Ο πόνος της περιόδου αποτελεί συχνό και σοβαρό πρόβλημα για πολλές έφηβες, καθώς περίπου μία στις δύο βιώνει μέτριο έως έντονο πόνο. Νέα έρευνα δείχνει πως όσες έχουν επώδυνες περιόδους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν άγχος και κατάθλιψη ως ενήλικες.
Παρακολουθώντας 1.600 κορίτσια από την εφηβεία μέχρι τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής, η μελέτη υποδεικνύει ότι ο πόνος περιόδου ενδέχεται να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για μελλοντικές ψυχολογικές δυσκολίες και όχι απλώς συνέπειά τους. Είναι επιτακτικό να υπάρξει καλύτερη ενημέρωση για την έμμηνο ρύση και την αναγνώριση της ψυχολογικής δυσφορίας, ώστε οι έφηβες να ζητούν βοήθεια και υποστήριξη.
Πολλά κορίτσια δυσκολεύονται να μιλήσουν στους γύρω τους για τον πόνο περιόδου, αλλά και να εξηγήσουν πόσο έντονος είναι και πόσο τα επηρεάζει. Μέτριο έως σοβαρό πόνο περιόδου βιώνουν περίπου τα μισά έφηβα κορίτσια, με σημαντικές επιπτώσεις στην καθημερινότητά τους. Όπως αναφέρει το Conversation, όσες έχουν πόνο περιόδου έχουν τρεις έως πέντε φορές περισσότερες πιθανότητες να απουσιάσουν από το σχολείο ή το πανεπιστήμιο σε σύγκριση με τις συνομήλικές τους, ενώ η πιθανότητα να χάσουν κοινωνικές και σωματικές δραστηριότητες είναι δύο έως πέντε φορές μεγαλύτερη.
Στη νέα μας έρευνα, τα κορίτσια που είχαν πόνο περιόδου ανέφεραν εντονότερη ψυχολογική δυσφορία όταν ήταν νεαρές ενήλικες. Η διαφορά αυτή παρέμεινε ακόμη και αφού συνυπολογίστηκαν προηγούμενα προβλήματα ψυχικής υγείας και κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες.
Τι προηγείται;
Ο πόνος της έμμηνου ρύσης έχει συχνά υποτιμηθεί και δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς. Γυναίκες αναφέρουν ότι κάποιοι επαγγελματίες υγείας θεωρούν πως ο πόνος τους οφείλεται στο στρες, το άγχος ή την κατάθλιψη.
Αντίθετα, οι γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνά μας για τη βιωμένη εμπειρία περιέγραψαν ότι ο πόνος της περιόδου προκαλεί ψυχολογική δυσφορία. Μία εξ αυτών εξήγησε: «Η ψυχική υγεία [χρησιμοποιείται] συχνά από τους επαγγελματίες υγείας για να μειώσουν τα συμπτώματά μου και να με κάνουν να αισθάνομαι σαν να έχω μη θεραπευμένες καταστάσεις ψυχικής υγείας που είναι η αιτία των προβλημάτων μου αντί για τον σωματικό μου πόνο».
Η σχέση ανάμεσα στον πόνο και την ψυχική υγεία έχει περιγραφεί ως αμφίδρομη σε παλαιότερες μελέτες. Έρευνα με σχεδόν 15.00 εφήβους που είχαν χρόνιο πόνο κατέγραψε αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν άγχος και κατάθλιψη κάποια στιγμή στη ζωή τους. Παράλληλα, προηγούμενη δική μας έρευνα για τον πυελικό πόνο σε ενήλικες έδειξε ότι η ψυχολογική δυσφορία είναι δυνατό να επιδεινώσει τον λειτουργικό πόνο με το πέρασμα του χρόνου.
Για τους εφήβους με πόνο περιόδου, οι έρευνες που εξετάζουν τη σύνδεσή του με την ψυχική υγεία είναι λίγες. Παραμένει, επίσης, αδιευκρίνιστο προς ποια κατεύθυνση λειτουργεί η σχέση.
Ας δούμε την περίπτωση της Ruby, η οποία συνθέτει στοιχεία από κλινικά περιστατικά:
Παρότι οι μελέτες έχουν βρει σύνδεση ανάμεσα στην ψυχική υγεία και στην αντίληψη του πόνου, επιδιώξαμε να εξακριβώσουμε ποιο από τα δύο προηγείται. Μπορούν οι δυσκολίες ψυχικής υγείας να οδηγήσουν σε πόνο περιόδου ή συμβάλλει ο πόνος της περιόδου στην εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας;
Η καινούργια μελέτη
Για την έρευνα αξιοποιήσαμε στοιχεία από τη Διαχρονική Μελέτη των Παιδιών της Αυστραλίας, το πρόγραμμα που είναι γνωστό και ως «Μεγαλώνοντας στην Αυστραλία». Από το 2004 παρακολουθεί 10.000 παιδιά και τις οικογένειές τους. Εξετάσαμε δεδομένα για 1.600 κορίτσια που δήλωσαν ότι είχαν περίοδο στις ηλικίες των 14, 16 και 18 ετών.
Όταν τα κορίτσια ήταν 14 έως 16 ετών, οι γονείς τους κατέγραψαν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Στα 18 τους, οι ίδιες οι νεαρές γυναίκες ανέφεραν τα συγκεκριμένα συμπτώματα, ενώ στα 20-21 ετών αποτύπωσαν τα επίπεδα ψυχολογικής δυσφορίας τους.
Ο σχεδιασμός της μελέτης, που περιλάμβανε πολλαπλά στάδια, μας έδωσε τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε πώς συνυπάρχουν ο πόνος περιόδου και η ψυχική υγεία και πώς μεταβάλλονται στον χρόνο, σε μια σημαντική περίοδο της ζωής των νεαρών γυναικών.
Παθήσεις όπως η ενδομητρίωση μπορεί να συνδέονται με πυελικό πόνο, ανάμεσά του και με τον πόνο της περιόδου. Στην ενδομητρίωση, ιστός παρόμοιος με εκείνον που καλύπτει το εσωτερικό της μήτρας αναπτύσσεται έξω από αυτήν. Ωστόσο, οι συμμετέχουσες δεν ερωτήθηκαν στην έρευνα για ενδεχόμενη ενδομητρίωση ή άλλες διαγνώσεις που σχετίζονται με τον πόνο. Συνεπώς, το ζήτημα αυτό δεν εξετάστηκε στη μελέτη μας.
Μέτριο έως σοβαρό πόνο περιόδου ανέφερε περίπου το 50% των συμμετεχουσών.
Κορίτσια με επώδυνες περιόδους είχαν πολύ αυξημένες πιθανότητες να εμφανίζουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης στα 14, 16 και 18 τους χρόνια, σε σύγκριση με όσες δεν είχαν επώδυνη περίοδο, σύμφωνα με το Conversation.
Σε ηλικία 14 ετών, οι έφηβες με επώδυνη περίοδο είχαν περίπου διπλάσια πιθανότητα να παρουσιάσουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης από τις συνομήλικές τους που ανέφεραν ότι η περίοδός τους ήταν ανώδυνη ή προκαλούσε ελάχιστο πόνο.
Οι έφηβες αυτές ανέφεραν ακόμη μεγαλύτερη ψυχολογική δυσφορία όταν έγιναν νεαρές ενήλικες, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη παλαιότερα προβλήματα ψυχικής υγείας και κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες.
Μεγαλύτερες πιθανότητες να βιώσουν «μέτρια» ψυχολογική δυσφορία στην αρχή της ενήλικης ζωής είχαν οι έφηβες που ανέφεραν πόνο στην περίοδό τους σε όλη τη διάρκεια της εφηβείας. Αντίθετα, για όσες δεν πονούσαν ήταν πιθανότερη η «ήπια» ψυχολογική δυσφορία στην πρώιμη ενήλικη ζωή.
Δείξαμε, κάτι σημαντικό, ότι ο πόνος περιόδου εμφανίζεται συχνά πριν από την ανάπτυξη προβλημάτων ψυχικής υγείας και όχι το αντίστροφο. Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι ο πόνος της περιόδου ενδέχεται να είναι παράγοντας κινδύνου για μελλοντικά προβλήματα ψυχικής υγείας.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι να εντοπίζονται οι έφηβες που έχουν πόνο περιόδου. Πολλές έφηβες πιστεύουν ότι πρέπει απλώς να υπομένουν τον πόνο και έτσι δεν αναζητούν βοήθεια.
Τρόποι αντιμετώπισης
Απαιτείται καλύτερη εκπαίδευση για την έμμηνο ρύση, πέρα από την αυτοφροντίδα και την αντιμετώπιση του πόνου με παυσίπονα. Με αυτόν τον τρόπο, οι έφηβες θα μπορούν να αναγνωρίζουν πότε η περίοδός τους είναι ασυνήθιστη και να γνωρίζουν πού μπορούν να βρουν υποστήριξη.
Υπάρχουν ήδη προγράμματα ενημέρωσης για την έμμηνο ρύση σε σχολεία και κοινοτικές ομάδες. Η εκπαίδευση χρειάζεται να επεκταθεί στις οικογένειες, καθώς και στο προσωπικό που στηρίζει την υγεία και την ευεξία στα σχολεία, για να διευκολύνονται η έγκαιρη αναγνώριση και η παρέμβαση.
Τέλος, χρειάζονται περισσότερες μελέτες που θα επιβεβαιώσουν αν η άμεση αντιμετώπιση του πόνου περιόδου περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης μακροπρόθεσμων συμπτωμάτων ψυχικής υγείας.
*Πηγή: The Conversation
*Από την Εύη Κοτρώτσιου
Σημεία που ξεχωρίζουν
- Περίπου μία στις δύο έφηβες έχει μέτριο ή έντονο πόνο στην περίοδο, ο οποίος επηρεάζει τις καθημερινές της δραστηριότητες.
- Νέα έρευνα αναδεικνύει τις επώδυνες περιόδους ως παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση άγχους και κατάθλιψης όταν τα κορίτσια ενηλικιωθούν.
- Οι συμμετέχουσες κατέγραψαν υψηλότερη ψυχολογική δυσφορία, ακόμη και αφού συνυπολογίστηκαν προγενέστερα προβλήματα ψυχικής υγείας.
- Τα ευρήματα δείχνουν πως ο πόνος περιόδου ενδέχεται να εμφανίζεται πριν από τα προβλήματα ψυχικής υγείας και όχι ως συνέπειά τους.
- Για τις έφηβες χρειάζεται ενισχυμένη ενημέρωση γύρω από την έμμηνο ρύση και την ψυχολογική υποστήριξη.
- Περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη για να διευκρινιστεί η σχέση ανάμεσα στην άμεση αντιμετώπιση του πόνου και την πρόληψη ψυχικών προβλημάτων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/agchos-kai-katathlipsi-pyrodotoyn-oi-epodynes-periodoi/8553
