπιστήμης και ψυχοπαθολογίας στο University College του Λονδίνου (UCL).
«Μπορούν να διαμορφώσουν βαθιά την αίσθηση του εαυτού μας και το κατά πόσο αισθανόμαστε άξιοι να αγαπηθούμε και σίγουροι για το ταξίδι μας σε έναν απρόβλεπτο κόσμο. Ως κλινικός ψυχολόγος, βλέπω στους πελάτες μου πώς τα μηνύματα της παιδικής ηλικίας – αρνητικά και θετικά – διαμορφώνουν αυτό που γίνονται», τόνισε.
«Τα επικριτικά λόγια που δέχονται οι ενήλικες στην παιδική ηλικία είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό το υπόβαθρο του άγχους, του πόνου και της δυσφορίας που αντιμετωπίζουν μετέπειτα, ακόμη και αν έχουν περάσει δεκαετίες προσπαθώντας να αποδείξουν ότι αυτά τα λόγια είναι λάθος», πρόσθεσε.
Με Λειτουργική Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού (ΛΑΜΣ, fMRI), οι εξετάσεις που έκανε ο McCrory σε εγκεφάλους παιδιών κατέδειξαν ότι «η παρατεταμένη έκθεση σε κακοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της λεκτικής κακοποίησης, οδηγεί σε σημαντικές βιολογικές μεταβολές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου», τόνισε.
Οι αλλαγές αυτές είναι δυνατό να αφορούν τόσο τα εγκεφαλικά κυκλώματα «απειλών» όσο και εκείνα των «ανταμοιβών». Τα κυκλώματα αυτά είναι σημαντικά για την πλοήγηση του παιδιού στον κόσμο, αλλά και για τη δημιουργία και τη διατήρηση σχέσεων.
«Οι απεικονιστικές μελέτες μας δείχνουν πώς η κακοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της λεκτικής κακοποίησης, μπορεί να αλλάξει τον εγκέφαλο ενός παιδιού και ο κόσμος να γίνεται αντιληπτός ως ένα πιο επικίνδυνο μέρος», δήλωσε ο McCrory.
Όπως πρόσθεσε, ένα παιδί που υφίσταται λεκτική κακοποίηση μπορεί να εκλάβει αθώα αστεία, βλέμματα ή εκφράσεις προσώπου ως απειλή. Ως αποτέλεσμα, ενδέχεται είτε να αποφεύγει την κοινωνική επαφή είτε να αντιδρά με ξεσπάσματα για να προστατευτεί.
Ο McCrory και άλλοι διακεκριμένοι ειδικοί πρόκειται να προειδοποιήσουν βουλευτές του αγγλικού κοινοβουλίου και συναδέλφους τους από διαφορετικά πολιτικά κόμματα ότι η λεκτική κακοποίηση παιδιών από γονείς, εκπαιδευτικούς και υπεύθυνους δραστηριοτήτων, από τη βρεφική ηλικία έως την εφηβεία, είναι «ευρέως διαδεδομένη και αδιάκριτη» και αποτελεί την πιο διαδεδομένη μορφή κακοποίησης των παιδιών.
Η συναισθηματική κακοποίηση —στην οποία περιλαμβάνεται και η λεκτική— αναγνωρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως βασική μορφή κακομεταχείρισης και βίας σε βάρος παιδιών.
Η Andrea Danese, καθηγήτρια ψυχιατρικής παιδιών και εφήβων στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε: «Τα λόγια μπορούν να βλάψουν την ευημερία και την ανάπτυξη ενός παιδιού και να αφήσουν δια βίου ψυχολογικά σημάδια».
«Η ενθάρρυνση της γλώσσας μπορεί να εμπνεύσει ένα παιδί να μάθει, να ανακάμψει από τις αναποδιές και να εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωμένο ενήλικα. Όμως το να γίνεται αντικείμενο λεκτικής κακοποίησης μπορεί να διαστρεβλώσει την αντίληψη ενός νέου ατόμου για το ποιος είναι και τον ρόλο του στον κόσμο».
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Οι φωνές και η λεκτική κακοποίηση από γονείς και άλλους ενήλικες βλάπτουν την ψυχική υγεία και την κοινωνική ζωή των παιδιών.
- Στον εγκέφαλο ενδέχεται να προκύψουν βιολογικές αλλαγές από τη λεκτική κακοποίηση, με συνέπειες στα κυκλώματα που σχετίζονται με τις «απειλές» και τις «ανταμοιβές».
- Όσα παιδιά βιώνουν λεκτική κακοποίηση συχνά εκλαμβάνουν ως απειλητικές συνθήκες που είναι ουδέτερες, με αποτέλεσμα να απομονώνονται ή να εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά.
- Ειδικοί χαρακτηρίζουν τη λεκτική κακοποίηση ευρέως διαδεδομένη, ενώ τη θεωρούν την πιο συχνή μορφή κακοποίησης σε βάρος παιδιών.
- Για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η λεκτική κακοποίηση αποτελεί κύρια μορφή κακομεταχείρισης και βίας κατά των παιδιών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/fones-kai-lektiki-via-metamorfonoyn-ton-egkefalo-ton-paidion/4667
