Λέμφωμα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι το λέμφωμα

Το λέμφωμα είναι ένας γενικός όρος για καρκίνους που ξεκινούν στα κύτταρα του λεμφικού συστήματος, ενός μέρους του ανοσοποιητικού. Αφορά τα λεμφοκύτταρα, λευκά αιμοσφαίρια που βοηθούν τον οργανισμό να καταπολεμά τις λοιμώξεις. Αυτά κυκλοφορούν μέσα από τα λεμφαγγεία και τους λεμφαδένες σε όλο το σώμα. Στο non-Hodgkin λέμφωμα, ένα Β ή Τ λεμφοκύτταρο γίνεται μη φυσιολογικό και πολλαπλασιάζεται επανειλημμένα. Τα μη φυσιολογικά κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος.

Οι βασικές κατηγορίες είναι το λέμφωμα Hodgkin και τα λεμφώματα non-Hodgkin. Δεν έχουν όλα την ίδια πορεία: ορισμένα αναπτύσσονται αργά και άλλα γρήγορα. Η θεραπεία μπορεί συχνά να εξαλείψει το Hodgkin και ορισμένους τύπους non-Hodgkin, αλλά υπάρχει πιθανότητα επανεμφάνισης. Άλλοι τύποι χρειάζονται μακροχρόνιο έλεγχο. Αν έχεις λέμφωμα, το θεραπευτικό πλάνο διαμορφώνεται με βάση τον συγκεκριμένο τύπο, την εξάπλωση, τα συμπτώματα και τη γενική σου υγεία.

Μορφές και τύποι

• Λέμφωμα HodgkinΠεριλαμβάνει το κλασικό λέμφωμα Hodgkin και το οζώδες λέμφωμα Hodgkin με λεμφοκυτταρική επικράτηση (NLPHL). Συχνά μπορεί να θεραπευτεί πλήρως.
• Λέμφωμα non-HodgkinΠεριλαμβάνει πάνω από 60 διαφορετικούς τύπους. Η πορεία και η θεραπεία εξαρτώνται από τον συγκεκριμένο τύπο.
• Non-Hodgkin βραδείας ανάπτυξηςΑναπτύσσεται αργά και η θεραπεία μπορεί να το κρατά υπό έλεγχο για πολλά χρόνια. Αν δεν έχεις συμπτώματα, μπορεί να επιλεγεί παρακολούθηση χωρίς άμεση θεραπεία.
• Non-Hodgkin ταχείας ανάπτυξηςΑναπτύσσεται γρήγορα και χρειάζεται άμεση θεραπεία. Η θεραπεία μπορεί συχνά να το εξαλείψει πλήρως.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Το Hodgkin συχνά θεραπεύεται πλήρως, αλλά μπορεί να επανεμφανιστεί. Στο non-Hodgkin η πρόγνωση εξαρτάται από τον συγκεκριμένο τύπο. Οι μορφές ταχείας ανάπτυξης μπορούν συχνά να εξαλειφθούν με τη θεραπεία, ενώ οι μορφές βραδείας ανάπτυξης μπορεί να παραμένουν υπό έλεγχο για πολλά χρόνια χωρίς να εξαλείφονται. Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει την πιθανότητα επιτυχίας της θεραπείας.

Συμπτώματα λεμφώματος

Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ένας ανώδυνος διογκωμένος λεμφαδένας. Τα συμπτώματα μπορεί να έχουν πολλές άλλες αιτίες και δεν αρκούν για να γίνει διάγνωση λεμφώματος.

• Ανώδυνο πρήξιμο Συνήθως στον λαιμό, στη μασχάλη ή στη βουβωνική χώρα, εκεί όπου ενώνεται ο μηρός με τον κορμό.
• Πυρετός Στο non-Hodgkin μπορεί επίσης να νιώθεις ζέστη, κρύο ή ρίγος.
• Νυχτερινές εφιδρώσεις Μπορεί να είναι έντονες.
• Απώλεια βάρους Ξαφνική απώλεια βάρους, χωρίς εξήγηση στο non-Hodgkin.
• Δύσπνοια Δυσκολία στην αναπνοή.
• Φαγούρα Κνησμός στο δέρμα.
• Πόνος μετά αλκοόλ Στο Hodgkin μπορεί να πονάνε οι λεμφαδένες στον λαιμό, στη μασχάλη ή στη βουβωνική χώρα όταν πίνεις αλκοόλ.
• Βήχας Αναφέρεται στο non-Hodgkin.
• Πόνος στο στήθος Μπορεί να εμφανιστεί στο non-Hodgkin.
• Επίμονη κόπωση Αδυναμία και κούραση που δεν υποχωρούν, στο non-Hodgkin.
• Κοιλιακή ενόχληση Πόνος, πρήξιμο ή αίσθημα πληρότητας στην κοιλιά, στο non-Hodgkin.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες λεμφώματος και παράγοντες κινδύνου

Δεν είναι γνωστό τι προκαλεί το Hodgkin ή το non-Hodgkin λέμφωμα. Στο non-Hodgkin, η νόσος ξεκινά όταν ένα Β ή Τ λεμφοκύτταρο γίνεται μη φυσιολογικό και παράγει όλο και περισσότερα μη φυσιολογικά κύτταρα. Ορισμένες λοιμώξεις, η εξασθένηση του ανοσοποιητικού και το οικογενειακό ιστορικό συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο. Οι παράγοντες κινδύνου διαφέρουν ανάμεσα στους τύπους.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Ηλικία άνω των 50 ετών για το non-Hodgkin.
• Νεαρή ενήλικη ή προχωρημένη ηλικία για το Hodgkin.
• Ανδρικό φύλο για το Hodgkin.
• Προηγούμενη λοίμωξη από τον ιό Epstein-Barr για Hodgkin και non-Hodgkin.
• Προηγούμενη λοίμωξη από ηπατίτιδα C για το non-Hodgkin.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό λόγω πάθησης, όπως ο HIV, ή θεραπείας που το καταστέλλει.
• Αυτοάνοση πάθηση, όπως κοιλιοκάκη ή ψωρίαση, για το non-Hodgkin.
• Γονέας, αδελφός ή αδελφή με τον αντίστοιχο τύπο λεμφώματος.
• Κάπνισμα για το Hodgkin.
• Αυξημένο σωματικό βάρος για το Hodgkin.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα ρωτήσει για τα συμπτώματα και θα εξετάσει αν υπάρχουν διογκωμένοι λεμφαδένες. Μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος ή ακτινογραφία θώρακος. Η βασική εξέταση είναι η βιοψία: λαμβάνεται δείγμα από λεμφαδένα και ελέγχεται για καρκινικά κύτταρα. Το δείγμα μπορεί να ληφθεί με λεπτή βελόνα. Στο non-Hodgkin μπορεί επίσης να αφαιρεθεί μέρος ή ολόκληρος λεμφαδένας. Συνήθως χρησιμοποιείται τοπική ή γενική αναισθησία ώστε να μην πονάς κατά την εξέταση.

• Κλινική εξέταση και ψηλάφηση λεμφαδένων.
• Εξετάσεις αίματος.
• Ακτινογραφία θώρακος.
• Βιοψία λεμφαδένα με λεπτή βελόνα.
• Αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου λεμφαδένα για βιοψία στο non-Hodgkin.

Θεραπεία λεμφώματος

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο του λεμφώματος, το σημείο όπου βρίσκεται, το αν έχει εξαπλωθεί, τα συμπτώματα και τη γενική σου υγεία. Στο non-Hodgkin έχει σημασία και το πόσο γρήγορα αναπτύσσεται. Μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός θεραπειών. Η εξειδικευμένη ομάδα σου θα εξηγήσει τα οφέλη και τις παρενέργειες και θα διαμορφώσει μαζί σου το κατάλληλο πλάνο. Το non-Hodgkin ταχείας ανάπτυξης χρειάζεται άμεση θεραπεία, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις βραδείας ανάπτυξης μπορεί να προηγηθεί παρακολούθηση.

• ΧημειοθεραπείαΧρησιμοποιεί φάρμακα που σκοτώνουν τα καρκινικά κύτταρα. Μερικές φορές συνδυάζεται με κορτικοστεροειδή.
• ΑκτινοθεραπείαΑποτελεί θεραπευτική επιλογή τόσο για το Hodgkin όσο και για το non-Hodgkin και μπορεί να συνδυαστεί με άλλες θεραπείες.
• Στοχευμένη θεραπείαΧρησιμοποιεί φάρμακα ή άλλες ουσίες που επιτίθενται σε συγκεκριμένα καρκινικά κύτταρα, με μικρότερη βλάβη στα φυσιολογικά κύτταρα.
• Βιολογική θεραπείαΕνισχύει την ικανότητα του οργανισμού να καταπολεμά τον καρκίνο.
• Ενεργός παρακολούθησηΜπορεί να επιλεγεί για non-Hodgkin βραδείας ανάπτυξης χωρίς συμπτώματα ή για ορισμένες περιπτώσεις NLPHL που αναπτύσσονται αργά. Η απόφαση λαμβάνεται με την εξειδικευμένη ομάδα.
• Μεταμόσχευση βλαστοκυττάρωνΠεριλαμβάνεται στις επιλογές για το non-Hodgkin. Αποκαθιστά τα κύτταρα που παράγουν το αίμα όταν αυτά έχουν καταστραφεί από χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.
• ΠλασμαφαίρεσηΠεριλαμβάνεται στις επιλογές για το non-Hodgkin και απομακρύνει πρωτεΐνες από το αίμα.
• Χειρουργική θεραπείαΠεριλαμβάνεται στις θεραπευτικές επιλογές για το non-Hodgkin.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Συζήτησε με την εξειδικευμένη ομάδα σου όποια απορία ή ανησυχία έχεις για τη θεραπεία.
• Ζήτησε βοήθεια από την ομάδα σου για τη διαχείριση των παρενεργειών.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού με τον γιατρό σου αν παρατηρήσεις ανώδυνο εξόγκωμα ή πρήξιμο στον λαιμό, στη μασχάλη ή στη βουβωνική χώρα.
• Ζήτησε ιατρικό έλεγχο αν έχεις νυχτερινές εφιδρώσεις, πυρετό, ξαφνική απώλεια βάρους, δύσπνοια ή άλλα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με λέμφωμα.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου αν πονάνε οι λεμφαδένες σου όταν πίνεις αλκοόλ.

Ποιος γιατρός: Αιματολόγος, Ογκολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για το λέμφωμα