Νέα μελέτη δείχνει ότι η υπερβολική χρήση οθονών από τα παιδιά ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά την πνευματική τους ανάπτυξη, καθώς συνδέεται με χαμηλότερους δείκτες νοημοσύνης (IQ) και μικρότερο όγκο εγκεφάλου.
Οι ειδικοί συνιστούν στους γονείς να θέτουν όρια στον χρόνο οθόνης των παιδιών και να φροντίζουν να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στις ψηφιακές ασχολίες και τη σωματική δραστηριότητα.
Στοιχεία από ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν ότι η σωματική άσκηση σχετίζεται με καλύτερες γνωστικές επιδόσεις και μεγαλύτερο εγκεφαλικό όγκο. Αντίθετα, η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να επιβαρύνει την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.
Η προστασία της πνευματικής ανάπτυξης των παιδιών και η ενδυνάμωση των γνωστικών τους δεξιοτήτων αποτελούν ζητούμενο για τους γονείς. Νέα μελέτη εντοπίζει έναν καθημερινό παράγοντα στη ζωή των παιδιών που ενδέχεται να συνδέεται με χαμηλότερο IQ και μικρότερο όγκο εγκεφάλου. Η διαχείρισή του με τον σωστό τρόπο μπορεί να αποδειχθεί σημαντική.
Παιδιά και οθόνες: Έρευνα συνδέει την υπερβολική χρήση με χαμηλότερο IQ και ο εγκέφαλος δεν αναπτύσσεται
Η πολύωρη έκθεση των παιδιών σε οθόνες σχετίζεται με δυσκολίες σε πολλούς τομείς της ανάπτυξής τους, από τη γνωστική και τη γλωσσική έως την κοινωνικο-συναισθηματική. Τα ψηφιακά μέσα μπορούν να βοηθήσουν στην εκπαίδευση, ωστόσο πολλές ώρες μπροστά στην οθόνη ή η παράλληλη χρήση περισσότερων μέσων έχουν συνδεθεί με ασθενέστερη εκτελεστική λειτουργία, όπως η μνήμη και η προσήλωση, καθώς και με χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις, σύμφωνα με μελέτη.
Νέα έρευνα οδηγεί τους ειδικούς να προειδοποιούν τους γονείς να περιορίσουν τις ώρες που τα παιδιά περνούν μπροστά στις οθόνες, καθώς η χρήση τους ενδέχεται να συνδέεται με μικρότερο εγκέφαλο και χαμηλότερη νοημοσύνη.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα παιδιά που έβλεπαν τηλεόραση και χρησιμοποιούσαν smartphones, tablets ή υπολογιστές παρουσίαζαν κατά μέσο όρο χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης (IQ) και μικρότερο ενδοκρανιακό όγκο (ICV), ο οποίος αποτελεί ένδειξη για το μέγεθος του εγκεφάλου.
Η έρευνα κατέγραψε, αντίθετα, ότι τα παιδιά που γυμνάζονταν στον ελεύθερο χρόνο τους είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν υψηλότερη ευφυΐα και μεγαλύτερο όγκο εγκεφάλου.
Για τη μελέτη αξιοποιήθηκαν βάσεις δεδομένων από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με στοιχεία για χιλιάδες παιδιά και πληροφορίες σχετικά με τον δείκτη νοημοσύνης, τη χρήση οθονών και τη σωματική άσκηση.
Οι ερευνητές επεξεργάστηκαν τα δεδομένα για να εξετάσουν αν σχετίζονται οι συνήθειες του ελεύθερου χρόνου με τη νοημοσύνη και τον ενδοκρανιακό όγκο, δηλαδή τον συνολικό χώρο στο κρανίο, που χρησιμοποιείται ως δείκτης του μέγιστου μεγέθους του εγκεφάλου.
Ο μεγαλύτερος ενδοκρανιακός όγκος (ICV) έχει συσχετιστεί με υψηλότερη νοημοσύνη
Οι ερευνητές με έδρα την Κίνα αναφέρουν ότι τα ευρήματά τους προσθέτουν ενδείξεις πως η υπερβολική χρήση οθονών έχει μακροχρόνια επίδραση στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών.
«Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν την κρίσιμη ανάγκη να διαχειριζόμαστε και να ρυθμίζουμε τη χρήση μέσων από τα παιδιά, ενώ ταυτόχρονα να προωθούμε τη σωματική δραστηριότητα», έγραψαν στο περιοδικό Developmental Cognitive Neuroscience.
Η δημοσίευση της μελέτης συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία η χρήση οθονών από τα παιδιά έχει αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο μέσος χρόνος που παιδιά ηλικίας πέντε έως δεκαπέντε ετών περνούσαν μπροστά από οθόνες ανέβηκε από εννέα ώρες εβδομαδιαίως το 2009 σε δεκαπέντε ώρες την εβδομάδα το 2018. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε έκθεση της επιτροπής εκπαίδευσης της Βουλής των Κοινοτήτων, που δημοσιεύτηκε πέρσι. Για την Ελλάδα δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα.
Η χρήση οθονών μπορεί να προσφέρει οφέλη, όπως ισχυρότερες φιλίες και καλύτερη μάθηση. Ωστόσο, στις αρνητικές επιπτώσεις συγκαταλέγονται ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η έκθεση σε βία και πορνογραφία, η μείωση της σωματικής δραστηριότητας και η καταπόνηση των ματιών.
Ο Sir Cary Cooper, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ανέφερε:
«Τα παιδιά χρησιμοποιούν αυτές τις συσκευές και δεν μαθαίνουν κοινωνικές και μη λεκτικές δεξιότητες, τις οποίες αποκτούμε μέσω διαπροσωπικής επαφής, πρόσωπο με πρόσωπο, με άλλους ανθρώπους».
Πόσος χρόνος μπροστά σε οθόνη είναι κατάλληλος για τα παιδιά;
Ο χρόνος των παιδιών μπροστά σε οθόνες χρειάζεται να περιορίζεται ανάλογα με την ηλικία τους, αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Για τα παιδιά κάτω των 2 ετών προτείνεται να μην εκτίθενται σε οθόνες. Στις ηλικίες 2-5 ετών, η διάρκεια συνιστάται να είναι έως μία ώρα την ημέρα, με ποιοτικό περιεχόμενο και παρουσία ενήλικα.
Για τα μεγαλύτερα παιδιά χρειάζεται ισορροπία, ώστε οι ώρες χρήσης οθονών να μην εκτοπίζουν τη φυσική δραστηριότητα, τον ύπνο, την κοινωνική αλληλεπίδραση και άλλες δημιουργικές ασχολίες.
Προτεραιότητα έχει η καθοδήγηση των παιδιών, ώστε η τεχνολογία να αξιοποιείται ως εργαλείο μάθησης και ψυχαγωγίας και όχι για παθητική απασχόληση.
Τα βασικά σημεία
- Η πολύωρη χρήση οθονών από τα παιδιά συνδέεται με χαμηλότερο IQ και μειωμένο εγκεφαλικό όγκο.
- Οι ειδικοί καλούν τους γονείς να μειώσουν τον χρόνο μπροστά στις οθόνες και να ενθαρρύνουν τη σωματική άσκηση.
- Τα ευρήματα συνδέουν την άσκηση με ενισχυμένες γνωστικές δεξιότητες και μεγαλύτερο όγκο εγκεφαλικού ιστού.
- Η συχνή χρήση οθονών από παιδιά σχετίζεται με ασθενέστερη εκτελεστική λειτουργία και χαμηλότερες επιδόσεις στο σχολείο.
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εισηγείται όρια στη χρήση οθονών που λαμβάνουν υπόψη την ηλικία των παιδιών, δίνοντας έμφαση στην ποιότητα του περιεχομένου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/paidia-mprosta-apo-othones-pos-metamorfonei-to-iq-kai-ton-egkefalo-toys-i-ypervoliki-ekthesi-symfona-me-nea-meleti/13679
