Διαβήτης κύησης: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι ο διαβήτης κύησης

Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται όταν το σώμα σου δεν μπορεί να παράγει αρκετή ινσουλίνη για τις αυξημένες ανάγκες της εγκυμοσύνης. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που βοηθά το σάκχαρο να περάσει από το αίμα στα κύτταρα, ώστε να χρησιμοποιηθεί για ενέργεια. Οι ορμονικές και άλλες αλλαγές της εγκυμοσύνης κάνουν τα κύτταρα να ανταποκρίνονται λιγότερο στην ινσουλίνη. Έτσι, το σάκχαρο μπορεί να αυξηθεί. Η κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε στάδιο, αλλά είναι συχνότερη στο δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο.

Συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα και εντοπίζεται με εξετάσεις αίματος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η εγκυμοσύνη εξελίσσεται φυσιολογικά και το μωρό γεννιέται υγιές. Η έγκαιρη διάγνωση, η ρύθμιση του σακχάρου και η στενότερη παρακολούθηση μειώνουν τους κινδύνους. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει διατροφή, σωματική δραστηριότητα και, όταν χρειάζεται, φάρμακα. Μετά τον τοκετό ο διαβήτης κύησης συνήθως υποχωρεί, αλλά παραμένει αυξημένη η πιθανότητα να εμφανιστεί ξανά σε επόμενη εγκυμοσύνη ή να αναπτυχθεί διαβήτης τύπου 2.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Οι περισσότερες εγκυμοσύνες με διαβήτη κύησης εξελίσσονται φυσιολογικά και καταλήγουν στη γέννηση υγιούς μωρού. Ο διαβήτης συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις το σάκχαρο παραμένει αυξημένο. Χρειάζεσαι επανέλεγχο μετά τη γέννηση και τακτικές εξετάσεις στη συνέχεια, ακόμη κι αν νιώθεις καλά. Ο γιατρός σου θα καθορίσει το πρόγραμμα ελέγχου. Σε επόμενη εγκυμοσύνη υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανιστεί ξανά.

Συμπτώματα διαβήτη κύησης

Ο διαβήτης κύησης συνήθως δεν έχει συμπτώματα. Αν το σάκχαρο αυξηθεί πολύ, μπορεί να εμφανιστούν οι παρακάτω ενοχλήσεις.

• Έντονη δίψα Διψάς περισσότερο από το συνηθισμένο.
• Συχνουρία Χρειάζεται να ουρείς συχνότερα από ό,τι συνήθως.
• Ξηροστομία Νιώθεις το στόμα σου στεγνό.
• Κόπωση
• Θολή όραση
• Κνησμός στα γεννητικά Μπορεί να εμφανιστεί φαγούρα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή μυκητίαση.

Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να είναι ήπια. Ορισμένα είναι συνηθισμένα και στην εγκυμοσύνη χωρίς διαβήτη, επομένως δεν αρκούν για διάγνωση.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες διαβήτη κύησης και παράγοντες κινδύνου

Κατά την εγκυμοσύνη, οι ορμόνες και άλλες αλλαγές του σώματος κάνουν τα κύτταρα να χρησιμοποιούν λιγότερο αποτελεσματικά την ινσουλίνη. Αυτό λέγεται αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξάνει τις ανάγκες του σώματος για αυτή την ορμόνη. Αν δεν παραχθεί αρκετή, το σάκχαρο παραμένει αυξημένο στο αίμα. Στην εμφάνιση του διαβήτη κύησης μπορεί να συμβάλλουν επίσης τα γονίδια και το επιπλέον βάρος. Αν υπάρχει αντίσταση στην ινσουλίνη ήδη πριν από την εγκυμοσύνη, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία.
• Διαβήτης κύησης σε προηγούμενη εγκυμοσύνη.
• Οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, ιδιαίτερα σε γονέα ή αδελφό ή αδελφή.
• Προηγούμενη γέννηση μωρού με μεγάλο βάρος.
• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
• Προηγούμενη γαστρική παράκαμψη ή άλλη επέμβαση απώλειας βάρους.
• Καταγωγή από τη Νότια Ασία, την Αφρική, την Καραϊβική ή τη Μέση Ανατολή.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με εξετάσεις σακχάρου στο αίμα, συνήθως μεταξύ 24 και 28 εβδομάδων εγκυμοσύνης. Αν έχεις αυξημένο κίνδυνο, ο γιατρός σου μπορεί να προτείνει νωρίτερο έλεγχο. Αν είχες διαβήτη κύησης στο παρελθόν και ο πρώτος έλεγχος είναι φυσιολογικός, μπορεί να επαναληφθεί μεταξύ 24 και 28 εβδομάδων. Στην καμπύλη σακχάρου πίνεις ένα διάλυμα γλυκόζης και λαμβάνονται δείγματα αίματος για να φανεί πώς ανταποκρίνεται το σώμα σου. Ο γιατρός σου θα σου δώσει οδηγίες προετοιμασίας. Μπορεί επίσης να προηγηθεί δοκιμασία πρόκλησης με γλυκόζη και, αν το αποτέλεσμα είναι αυξημένο, να ακολουθήσει καμπύλη για επιβεβαίωση.

• Μέτρηση γλυκόζης αίματος.
• Δοκιμασία πρόκλησης με γλυκόζη.
• Καμπύλη σακχάρου ή δοκιμασία ανοχής γλυκόζης από το στόμα.

Θεραπεία διαβήτη κύησης

Στόχος είναι να παραμένει το σάκχαρό σου μέσα στα όρια που θα ορίσει ο γιατρός σου. Η διατροφή και η σωματική δραστηριότητα μπορεί να αρκούν, αλλά αν δεν ρυθμίζεται το σάκχαρο ή είναι πολύ υψηλό από τη διάγνωση, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή. Καθώς προχωρά η εγκυμοσύνη, οι ανάγκες θεραπείας μπορεί να αλλάξουν. Θα χρειαστείς στενότερη παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και του τοκετού, με επιπλέον επισκέψεις και υπερηχογραφήματα για την ανάπτυξη του μωρού και την ποσότητα του αμνιακού υγρού. Ο χρόνος και ο τρόπος τοκετού αποφασίζονται ανάλογα με τη ρύθμιση του σακχάρου και την υγεία τη δική σου και του μωρού.

• Διατροφικό πρόγραμμαΈνας διαιτολόγος μπορεί να σε βοηθήσει να οργανώσεις ισορροπημένα γεύματα που συμβάλλουν στη ρύθμιση του σακχάρου.
• Σωματική δραστηριότηταΗ κίνηση βοηθά στη μείωση του σακχάρου. Συζήτησε ασφαλείς επιλογές για την εγκυμοσύνη, όπως περπάτημα, κολύμπι ή γιόγκα για εγκύους.
• Αντιδιαβητικά δισκίαΟ γιατρός σου μπορεί να συνταγογραφήσει μετφορμίνη. Περιστασιακά μπορεί να χρησιμοποιηθεί γλιβενκλαμίδη.
• Ενέσεις ινσουλίνηςΜπορεί να χρειαστούν αν το σάκχαρο είναι πολύ υψηλό ή δεν ελέγχεται αρκετά με άλλες παρεμβάσεις. Θα εκπαιδευτείς στη χρήση της και στην αναγνώριση της υπογλυκαιμίας, δηλαδή του χαμηλού σακχάρου.
• Παρακολούθηση σακχάρουΘα μάθεις να χρησιμοποιείς μετρητή σακχάρου και να μοιράζεσαι τις μετρήσεις με τον γιατρό σου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί αισθητήρας συνεχούς καταγραφής γλυκόζης.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Μέτρα το σάκχαρό σου με τον τρόπο και στο πρόγραμμα που σου έχει δοθεί.
• Τρώγε σε τακτικές ώρες και μην παραλείπεις γεύματα.
• Προτίμησε τροφές που απελευθερώνουν το σάκχαρο πιο αργά, όπως όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης.
• Βάλε στη διατροφή σου φρούτα, λαχανικά και άπαχες πηγές πρωτεΐνης.
• Περιόρισε τα γλυκά και τα ζαχαρούχα ποτά. Έλεγχε τις ετικέτες, γιατί και οι χυμοί ή τα ποτά χωρίς πρόσθετη ζάχαρη μπορεί να έχουν αρκετά σάκχαρα.
• Ενημέρωσε τον γιατρό σου πριν ξεκινήσεις μια δραστηριότητα που δεν έχεις ξανακάνει.
• Πήγαινε σε όλα τα προγραμματισμένα ραντεβού παρακολούθησης.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Πριν από την εγκυμοσύνη, η υγιεινή διατροφή, η τακτική κίνηση και η απώλεια επιπλέον βάρους, αν έχεις αυξημένο βάρος, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο. Η σωματική δραστηριότητα πριν και κατά την εγκυμοσύνη μπορεί επίσης να βοηθήσει.

• Αν σχεδιάζεις εγκυμοσύνη και έχεις αυξημένο βάρος, συζήτησε με τον γιατρό σου την απώλεια βάρους πριν μείνεις έγκυος.
• Μην προσπαθείς να χάσεις βάρος αν είσαι ήδη έγκυος. Συζήτησε πόση αύξηση βάρους είναι κατάλληλη για εσένα.
• Ακολούθησε ισορροπημένη διατροφή και διατήρησε σωματική δραστηριότητα κατάλληλη για την εγκυμοσύνη.

Επιπλοκές διαβήτη κύησης

• Μεγαλύτερη από το συνηθισμένο ανάπτυξη του μωρού, με πιθανές δυσκολίες στον τοκετό και αυξημένη πιθανότητα πρόκλησης τοκετού ή καισαρικής.
• Πολυϋδράμνιο, δηλαδή υπερβολικό αμνιακό υγρό γύρω από το μωρό.
• Πρόωρος τοκετός, πριν από την 37η εβδομάδα εγκυμοσύνης.
• Προεκλαμψία, μια κατάσταση με υψηλή πίεση στην εγκυμοσύνη που μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές.
• Χαμηλό σάκχαρο στο μωρό μετά τη γέννηση.
• Ίκτερος στο νεογνό, δηλαδή κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών.
• Σπάνια, απώλεια του μωρού πριν από τη γέννηση.
• Αυξημένος κίνδυνος διαβήτη τύπου 2 για εσένα στο μέλλον.
• Αυξημένη πιθανότητα παχυσαρκίας ή διαβήτη τύπου 2 για το παιδί αργότερα στη ζωή.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Μίλησε με τον γιατρό σου αν έχεις έντονη δίψα, συχνουρία, ξηροστομία, θολή όραση ή άλλες ενοχλήσεις που σε ανησυχούν.
• Αν μετά τον τοκετό εμφανίσεις συμπτώματα υψηλού σακχάρου, μην περιμένεις μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη εξέταση.
• Αν παίρνεις ινσουλίνη και νιώσεις τρέμουλο, ιδρώτα, πείνα, ασυνήθιστη ωχρότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης, μέτρα το σάκχαρό σου και ακολούθησε αμέσως τις οδηγίες που σου έχουν δοθεί για την υπογλυκαιμία.

Ποιος γιατρός: Γυναικολόγος-Μαιευτήρας, Διαβητολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα