Ερυθρά: συμπτώματα και πρόληψη

Τι είναι η ερυθρά

Η ερυθρά είναι λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό της ερυθράς. Μεταδίδεται εύκολα όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει ή φτερνίζεται. Μετά τη μόλυνση, ο ιός εξαπλώνεται στον οργανισμό και τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως έπειτα από 2 έως 3 εβδομάδες. Το χαρακτηριστικό εξάνθημα ξεκινά συνήθως από το πρόσωπο και απλώνεται στο σώμα. Δεν εμφανίζουν όμως όλοι εξάνθημα ή άλλα συμπτώματα, ενώ η μετάδοση είναι δυνατή ακόμη και χωρίς εμφανή σημάδια της λοίμωξης.

Στα περισσότερα παιδιά και στους ενήλικες, η νόσος είναι ήπια και συνήθως βελτιώνεται σε περίπου μία εβδομάδα. Δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο που να εξαλείφει τη λοίμωξη ή να επιταχύνει την ανάρρωση. Η φροντίδα στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Η σημαντικότερη ανησυχία αφορά την εγκυμοσύνη: ο ιός μπορεί να περάσει στο έμβρυο και να προκαλέσει αποβολή ή σοβαρές βλάβες, ιδιαίτερα στην αρχή της κύησης. Ο εμβολιασμός είναι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η ερυθρά είναι συνήθως ήπια και βελτιώνεται σε περίπου μία εβδομάδα. Το εξάνθημα συνήθως διαρκεί λίγες ημέρες. Η λοίμωξη στην εγκυμοσύνη μπορεί όμως να έχει σοβαρές συνέπειες για το μωρό, ιδιαίτερα όταν συμβαίνει στο πρώτο τρίμηνο.

Συμπτώματα ερυθράς

Η ερυθρά συχνά προκαλεί λίγα και ήπια συμπτώματα. Μπορεί επίσης να μην εμφανιστεί κανένα σύμπτωμα.

• Εξάνθημα Ξεκινά συνήθως από το πρόσωπο ή πίσω από τα αυτιά και εξαπλώνεται στον λαιμό και στο σώμα.
• Πυρετός Συνήθως είναι ήπιος.
• Πρησμένοι λεμφαδένες Ιδιαίτερα πίσω από τα αυτιά και στον λαιμό.
• Πόνος στις αρθρώσεις Μπορεί να πονάνε τα δάχτυλα, οι καρποί ή τα γόνατα, ιδιαίτερα στους ενήλικες και στις νεαρές γυναίκες.
• Κοκκινισμένα μάτια Μπορεί να υπάρχει ήπια επιπεφυκίτιδα, δηλαδή κοκκίνισμα ή πρήξιμο στο λευκό του ματιού.
• Πονοκέφαλος
• Πονόλαιμος
• Βήχας
• Καταρροή και φτέρνισμα
• Αδιαθεσία Γενικό αίσθημα ότι δεν είσαι καλά.
• Ναυτία Μπορεί να εμφανιστεί στα παιδιά.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 2 έως 3 εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό. Στα παιδιά, το εξάνθημα είναι συχνά το πρώτο σημάδι, αλλά άλλα συμπτώματα μπορεί να προηγηθούν κατά 1 έως 5 ημέρες. Το εξάνθημα συνήθως διαρκεί λίγες ημέρες.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ερυθράς και παράγοντες κινδύνου

Η ερυθρά προκαλείται από τον ιό της ερυθράς. Δεν προκαλείται από τον ίδιο ιό με την ιλαρά. Αν μολυνθείς στην εγκυμοσύνη, ο ιός μπορεί να περάσει στο αναπτυσσόμενο μωρό. Οι σοβαρότερες βλάβες συνδέονται με λοίμωξη στην αρχή της εγκυμοσύνης, ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Μη εμβολιασμός κατά της ερυθράς.
• Στενή επαφή με μολυσμένο άτομο.
• Έλλειψη ανοσίας στην εγκυμοσύνη, με κίνδυνο σοβαρής βλάβης στο έμβρυο.

Πώς μεταδίδεται η ερυθρά

Ο ιός μεταδίδεται με σταγονίδια όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει ή φτερνίζεται. Μπορείς να τον μεταδώσεις ακόμη κι αν δεν έχεις συμπτώματα. Στην εγκυμοσύνη, ο ιός μπορεί επίσης να περάσει στο έμβρυο.

• Σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα μολυσμένου ατόμου.
• Μετάδοση από την έγκυο στο έμβρυο.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα και για πόσο κολλάει

Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται 2 έως 3 εβδομάδες μετά την έκθεση. Η μετάδοση μπορεί να αρχίσει πριν από τα συμπτώματα και να συνεχιστεί έως 7 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Βρέφη με σύνδρομο συγγενούς ερυθράς μπορεί να αποβάλλουν τον ιό για έναν χρόνο ή περισσότερο.

Θεραπεία ερυθράς

Δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο για την ερυθρά ή θεραπεία που να κάνει τη λοίμωξη να υποχωρήσει γρηγορότερα. Συνήθως αρκεί υποστηρικτική φροντίδα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Αν εσύ ή το παιδί σου έχετε συμπτώματα, επικοινώνησε με τον γιατρό σου πριν επισκεφθείς το ιατρείο, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος μετάδοσης.

• Ανακούφιση πόνου και πυρετούΜετά από συμβουλή γιατρού, μπορεί να χρησιμοποιηθούν παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη για την ενόχληση. Η ασπιρίνη δεν πρέπει να δίνεται σε παιδιά κάτω των 16 ετών.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Μετά από συμβουλή γιατρού, ξεκουράσου αρκετά.
• Πίνε άφθονα υγρά.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Ο εμβολιασμός είναι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης της ερυθράς. Το συνδυασμένο εμβόλιο MMR προστατεύει από ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά. Για τα παιδιά υπάρχει και το MMRV, που προστατεύει επιπλέον από ανεμοβλογιά. Το MMR δεν είναι κατάλληλο στην εγκυμοσύνη.

• Αν δεν ξέρεις αν έχεις εμβολιαστεί, αναζήτησε το ιστορικό εμβολιασμών σου και συζήτησε με τον γιατρό σου.
• Αν σχεδιάζεις εγκυμοσύνη, συζήτησε με τον γιατρό σου την προστασία σου από την ερυθρά πριν μείνεις έγκυος.
• Απόφυγε την εγκυμοσύνη για τουλάχιστον 1 μήνα μετά το εμβόλιο MMR.
• Αν έχεις ερυθρά, απόφυγε τη στενή επαφή με εγκύους.
• Μείνε εκτός παιδικού σταθμού, σχολείου ή εργασίας για τουλάχιστον 5 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος.
• Πλένε συχνά τα χέρια σου με σαπούνι και ζεστό νερό.
• Χρησιμοποίησε χαρτομάντιλο στον βήχα ή στο φτέρνισμα και πέταξέ το αμέσως στον κάδο.
• Μη μοιράζεσαι μαχαιροπίρουνα, ποτήρια, πετσέτες, ρούχα ή κλινοσκεπάσματα.
• Αν έχεις ερυθρά, ενημέρωσε τις στενές επαφές σου, ιδιαίτερα τις εγκύους. Αν νοσεί το παιδί σου, ενημέρωσε το σχολείο ή τον παιδικό σταθμό.

Επιπλοκές ερυθράς

• Αρθρίτιδα, δηλαδή φλεγμονή στις αρθρώσεις, συχνότερα στις γυναίκες και σπάνια σε παιδιά και άνδρες.
• Σπάνια, σοβαρές λοιμώξεις του εγκεφάλου.
• Σπάνια, προβλήματα αιμορραγίας.
• Στην εγκυμοσύνη, αποβολή, θάνατος του εμβρύου ή θάνατος του μωρού λίγο μετά τη γέννηση.
• Σύνδρομο συγγενούς ερυθράς: σοβαρές βλάβες στο μωρό, όπως καρδιοπάθειες, απώλεια ακοής ή όρασης, αναπτυξιακή καθυστέρηση, νοητική αναπηρία και βλάβες στο ήπαρ ή στον σπλήνα.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Επικοινώνησε αμέσως με τον γιατρό σου αν είσαι έγκυος και εμφανίσεις νέο εξάνθημα ή έχεις έρθει σε στενή επαφή με άτομο που έχει ερυθρά.
• Αν εσύ ή το παιδί σου έχετε συμπτώματα ερυθράς, τηλεφώνησε στον γιατρό σου πριν πας στο ιατρείο.
• Επικοινώνησε με τον γιατρό σου αν ανησυχείς για τα συμπτώματά σου ή για τα συμπτώματα του παιδιού σου.

Ποιος γιατρός: Παιδίατρος, Παθολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα