Σε μία από τις δύο πρόσφατες μελέτες, η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Zhiping Pang, από το Κέντρο Νευρομεταβολισμού της Ιατρικής Σχολής Robert Wood Johnson, εντόπισε μια λεπτή ομάδα νευρώνων που συνδέει τον υποθάλαμο με το εγκεφαλικό στέλεχος. Οι νευρώνες αυτοί φέρουν πολλούς υποδοχείς GLP-1, της πρωτεΐνης που μιμούνται τα δημοφιλή φάρμακα των τελευταίων ετών, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως τόσο για την αντιμετώπιση του διαβήτη όσο και για την απώλεια βάρους.
Η δράση του φυσικού και του συνθετικού GLP-1
Η ομάδα του Pang χρησιμοποίησε ποντίκια και ενεργοποίησε με παλμικό φως τη συγκεκριμένη δέσμη νευρώνων. Τα ζώα, παρότι είχαν ήδη φάει, σταμάτησαν να τρώνε· μόλις οι ερευνητές έσβησαν το φως, άρχισαν και πάλι να τρώνε.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η νηστεία εξασθένησε τη σύνδεση, η οποία αποκαταστάθηκε όταν αυξήθηκαν τα επίπεδα φυσικού ή συνθετικού GLP-1. «Η σύναψη αυτών των νευρώνων είναι σαν ένα κουμπί έντασης που ενεργοποιείται μόνο όταν τα αποθέματα ενέργειας είναι χαμηλά», αναφέρει ο Pang. Παράλληλα, επισημαίνει πως τα φάρμακα που κρατούν διαρκώς ενεργό αυτό το νευρωνικό κύκλωμα ενδέχεται να διαταράξουν τον φυσιολογικό εγκεφαλικό ρυθμό. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει σε συχνές παρενέργειες των φαρμάκων GLP-1, όπως ναυτία, εμετός, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, καθώς και απώλεια μυϊκής μάζας.
Πώς αποτυπώνεται στον εγκέφαλο ο μηχανισμός της πείνας
Σε άλλη μελέτη, οι επιστήμονες χαρτογράφησαν το κύκλωμα που ενεργοποιεί την πείνα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ορμόνες αποτελούν καθοριστικό παράγοντα στην απόφαση για κατανάλωση τροφής. Σε πειραματόζωα χορηγήθηκε ένεση γκρελίνης, της ορμόνης που μεταφέρει το μήνυμα της πείνας, και παρατηρήθηκε ενίσχυση της αναζήτησης τροφής. Αντίθετα, η λεπτίνη, ορμονικό σήμα κορεσμού, ανέστειλε αυτή τη συμπεριφορά.
Και στις δύο περιπτώσεις, το βασικό συμπέρασμα ήταν πως η λειτουργία του μηχανισμού της πείνας εξαρτάται από τα ενεργειακά αποθέματα του οργανισμού. Όσο διαρκεί η νηστεία, το κύκλωμα που στρέφει το άτομο στην αναζήτηση τροφής γίνεται πιο ευαίσθητο, ενώ εκείνο του κορεσμού υποχωρεί. Μετά το γεύμα, η ισορροπία αλλάζει προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Για πρώτη φορά, οι ερευνητές παρατήρησαν τον μηχανισμό να δρα μέσα από δύο παράλληλες οδούς, σε μια διάταξη που περιγράφουν ως yin-yang. Η εικόνα αυτή ενδέχεται να εξηγεί γιατί δίαιτες και φάρμακα που εστιάζουν μόνο στη μία πλευρά της εξίσωσης συχνά χάνουν την αποτελεσματικότητά τους με τον χρόνο.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η διαχείριση των προβλημάτων βάρους μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη αν η θεραπεία συνδυάζει τη στόχευση του εγκεφαλικού κυκλώματος, το οποίο μπορεί να περιορίζει αυτόνομα την ποσότητα της τροφής, με τη ρύθμιση της γκρελίνης, της ορμόνης που καθορίζει το αίσθημα της πείνας.
Οι προοπτικές για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων
Η περαιτέρω έρευνα θα εξετάσει αν τα φάρμακα που δρουν στους υποδοχείς GLP-1 αποδίδουν καλύτερα όταν χορηγούνται σε σύντομες δόσεις, αντί να απελευθερώνονται συνεχώς. Επίσης, οι επιστήμονες προσδοκούν ότι η καταγραφή της μοριακής ταυτότητας των κυττάρων που ενεργοποιούν την πείνα θα επιτρέψει φαρμακευτικές παρεμβάσεις με σκευάσματα που θα ρυθμίζουν ελεγχόμενα την επιθυμία για φαγητό.
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι ένα σημαντικό βήμα προς την αποτελεσματική απώλεια βάρους με λιγότερες παρενέργειες θα ήταν να μάθουμε να καθοδηγούμε τον εγκέφαλο ώστε να ισορροπεί σωστά την όρεξη ή να σταματά την πρόσληψη τροφής μέσα στην ημέρα. Έτσι, δεν θα χρειάζεται να χρησιμοποιούμε φάρμακα για να διατηρούμε διαρκώς μειωμένη την επιθυμία για φαγητό.
Πηγή: Sciencedaily.com
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/i-machi-toy-fagitoy-otan-o-egkefalos-epexergazetai-tin-epithymia-gia-trofi-2/11313
