Μια μελέτη σε περισσότερους από 10.000 ενήλικες ηλικίας άνω των 50 ετών στην Αγγλία διαπίστωσε ότι όσοι νιώθουν χαρούμενοι και ικανοποιημένοι από τη ζωή τους τα καταφέρνουν καλύτερα στις δοκιμασίες μνήμης. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Aging & Mental Health, δείχνουν ότι η ευημερία μπορεί να προστατεύει τη μνήμη, καθώς οι άνθρωποι με θετική διάθεση συχνά μεριμνούν περισσότερο για την υγεία τους.
Από την άλλη, δεν προκύπτει σύνδεση ανάμεσα στην καλύτερη μνήμη και σε υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας. Ταυτόχρονα, τα συμπτώματα κατάθλιψης φαίνεται να σχετίζονται με εξασθένηση της μνήμης, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αντιμετώπισης της κατάθλιψης για την υγεία του εγκεφάλου.
Σύμφωνα με μακροχρόνια έρευνα σε πάνω από 10.000 ανθρώπους άνω των 50 ετών στην Αγγλία, οι συμμετέχοντες που ανέφεραν μεγαλύτερη ικανοποίηση και χαρά από τη ζωή είχαν σαφώς καλύτερες επιδόσεις στις δοκιμασίες μνήμης. Η καλή λειτουργία του εγκεφάλου διατηρήθηκε μάλιστα και για αρκετά χρόνια.
Ωστόσο, η αντίστροφη σχέση δεν επιβεβαιώνεται: οι καλές επιδόσεις στη μνήμη δεν δείχνουν ότι κάποιος θα γίνει πιο ευτυχισμένος. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Aging & Mental Health, θέτει εκ νέου το ερώτημα τι εννοούμε όταν λέμε «φροντίζω τον εγκέφαλό μου».
Χαρούμενος εγκέφαλος
Από το 2002 έως το 2018, οι ερευνητές παρακολούθησαν άτομα που συμμετείχαν στη Μελέτη για τη Γήρανση στην Αγγλία (ELSA). Ανά διετία οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν ερωτηματολόγια, τα οποία αξιολογούσαν τέσσερις πλευρές της ψυχολογικής ευημερίας:
- τον βαθμό ελέγχου που αισθάνονται ότι έχουν στη ζωή τους,
- την αυτονομία τους,
- το αίσθημα πληρότητας και
- την απόλαυση της καθημερινότητας.
Για να μετρηθεί η μνήμη, οι ερευνητές χρησιμοποιούσαν μια απλή άσκηση: διάβαζαν στους συμμετέχοντες 10 λέξεις και στη συνέχεια τους ζητούσαν να τις ανακαλέσουν αμέσως και πάλι έπειτα από σύντομη αναμονή.
Η εικόνα που προέκυψε ήταν σαφής: σε κάθε χρονική περίοδο της έρευνας, οι συμμετέχοντες με μεγαλύτερη ψυχολογική ευημερία σημείωναν καλύτερα αποτελέσματα στα τεστ μνήμης. Η συσχέτιση παρέμεινε, ακόμη και αφού συνυπολογίστηκαν η ηλικία, το φύλο, η εκπαίδευση και η κατάθλιψη.
Αντίθετα, δεν φάνηκε ότι η ισχυρότερη μνήμη οδηγούσε σε μεγαλύτερη ευημερία τα χρόνια που ακολουθούσαν. Με άλλα λόγια, η καλή ανάκληση πληροφοριών δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και καλύτερη διάθεση.
Η ψυχολογική ευημερία μπορεί να προστατεύει τη μνήμη
Κατά την εκτίμηση των ερευνητών, όσοι αισθάνονται ικανοποιημένοι από τη ζωή τους έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσέχουν τον εαυτό τους: είναι πιο δραστήριοι, ακολουθούν καλύτερη διατροφή, κοιμούνται καλύτερα και διατηρούν πιο ουσιαστικές κοινωνικές σχέσεις. Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν συσχετιστεί με την εγκεφαλική υγεία.
Παράλληλα, η αίσθηση ότι έχεις τον έλεγχο της ζωής σου, ότι η καθημερινότητα έχει νόημα και ότι μπορείς να αντλείς χαρά από αυτήν ενισχύει άμεσα το νευρικό σύστημα και το προφυλάσσει από τη φθορά που έρχεται με την πάροδο του χρόνου.
Η θλίψη συνδέεται με την πρόωρη γήρανση
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open εντόπισε σύνδεση ανάμεσα στα καταθλιπτικά συμπτώματα και στην απώλεια μνήμης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι δύο καταστάσεις ενδέχεται να αλληλοτροφοδοτούνται όσο περνά ο χρόνος.
Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση και θεραπεία της κατάθλιψης θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στην προστασία του εγκεφάλου και στη διατήρηση της μνήμης σε βάθος χρόνου.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι η σχέση μεταξύ της κατάθλιψης και της κακής μνήμης είναι αμφίδρομη, με τα καταθλιπτικά συμπτώματα να προηγούνται της μείωσης της μνήμης και τη μειωμένη μνήμη να συνδέεται με μεταγενέστερα καταθλιπτικά συμπτώματα» αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συγγραφείς της μελέτης.
Τα βασικά συμπεράσματα
- Μελέτη με 10.000 ενήλικες άνω των 50 ετών στην Αγγλία συσχετίζει την ψυχολογική ευημερία με καλύτερες επιδόσεις στη μνήμη.
- Οι άνθρωποι που νιώθουν χαρούμενοι συχνά φροντίζουν περισσότερο τον εαυτό τους, κάτι που μπορεί να ωφελεί τη μνήμη.
- Η καλύτερη μνήμη δεν φαίνεται να αυξάνει την ευτυχία, υποδεικνύοντας ότι η σχέση είναι αμφίδρομη.
- Τα καταθλιπτικά συμπτώματα σχετίζονται με απώλεια μνήμης, γεγονός που καθιστά σημαντική την έγκαιρη θεραπεία της κατάθλιψης.
- Η ευημερία ενισχύει το νευρικό σύστημα και το προφυλάσσει από τη φθορά με την πάροδο του χρόνου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/oi-charoymenoi-anthropoi-apolamvanoyn-ayto-to-egkefaliko-yperoplo/12132
