Το άρθρο αναδεικνύει την αυξανόμενη ανησυχία για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών και επισημαίνει πως καταγράφεται μόνο ένα μικρό μέρος των περιστατικών. Η παιδοψυχίατρος Φρίντα Κωνσταντοπούλου τονίζει ότι η ανοιχτή συζήτηση γονιών και παιδιών γύρω από τη σεξουαλικότητα είναι καθοριστική, ώστε τα παιδιά να προστατεύονται από ενδεχόμενη κακοποίηση.
Η σύσταση προς τους γονείς είναι να απαντούν στις απορίες των παιδιών χωρίς ταμπού και να τα βοηθούν να αναπτύξουν δεξιότητες αυτοπροστασίας. Παράλληλα, παραθέτει ενδείξεις που ενδέχεται να σχετίζονται με σεξουαλική κακοποίηση, μεταξύ των οποίων μεταβολές στη συμπεριφορά και την ψυχολογία του παιδιού, και καλεί τους γονείς να δείχνουν προσοχή και στήριξη.
Στη χώρα μας πληθαίνουν τα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που γίνονται γνωστά στη δημοσιότητα. Υπολογίζεται, ωστόσο, πως αναφέρεται μόλις 1 στα 100, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάληψη δράσης από τους γονείς, τα σχολεία και τους αρμόδιους φορείς.
«Η βία και η κακοποίηση είναι πολύ έντονα στις μέρες μας. Οι γονείς δεν γνωρίζουν πώς να τα εκπαιδεύσουν στο να αποφεύγουν τέτοιες εμπειρίες αλλά και να τις διαχειρίζονται όταν συμβαίνουν. Δυστυχώς συχνά θύτες είναι οι ίδιοι, ή και άτομα του στενότερου οικογενειακού περιβάλλοντος», σημειώνει η κ. Φρίντα Κωνσταντοπούλου, Παιδοψυχίατρος – Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, Επιστημονική Συνεργάτης Παίδων ΜΗΤΕΡΑ, και προσθέτει:
«Τα θέματα ξεκινούν από το ίδιο σημείο και καταλήγουν στο ίδιο σημείο: την επικοινωνία. Είναι σημαντικό τα παιδιά να ενημερώνονται από τους γονείς τους για το σεξ χωρίς ταμπού, τα οποία φαίνεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμα και σήμερα. Κατάλληλη στιγμή για μία τέτοια κουβέντα σηματοδοτούν οι ερωτήσεις του ίδιου του παιδιού, σχετικά με το πώς έρχονται τα μωρά στον κόσμο, με την ανατομία των γεννητικών οργάνων και γενικότερα, με ό,τι έχει να κάνει με τη σεξουαλικότητα και την αναπαραγωγή. Όταν γεννηθεί η απορία πρέπει αμέσως να απαντηθεί. Στην αντίθετη περίπτωση μετατρέπεται σε ένα μυστικό, το οποίο θα μπορέσει ο οποιοσδήποτε να εκμεταλλευτεί κάποια στιγμή στο μέλλον. Βλέπουμε ότι υπάρχουν γονείς που δεν έχουν μιλήσει στα παιδιά τους ακόμα και στην εφηβεία και το κάνουν παρά μόνο όταν συμβεί κάτι, όταν, δηλαδή, είναι πλέον αργά», τονίζει η κ. Κωνσταντοπούλου.
Η ειλικρίνεια είναι μονόδρομος
Οι απαντήσεις των γονιών χρειάζεται να είναι αληθινές και διατυπωμένες με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία κάθε παιδιού. Στόχος είναι ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον, που θα βοηθήσει τα παιδιά να θωρακιστούν απέναντι σε περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης και, στην απευκταία περίπτωση που συμβούν, να μπορέσουν να τα αποκαλύψουν.
«Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να μιλήσουν στα παιδιά σχετικά με το σώμα τους και το σεξ, ενώ υπάρχουν και ειδικά βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά, ανάλογα με την ηλικία τους. Σε αυτά εξηγείται πώς λειτουργεί το σώμα των αγοριών και των κοριτσιών, πώς εξελίσσεται στην εφηβεία και πώς γίνεται το σεξ υπό φυσιολογικές συνθήκες, μιλούν για την ομοφυλοφιλία κ.ά.. Αποτελούν εξαιρετικό εργαλείο για την ενημέρωση των παιδιών, τα οποία εξοικειώνονται με το θέμα και μπορούν να κάνουν ερωτήσεις. Όταν κάτι δεν είναι ταμπού μέσα στο σπίτι, τα παιδιά μπορούν να ρωτήσουν τα πάντα, αλλά και να εκμυστηρευτούν τα πάντα», επισημαίνει η ειδικός.
Εξίσου καθοριστικό είναι να αναπτυχθεί στα παιδιά η αίσθηση ότι μπορούν να προστατεύουν τον εαυτό τους. Χρειάζεται να γνωρίζουν πως το σώμα τους τούς ανήκει και κανείς δεν επιτρέπεται να το αγγίζει, παρά μόνο όταν έρθει η ώρα και πάντα με τη συγκατάθεσή τους.
«Έτσι τίθενται όρια σε αυτόν που θα επιχειρήσει να τα εκμεταλλευτεί με οποιονδήποτε τρόπο. ‘Χρυσό κανόνα’ αποτελεί η εκπαίδευσή τους στο να προστατεύουν το σώμα τους και την ψυχή τους από οτιδήποτε τα κάνει να νιώθουν άβολα και σε μεγαλύτερες ηλικίες, να ξέρουν να λένε ‘όχι’, χωρίς ενοχές και φόβο μη αποδοχής και να γνωρίζουν ότι δεν είναι αναγκασμένα να κάνουν αυτό που τους ζητούν οι άλλοι, εάν δεν το επιθυμούν», εξηγεί.
Πιθανές ενδείξεις σεξουαλικής κακοποίησης σε παιδιά
Μια εμφανής μεταβολή στη συμπεριφορά ενός παιδιού μπορεί να αποτελεί προειδοποιητική ένδειξη ότι ενδέχεται να έχει υποστεί σεξουαλική κακοποίηση ή παρενόχληση. Τέτοιες αλλαγές περιλαμβάνουν:
- Κλείνεται στον εαυτό του και γίνεται ευερέθιστο
- Αποφεύγει το σχολείο και ενδέχεται να σημειώσει πτώση στις σχολικές επιδόσεις του
- Ξαφνικά δεν θέλει να βγει από το σπίτι
- Εμφανίζει διαταραχές στον ύπνο και τη διατροφή
- Φαίνεται να γνωρίζει για το σεξ πράγματα που δεν είναι αναμενόμενα για την ηλικία του
- Ξεκινά να επιλέγει ρούχα που σκεπάζουν το σώμα του.
Οι γονείς χρειάζεται να δίνουν προσοχή σε κάθε αλλαγή στη συμπεριφορά παιδιών και εφήβων και να τα ενθαρρύνουν να μιλήσουν, διαβεβαιώνοντάς τα ότι δεν θα τα κρίνουν. Συχνά, τα παιδιά φοβούνται πως το ζήτημα θα πάρει μεγάλες διαστάσεις και ότι θα βρεθούν στο επίκεντρο, κάτι που δεν επιθυμούν. Γι’ αυτό οι γονείς οφείλουν να τα κάνουν να νιώθουν ασφαλή και να δεσμευτούν ότι θα διαχειριστούν την κατάσταση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε να αισθάνονται καλά και τα ίδια», καταλήγει η κ. Κωνσταντοπούλου.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών αποτελεί πρόβλημα που αυξάνεται, ενώ στη χώρα μας δηλώνεται μόλις 1 στα 100 περιστατικά.
- Η παιδοψυχίατρος Φρίντα Κωνσταντοπούλου επισημαίνει πόσο σημαντικό είναι οι γονείς να επικοινωνούν ανοιχτά με τα παιδιά τους για τη σεξουαλικότητα.
- Χωρίς να αντιμετωπίζουν τις ερωτήσεις ως ταμπού, οι γονείς χρειάζεται να απαντούν και να καλλιεργούν την ικανότητα των παιδιών να προστατεύουν τον εαυτό τους.
- Ενδείξεις που μπορεί να σχετίζονται με σεξουαλική κακοποίηση είναι η αλλαγή συμπεριφοράς, η εσωστρέφεια και η γνώση για το σεξ που δεν αντιστοιχεί στην ηλικία του παιδιού.
- Καθοριστική είναι η διαμόρφωση ενός ασφαλούς οικογενειακού περιβάλλοντος, ώστε τα παιδιά να μπορούν να μιλήσουν για πιθανή κακοποίηση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/sexoyaliki-kakopoiisi-paidion-apokodikopoiontas-ta-simadia-gia-na-thorakisete-ta-paidia/8073
