Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση παγκοσμίως και στην πρώτη της Ευρώπης όσον αφορά την παιδική και εφηβική παχυσαρκία, καθώς τα σχετικά ποσοστά έχουν εκτοξευθεί από το 1975. Στην Πάτρα, ωστόσο, η εφαρμογή του προγράμματος Health4EUkids οδήγησε μέσα σε έναν χρόνο σε μείωση της παιδικής παχυσαρκίας κατά 7%, παράλληλα με την ενίσχυση της άσκησης και των υγιεινών διατροφικών επιλογών.
Στα σχολεία οργανώθηκαν δραστηριότητες εκπαιδευτικού και ψυχαγωγικού χαρακτήρα, ενώ για τους επαγγελματίες υγείας ετοιμάστηκε εκπαιδευτικό υλικό. Ο καθηγητής Απόστολος Βανταράκης επισημαίνει πως οι δράσεις χρειάζεται να έχουν μόνιμο χαρακτήρα και να ενταχθούν στο σχολικό πρόγραμμα για την προαγωγή της υγείας και της διατροφής.
Πιλοτική εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος κατά της παιδικής παχυσαρκίας Health4EUkids σε σχολεία της Πάτρας συνοδεύτηκε από μέση μείωση 7% της παιδικής παχυσαρκίας σε παιδιά με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία, μέσα σε μόλις έναν χρόνο. Το πρόγραμμα, που βρίσκεται σε εφαρμογή την τελευταία τριετία, συντονίζουν το Πανεπιστήμιο Πατρών και η 6η ΥΠΕ.
Μιλώντας στο Πρακτορείο Fm, ο Απόστολος Βανταράκης, καθηγητής Υγιεινής στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών και επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος, αναφέρει ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε κοινότητας, δίνοντας χώρο στη δημιουργικότητα και στη διασκέδαση. «Το πρόγραμμα που αφορά μία κοινή δράση σε 14 χώρες προσεγγίζει το πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας με έναν ολοκληρωμένο, καινοτόμο και δημιουργικό σχεδιασμό που εξετάζει τα διάφορα στάδια της ανάπτυξης ενός παιδιού, ξεκινώντας από τη βάση, την πρώτη ώρα της ζωής του. Τα στάδια του έργου είναι: η πρώιμη υποστήριξη του θηλασμού, η υποστήριξη των παιδιών σχολικής ηλικίας και η ενδυνάμωση των οικογενειών και των επαγγελματιών. Η επιτυχία που καταγράφηκε στην αύξηση των ποσοστών θηλασμού, στην αύξηση της σωματικής δραστηριότητας ανάμεσα στα παιδιά σχολικής ηλικίας, και στην ενδυνάμωση των οικογενειών μέσω ενημερωμένων επιλογών τρόπου ζωής, καθιστά δυνατή την υιοθέτηση παρόμοιων μεθόδων σε όλη την Ευρώπη. Με συνεχή υποστήριξη και επέκταση, αυτό το έργο με τις παρεμβάσεις που προτείνει θα μπορούσε να έχει μεγάλο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία μειώνοντας τον αριθμό των παιδιών με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία».
Περισσότερο παιχνίδι των παιδιών σε εξωτερικούς χώρους
Όπως εξηγεί ο κ. Βανταράκης, το πρόγραμμα στην Πάτρα ακολούθησε ένα επιτυχημένο γερμανικό μοντέλο εκπαιδευτικής παρέμβασης. Υλοποιήθηκε το 2024 σε δύο δημοτικά σχολεία και το 2025 σε τέσσερα, με επιδίωξη να ενισχυθεί ένας δραστήριος τρόπος ζωής και να γίνουν υγιεινότερες διατροφικές επιλογές. «Η προσέγγιση περιλάμβανε τόσο εκπαιδευτικές ενότητες για τη βελτίωση της ζωής των παιδιών όσο και διασκεδαστικές δραστηριότητες για τη συμμετοχή τους και τον ενεργό τρόπο ζωής τους. Το καθημερινό ενεργό εξωτερικό παιχνίδι αυξήθηκε από 76% σε 84,6% στο σχολείο Α και από 72% σε 87,4% στο σχολείο Β ένα χρόνο μετά την παρέμβαση και ακόμα περισσότερο το 2ο έτος της παρέμβασης. Επιπλέον, το ποσοστό των παιδιών με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία μειώθηκε από 25,7% συνολικά στην αρχή της παρέμβασης κατά 6%, μόλις σε ένα χρόνο».
Στήριξη και ενδυνάμωση των οικογενειών
Ο καθηγητής σημειώνει επίσης ότι αναπτύχθηκε εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο δοκιμάστηκε πιλοτικά στο πλαίσιο τετράωρης σύγχρονης διδασκαλίας σε 48 επαγγελματίες υγείας. Η εκπαίδευση αφορούσε τη νέα μέθοδο συμβουλευτικής για αλλαγές στον τρόπο ζωής και παρείχε στους συμμετέχοντες τα εργαλεία που χρειάζονταν, ώστε να υποστηρίξουν τις οικογένειες που παρακολουθούν. Όπως τονίζει ο επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος, μέσω των επαγγελματιών η μέθοδος βοήθησε τις οικογένειες να αντιληφθούν τις αλλαγές στη στάση τους και να δεσμευτούν στην εφαρμογή τους, καθώς οι ίδιες τις είχαν επιλέξει.
Η Ελλάδα στην τρίτη θέση παγκοσμίως για την παιδική και εφηβική παχυσαρκία
Ο κ. Βανταράκης επισημαίνει ότι η παιδική παχυσαρκία συνιστά μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στην Ευρώπη, με πολύ σοβαρές συνέπειες για το μέλλον των παιδιών.
«Τα ποσοστά παχυσαρκίας παγκοσμίως έχουν υπερτριπλασιαστεί σε σχέση με το 1975, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Στις τάξεις παιδιών και εφήβων, έχουν μάλιστα αυξηθεί σχεδόν πέντε φορές. Μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας, εκτιμάται ότι περίπου 250 εκατομμύρια παιδιά θα είναι παχύσαρκα. Σε ρεπορτάζ των Financial Times και βάσει των στοιχείων του NCD-RisC – ενός δικτύου επιστημόνων υγείας σε όλο τον κόσμο, που καταγράφει τους κινδύνους για τις μεταδοτικές ασθένειες – η Ελλάδα φιγουράρει ενδεικτικά πρώτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τρίτη παγκοσμίως, σε σχετικό γράφημα, για τις ηλικίες 5-19 ετών, σε «επιλεγμένες χώρες με υψηλό εισόδημα». Πολυπαραγοντικό, το πρόβλημα είναι υγειονομικό, ηθικό, αλλά και οικονομικό». Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί ασθένεια της σύγχρονης εποχής για τα παιδιά και θα μας απασχολήσει στο μέλλον, καθώς τα περισσότερα θα εμφανίσουν χρόνια νοσήματα. Για αυτό δεν αρκούν φεστιβάλ ή μεμονωμένες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας. Ο καθηγητής Υγιεινής του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Απόστολος Βανταράκης, επισημαίνει ότι απαιτούνται σταθερές δράσεις στα σχολεία και αναμόρφωση του αναλυτικού προγράμματος. Προτείνει να καθιερωθεί σε όλα τα σχολεία, όπου αυτό δεν ισχύει ήδη, μία εβδομαδιαία διδακτική ώρα στα δημοτικά αφιερωμένη στη διατροφή και την προαγωγή της υγείας.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση παγκοσμίως και στην πρώτη της Ευρώπης ως προς την παιδική και εφηβική παχυσαρκία, με τα ποσοστά να έχουν αυξηθεί από το 1975.
- Στην Πάτρα, το πρόγραμμα Health4EUkids συνέβαλε σε μείωση της παιδικής παχυσαρκίας κατά 7% μέσα σε έναν χρόνο, ενώ βελτιώθηκαν η σωματική δραστηριότητα και οι διατροφικές επιλογές.
- Σε δύο δημοτικά σχολεία υλοποιήθηκε παρέμβαση με εκπαιδευτικές δραστηριότητες και ευχάριστα παιχνίδια, ώστε να ενθαρρυνθεί η ενεργή συμμετοχή των παιδιών.
- Παράλληλα, καταρτίστηκε εκπαιδευτικό υλικό για επαγγελματίες υγείας, με στόχο να βοηθήσουν τις οικογένειες να υιοθετήσουν υγιεινότερες συνήθειες στην καθημερινότητά τους.
- Ο καθηγητής Βανταράκης υπογραμμίζει πως χρειάζονται δράσεις με διάρκεια, ενταγμένες στο σχολικό πρόγραμμα, για την προαγωγή της διατροφής και της υγείας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/triti-pagkosmios-i-ellada-stin-paidiki-efiviki-pachysarkia/4409
