Το άρθρο παρουσιάζει την υπερανάλυση (overthinking) και έξι τρόπους που μπορούν να συμβάλουν σε ένα πιο ήρεμο μυαλό.
Εξηγεί πώς το overthinking ενδέχεται να εγκλωβίσει τους ανθρώπους σε έναν φαύλο κύκλο άγχους και παρερμηνειών. Παράλληλα, προτείνει πρακτικές όπως ο χρονικός περιορισμός της σκέψης, ο διαχωρισμός γεγονότων και υποθέσεων, η επιστροφή στο παρόν και η εξοικείωση με την αβεβαιότητα.
Προτρέπει τους αναγνώστες να κάνουν μικρές μετατοπίσεις στη νοοτροπία τους, ώστε να διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά τις σκέψεις τους και να περιορίζουν την υπερανάλυση.
Σας έχει τύχει να επιστρέφετε διαρκώς στην ίδια σκέψη; Να εξαντλείτε τον εαυτό σας αναλύοντας ένα μήνυμα, μια συζήτηση ή μια απόφαση; Αν αναγνωρίζετε αυτή την εμπειρία, δεν είστε οι μόνοι. Η υπερανάλυση, γνωστή και ως overthinking, είναι μια συνήθεια που υιοθετούν πολλοί άνθρωποι, κυρίως όταν βιώνουν άγχος.
Τι σημαίνει στην πράξη το overthinking;
Το overthinking δεν αποτελεί ένδειξη ότι κάποιος είναι «υπερβολικός» ή «αδύναμος». Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια του μυαλού να μας προφυλάξει: επιδιώκει να προβλέψει τι θα συμβεί και να μας γλιτώσει από τον πόνο. Ωστόσο, αντί να προσφέρει λύση, συχνά μας εγκλωβίζει σε έναν φαύλο κύκλο σκέψεων χωρίς λύση. Πώς μπορείτε να αντιδράσετε;
- Ορίστε ένα χρονικό πλαίσιο στις σκέψεις σας
Δεν είναι εύκολο να διακόψετε τις σκέψεις σας, γι’ αυτό μπορείτε να δοκιμάσετε να τους διαθέσετε συγκεκριμένο χρόνο. Αφιερώστε 10 λεπτά για να σημειώσετε όσα σας απασχολούν και, στη συνέχεια, κλείστε το τετράδιο ή το κινητό. Με αυτή την κίνηση το μυαλό μπορεί να «ηρεμήσει», καθώς αισθάνεται ότι το ακούσατε.
- Διαχωρίστε τα γεγονότα από όσα υποθέτετε
Συχνά συγχέουμε όσα έχουν πράγματι συμβεί με τις ερμηνείες και τις ιστορίες που πλάθουμε στο μυαλό μας.
Για παράδειγμα:
«Δεν απάντησε στο μήνυμα» = γεγονός
«Δεν ενδιαφέρεται για μένα» = υπόθεση
Δοκιμάστε να αναρωτηθείτε: Τι γνωρίζω με βεβαιότητα; Η ερώτηση αυτή μπορεί να σας βοηθήσει να ξαναδείτε την κατάσταση με λογική.
- Αντί για «κι αν», αναρωτηθείτε «τι μπορώ να κάνω τώρα»
Οι σκέψεις όπως «κι αν όλα πάνε στραβά;» δεν προσφέρουν κατεύθυνση. Στρέψτε, λοιπόν, την προσοχή σας σε όσα συμβαίνουν τώρα και σκεφτείτε ποιο είναι το πιο μικρό βήμα που μπορείτε να κάνετε. Ακόμη και μια απλή ενέργεια, όπως να φτιάξετε ένα πλάνο ή να στείλετε ένα email, μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ότι έχετε τον έλεγχο.
- Επιλέξτε περισπασμούς που σας βοηθούν
Δεν είναι κάθε περισπασμός χρήσιμος όταν θέλετε να απομακρυνθείτε από τις σκέψεις σας. Το αδιάκοπο scrolling ή η συχνή παρακολούθηση των social media μπορεί, αντίθετα, να επιδεινώσει την κατάσταση.
Μπορείτε, αντί γι’ αυτά, να επιλέξετε:
- μια βόλτα
- να μαγειρέψετε
- σωματική άσκηση
- ένα ντους που σας χαλαρώνει
- Πάρτε αποφάσεις που είναι «αρκετά καλές»
Ο φόβος του λάθους είναι ένας λόγος που συχνά οδηγεί στην υπερανάλυση. Επειδή όμως δεν υπάρχει απόφαση που να είναι «τέλεια», μπορείτε να δοκιμάσετε να υιοθετήσετε τη νοοτροπία ότι:
«Δεν χρειάζεται να είναι τέλειο, αρκεί να είναι αρκετά καλό.»
Αυτή η μετατόπιση μπορεί να περιορίσει το άγχος και να σας βοηθήσει να συνεχίσετε με μεγαλύτερη ευκολία.
- Αποδεχτείτε ότι υπάρχει αβεβαιότητα
Η αβεβαιότητα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ζωής και δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Αντί να επιχειρείτε να την ελέγξετε, προσπαθήστε να μάθετε να την αντιμετωπίζετε.
Μπορείτε να αρχίσετε με απλές κινήσεις:
- Αφήστε λίγο χρόνο να περάσει πριν απαντήσετε σε ένα μήνυμα
- Αποφύγετε να ελέγχετε διαρκώς κάτι που περιμένετε
- Αφήστε ορισμένες καταστάσεις «ανοιχτές»
Να θυμάστε ότι η υπερανάλυση δεν υποχωρεί μέσα σε μία μόνο μέρα, όμως ακόμη και μικρές αλλαγές έχουν σημασία. Ο σκοπός δεν είναι να πάψετε να σκέφτεστε, αλλά να μην αφήνετε τις σκέψεις σας να σας ελέγχουν. Όσο ενισχύετε την εμπιστοσύνη στον εαυτό σας και στρέφεστε στο παρόν, τόσο περισσότερο θα μπορείτε να λειτουργείτε με αυτό το μοτίβο σκέψης.
Με λίγα λόγια
- Το κείμενο εξετάζει την υπερανάλυση (overthinking) και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να συνδέεται με άγχος και παρερμηνείες.
- Παρουσιάζει έξι προσεγγίσεις για τη διαχείριση του overthinking, ανάμεσά τους τον χρονικό περιορισμό της σκέψης και τον διαχωρισμό γεγονότων από υποθέσεις.
- Προτείνει να εστιάζετε στο παρόν και να εξοικειώνεστε με την αβεβαιότητα, ώστε να διαχειρίζεστε τις σκέψεις σας.
- Επισημαίνει τη χρησιμότητα των «αρκετά καλών» αποφάσεων και των κατάλληλων περισπασμών για να περιοριστεί η υπερανάλυση.
- Υπενθυμίζει ότι η υπερανάλυση δεν σταματά ξαφνικά, ενώ οι μικρές αλλαγές μπορούν να συμβάλουν στη διαφορά.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/kairos-na-stamatisete-to-overthinking-6-aples-stratigikes-gia-ena-pio-iremo-myalo/23821
