Νέα έρευνα δείχνει ότι οι σεμνοί άνθρωποι έχουν πλεονέκτημα στον τρόπο που διαχειρίζονται την κοινωνική ανατροφοδότηση: αντιμετωπίζουν την απόρριψη με μεγαλύτερη ηρεμία και βιώνουν εντονότερα την αποδοχή.
Οι άνθρωποι με σεμνότητα στρέφουν λιγότερο την προσοχή στον εαυτό τους και δεν αισθάνονται την ίδια ένταση όταν αξιολογούνται αρνητικά. Παράλληλα, όταν γίνονται αποδεκτοί, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την ανταμοιβή.
Με αυτόν τον τρόπο, η σεμνότητα ενδέχεται να αποτελεί προστατευτικό παράγοντα, υποστηρίζοντας μια πιο υγιή συναισθηματική ανταπόκριση στις κοινωνικές επαφές.
Η κοινωνική ανατροφοδότηση επηρεάζει ουσιαστικά τόσο τη συμπεριφορά όσο και την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Σύμφωνα με νέα έρευνα, η σεμνότητα διαφοροποιεί τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις αξιολογήσεις των άλλων.
Τα αποτελέσματα αφήνουν να φανεί ότι η σεμνότητα μπορεί να προσφέρει ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα: να βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν πιο ψύχραιμα την απόρριψη και συγχρόνως να χαίρονται ουσιαστικά την αποδοχή.
Πώς επεξεργάζεται ο εγκέφαλος την κριτική και την απόρριψη
Οι άνθρωποι τείνουν από τη φύση τους να ενισχύουν την εικόνα τους. Το ψυχολογικό αυτό κίνητρο τους κάνει να επιδιώκουν θετικές κρίσεις και να απομακρύνονται από τις αρνητικές. Όταν οι άλλοι επιβεβαιώνουν τη θετική άποψη που έχουμε για τον εαυτό μας, η εμπειρία είναι ευχάριστη. Αντίθετα, η απόρριψη και η κριτική συχνά προκαλούν ψυχική δυσφορία και δυσκολεύουν τη ρύθμιση των συναισθημάτων.
Για να αντιμετωπίσουν τη δυσφορία που ακολουθεί την αρνητική ανατροφοδότηση, πολλοί καταφεύγουν στην καταστολή της έκφρασης: προσπαθούν συνειδητά να «κρύψουν» τη συναισθηματική τους αντίδραση. Η τακτική αυτή ενδέχεται να περιορίζει όσα φαίνονται προς τα έξω, χωρίς όμως να μειώνει συχνά τα δυσάρεστα συναισθήματα. Μπορεί ακόμη να αμβλύνει και τα θετικά συναισθήματα, με αποτέλεσμα να αποφεύγεται ο πόνος αλλά και να περιορίζεται η χαρά.
Αποδοχή και εγκέφαλος: Τα ευρήματα της μελέτης
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Human Brain Mapping και εξέτασε έναν διαφορετικό τρόπο προσέγγισης αυτού του συναισθηματικού διλήμματος. Συγκεκριμένα, διερεύνησε αν η σεμνότητα μπορεί να προστατεύει από την αρνητική ανατροφοδότηση, χωρίς να περιορίζει την ευχαρίστηση που προσφέρουν οι θετικές κοινωνικές εμπειρίες.
Οι ερευνητές δεν ταύτισαν τη σεμνότητα με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Την περιέγραψαν ως έναν ξεχωριστό τρόπο αντίληψης του εαυτού, όπου η προσοχή δεν επικεντρώνεται υπερβολικά σε αυτόν. Οι σεμνοί άνθρωποι θεωρούν ότι αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου κόσμου, αναγνωρίζουν την αξία των άλλων και δεν δίνουν υπερβολική σημασία στο προσωπικό τους κύρος.
Οι επιστήμονες διατύπωσαν την υπόθεση ότι η σεμνότητα μπορεί να έχει «διπλό όφελος»: να περιορίζει τα αρνητικά συναισθήματα όταν κάποιος απορρίπτεται, διατηρώντας παράλληλα έντονα τα θετικά συναισθήματα της αποδοχής.
Στην έρευνα συμμετείχαν 47 νεαροί ενήλικες. Νόμιζαν ότι συνομήλικοί τους είχαν δει τις φωτογραφίες τους και, αφού παρατηρούσαν τα πρόσωπα αυτών των «κριτών», εκτιμούσαν αν εκείνοι τους συμπαθούσαν. Έπειτα εμφανιζόταν η υποτιθέμενη πραγματική τους κρίση. Έτσι προέκυπταν τέσσερις περιπτώσεις: αναμενόμενη αποδοχή ή απόρριψη, καθώς και απρόσμενη αποδοχή ή απόρριψη.
Πώς επηρεάζει η σεμνότητα τις αντιδράσεις
Σύμφωνα με τα δεδομένα, όσοι είχαν υψηλότερη σεμνότητα κατέφευγαν λιγότερο στην καταστολή της έκφρασης. Η ηρεμία τους, επομένως, δεν προερχόταν από το ότι «κρατιούνται», αλλά από το ότι δεν ένιωθαν την ίδια ένταση.
Στους συμμετέχοντες με χαμηλότερη σεμνότητα, η απρόσμενη ανατροφοδότηση συνδεόταν με έντονη δραστηριότητα σε εγκεφαλική περιοχή που σχετίζεται με την επεξεργασία πληροφοριών για τον εαυτό. Στους πιο σεμνούς, αντίθετα, η δραστηριότητα της συγκεκριμένης περιοχής ήταν μειωμένη, εύρημα που υποδηλώνει ότι εστίαζαν λιγότερο στον εαυτό τους.
Όταν λάμβαναν αποδοχή, οι σεμνοί συμμετέχοντες εμφάνιζαν επίσης ισχυρή ενεργοποίηση σε εγκεφαλική περιοχή που σχετίζεται με την ανταμοιβή και την εκτίμηση της αξίας. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η σεμνότητα δεν ισοδυναμεί με αδιαφορία για τις απόψεις των άλλων: η κοινωνική αποδοχή εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα ευχάριστη. Επιπλέον, η ανάλυση της επικοινωνίας μεταξύ περιοχών του εγκεφάλου έδειξε ότι οι σεμνοί άνθρωποι ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους με θετική επανεκτίμηση της κατάστασης και όχι με καταστολή.
Με λίγα λόγια
- Η έρευνα δείχνει πως τα άτομα με σεμνότητα ανταποκρίνονται πιο αποτελεσματικά στην κοινωνική ανατροφοδότηση: αντιμετωπίζουν ήρεμα την απόρριψη και βιώνουν εντονότερα την αποδοχή.
- Καθώς οι σεμνοί άνθρωποι δεν στρέφουν την προσοχή στον εαυτό τους, περιορίζεται η ένταση που συνοδεύει τις αρνητικές αξιολογήσεις, ενώ η αποδοχή ενεργοποιεί εγκεφαλικές περιοχές που συνδέονται με την ανταμοιβή.
- Στις κοινωνικές επαφές, η σεμνότητα φαίνεται να προσφέρει προστασία, διευκολύνοντας πιο υγιείς συναισθηματικές αντιδράσεις.
- Όσοι συμμετέχοντες είχαν υψηλό επίπεδο σεμνότητας εμφάνισαν μικρότερη ανάγκη να καταστείλουν τα συναισθήματά τους και λιγότερη αυτοαναφορικότητα όταν βίωναν απόρριψη.
- Για τους σεμνούς, η κοινωνική αποδοχή εξακολουθεί να είναι ευχάριστη· τα συναισθήματά τους ρυθμίζονται με θετική επαναξιολόγηση, αντί με καταστολή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/diatheteis-ayto-to-gnorisma-apolamvaneis-synaisthimatiko-provadisma/17086
