Νέα έρευνα εντοπίζει τρεις συχνές στρατηγικές χωρισμού, ανεξάρτητα από το ποιος παίρνει την απόφαση να τερματίσει τη σχέση.
Στην έρευνα, οι συμμετέχοντες —κυρίως άνδρες και γυναίκες στις αρχές της τέταρτης δεκαετίας της ζωής τους— δήλωσαν ότι προσπαθούν να μειώσουν τον πόνο του χωρισμού χωρίς να επιρρίπτουν ευθύνες (86%). Άλλοι επιλέγουν να προτείνουν ένα διάλειμμα (24%) ή να απομακρυνθούν χωρίς εξήγηση, μέσω ghosting (16%).
Το ghosting και ο χωρισμός με μήνυμα είναι ψηφιακές πρακτικές που έχουν συσχετιστεί με σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως άγχος και σύγχυση. Οι επιπτώσεις αυτές δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο τη διαχείριση του αποχωρισμού.
Πρόσφατη μελέτη εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τα διαζύγια και τους χωρισμούς, εντοπίζοντας μοτίβα στον τρόπο που ανακοινώνουν ότι «θέλω να προχωρήσουμε». Ποιες τρεις στρατηγικές χωρισμού εμφανίζονται συχνότερα και ποιοι τις προτιμούν;
Οι συχνότερες στρατηγικές για το τέλος μιας σχέσης, σύμφωνα με νέα έρευνα
Οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι αποχαιρετούν μια σχέση παρουσιάζουν απρόσμενες ομοιότητες. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Personality and Individual Differences καταγράφει τρεις κοινές στρατηγικές χωρισμού, είτε την απόφαση παίρνει ο ένας είτε ο άλλος σύντροφος. Παρότι οι άντρες φαίνεται να βιώνουν τους χωρισμούς ως πιο δύσκολους σε σύγκριση με τις γυναίκες, τα μοτίβα με τα οποία τελειώνουν οι σχέσεις εμφανίζουν εντυπωσιακή συνέπεια.
«Οι περισσότεροι θα βιώσουν το τέλος μιας στενής σχέσης (συνήθως περισσότερες από μία φορές), είτε ως εκείνοι που το ξεκινούν είτε ως εκείνοι που το δέχονται. Επειδή αυτό το φαινόμενο είναι σχετικά συχνό και επώδυνο, ένιωσα την ανάγκη να ρωτήσω πώς ακριβώς το κάνουν οι άνθρωποι – και αυτός ήταν ο στόχος αυτής της έρευνας», ανέφερε ο Menelaos Apostolou, καθηγητής εξελικτικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Ghosting και χωρισμός με μήνυμα: οι επιπτώσεις
Σε άρθρο του 2022, με τίτλο «Breaking‑up is hard to study: A review of two decades of dissolution research», οι συγγραφείς ανέλυσαν 207 μελέτες, οι οποίες περιλαμβάνονταν σε 195 επιστημονικά άρθρα δημοσιευμένα από το 2002 έως το 2020. Το συμπέρασμά τους ήταν ότι η έρευνα για τους χωρισμούς στηριζόταν κυρίως σε αυτοαναφορές και μακροχρόνια παρακολούθηση.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι μόλις περίπου το 15% αξιοποιούσε ρητά θεωρητικά πλαίσια, όπως τη θεωρία της κοινωνικής ανταλλαγής ή της αλληλεξάρτησης. Παράλληλα, αν και το 61% των δειγμάτων ήταν αντιπροσωπευτικό σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, η εστίαση παρέμενε κυρίως σε νέους και νέες από δυτικές χώρες. Ως εκ τούτου, πρότειναν οι επόμενες μελέτες να εξετάσουν περισσότερο την ίδια τη διαδικασία του χωρισμού και να συμπεριλάβουν πληθυσμούς με μεγαλύτερη ποικιλομορφία.
Νεότερες μελέτες επισημαίνουν τη συναισθηματική επιβάρυνση που μπορεί να συνοδεύει ψηφιακές μορφές χωρισμού, μεταξύ των οποίων το ghosting και ο χωρισμός μέσω μηνύματος. Ειδικά το ghosting έχει συνδεθεί με έντονη σύγχυση και αίσθημα αποσύνδεσης, ιδιαίτερα σε ανθρώπους για τους οποίους έχει σημασία το συναισθηματικό κλείσιμο. Αν και το μήνυμα μπορεί να μοιάζει πρακτικό, συχνά δεν προσφέρει στο άτομο που δέχεται τον χωρισμό το απαραίτητο πλαίσιο ή την επιβεβαίωση ώστε να επεξεργαστεί τον αποχωρισμό — κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις πιο σοβαρές σχέσεις.
Οι βασικές επιπτώσεις για όσους βιώνουν αυτές τις μορφές χωρισμού είναι:
- Ψυχολογική δυσφορία: Άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα απόρριψης.
- Σωματικό στρες: Μετά το ghosting μπορεί να αυξηθούν η αρτηριακή πίεση και οι καρδιακοί παλμοί.
- Ασάφεια και δυσπιστία: Όταν δεν υπάρχει σαφής εξήγηση, μπορεί να προκύψουν σύγχυση και αυτομομφή, καθώς και μειωμένη εμπιστοσύνη στις μελλοντικές σχέσεις.
- Δυσκολία στην επεξεργασία του τραύματος: Χωρίς τόνο φωνής και μη λεκτικά σημάδια, η συναισθηματική ανάρρωση μπορεί να καθυστερήσει.
Τρεις στρατηγικές χωρισμού που καταγράφηκαν στην έρευνα
Στη μελέτη, 228 συμμετέχοντες —άνδρες και γυναίκες στις αρχές της τέταρτης δεκαετίας της ζωής τους— κλήθηκαν να φανταστούν ότι βρίσκονταν σε μια σχέση που δεν τους ικανοποιούσε και να περιγράψουν πώς θα την τερμάτιζαν. Μια δεύτερη ομάδα, επίσης 228 ατόμων, αξιολόγησε 45 διαφορετικούς τρόπους χωρισμού, δηλώνοντας πόσο πιθανό ήταν να καταφύγει σε καθεμία από αυτές τις μεθόδους. Με βάση τις απαντήσεις, οι ερευνητές ξεχώρισαν τρεις βασικές στρατηγικές χωρισμού.
1. Μαλακώνουν το πλήγμα
Η μέθοδος που συγκέντρωσε τις περισσότερες προτιμήσεις, με ποσοστό 86% των συμμετεχόντων, είναι να προσπαθήσει κανείς να μετριάσει το πλήγμα. Αντί να επιρρίπτει ευθύνες στον σύντροφό του, αναλαμβάνει και ο ίδιος μέρος της ευθύνης για τα προβλήματα της σχέσης. Στόχος είναι ο χωρισμός να γίνει λιγότερο επώδυνος και να αντιμετωπιστεί με περισσότερο σεβασμό.
2. Προτείνουν διάλειμμα αντί για χωρισμό
Μια άλλη συνηθισμένη επιλογή όταν κάποιος θέλει να πει στον σύντροφό του ότι προχωρά παρακάτω είναι να εισηγηθεί ένα διάλειμμα. Για το 24% των νέων ενηλίκων που έλαβαν μέρος στη μελέτη, το διάλειμμα αποτελεί την καλύτερη λύση. Παρότι πολλά ζευγάρια δεν είναι ξανά μαζί αφού περάσει ένα διάστημα χωριστά, η πρακτική αυτή εκλαμβάνεται ως δυνατότητα να αξιολογήσουν ξανά τη σχέση και να αποφασίσουν τι θα κάνουν στη συνέχεια.
3. Επιλέγουν να μην έρθουν σε αντιπαράθεση
Ως τρίτη συχνή τακτική αναφέρεται η αποφυγή μιας άμεσης αντιπαράθεσης, που είναι επίσης γνωστή ως ghosting. Το 16% των συμμετεχόντων επιλέγει να μην εξηγήσει τίποτα και να απομακρυνθεί σταδιακά. Έτσι, ο άλλος μένει πληγωμένος και χωρίς να καταλαβαίνει τι συνέβη στη σχέση. Είναι αξιοσημείωτο πως όσοι καταφεύγουν στο ghosting είναι πιθανό να ανήκουν και σε εκείνους που θα επιστράτευαν την τεχνητή νοημοσύνη για να χωρίσουν.
Έρευνα από υπηρεσία γνωριμιών δείχνει ότι το 41% χρησιμοποιεί bots για να βάλει τέλος σε μια σχέση, ενώ οι γυναίκες φαίνεται να το επιλέγουν συχνότερα από τους άντρες. Σχεδόν οι μισοί νέοι 18 έως 29 ετών θεωρούν ευκολότερο να αναθέσουν σε κάποιον άλλον — συγκεκριμένα στο ChatGPT — τη «βρώμικη δουλειά» του χωρισμού.
Σύνοψη των βασικών σημείων
- Νέα έρευνα παρουσιάζει τρεις συνηθισμένες στρατηγικές που χρησιμοποιούν γυναίκες και άνδρες όταν χωρίζουν.
- Η συχνότερη επιλογή, με ποσοστό 86%, είναι να μην αποδίδονται ευθύνες στον σύντροφο, ώστε ο χωρισμός να είναι λιγότερο επώδυνος.
- Το 24% των συμμετεχόντων επιλέγει να προτείνει διάλειμμα αντί να προχωρήσει αμέσως σε χωρισμό, με σκοπό την επανεκτίμηση της σχέσης.
- Το ghosting, που προτιμά το 16%, σημαίνει ότι κάποιος απομακρύνεται χωρίς εξήγηση, αφήνοντας συχνά τον άλλο πληγωμένο και μπερδεμένο.
- Οι ψηφιακές πρακτικές χωρισμού, μεταξύ των οποίων και το ghosting, συνδέονται με σημαντικές ψυχολογικές συνέπειες, όπως άγχος και δυσκολία στη διαχείριση του αποχωρισμού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/mipos-schediazei-to-telos-sas-ereyna-apokalyptei-toys-3-pio-synithismenoys-tropoys-chorismoy/15323
