Η διαλειμματική νηστεία έχει αντίστοιχη αποτελεσματικότητα με τις κλασικές δίαιτες περιορισμού θερμίδων στην απώλεια βάρους, σύμφωνα με ανάλυση 99 κλινικών μελετών που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό *The BMJ*.
Η εναλλαγή ημερών νηστείας, όπως και άλλες μορφές διαλειμματικής νηστείας, μπορεί να συμβάλει στη μείωση του σωματικού βάρους και να βελτιώσει καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου, χωρίς όμως οι διαφορές να θεωρούνται κλινικά σημαντικές.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες, καθώς οι διαθέσιμες έρευνες παρουσιάζουν περιορισμούς τόσο ως προς την ποιότητα όσο και ως προς το μέγεθος του δείγματος.
Παρόμοια οφέλη στην απώλεια βάρους φαίνεται να προσφέρει η διαλειμματική δίαιτα σε σχέση με τις παραδοσιακές δίαιτες περιορισμού θερμίδων, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο The BMJ .
Σε σύγκριση με τον περιορισμό θερμίδων και τις άλλες μορφές διαλειμματικής νηστείας, η νηστεία κάθε δεύτερη ημέρα φαίνεται να έχει μεγαλύτερα οφέλη. Οι ερευνητές, ωστόσο, σημειώνουν ότι απαιτούνται εκτενέστερες έρευνες για την επιβεβαίωση των ευρημάτων.
Το 2022, περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως ήταν υπέρβαροι, δηλαδή το 43% του ενήλικου πληθυσμού, ενώ περίπου 890 εκατομμύρια (16%) ζούσαν με παχυσαρκία. Τα στοιχεία προέρχονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Με την απώλεια βάρους μπορούν να υποχωρήσουν καρδιομεταβολικοί παράγοντες κινδύνου, όπως η αυξημένη αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα χοληστερόλης και σακχάρου στο αίμα. Έτσι, ενδέχεται να μειωθεί και ο κίνδυνος σοβαρών χρόνιων παθήσεων, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ως διατροφικό πρότυπο, η διαλειμματική νηστεία εναλλάσσει σε σταθερά χρονικά διαστήματα περιόδους φαγητού και αποχής από το φαγητό. Γίνεται ολοένα πιο δημοφιλής εναλλακτική στις παραδοσιακές δίαιτες με περιορισμένες θερμίδες, οι οποίες συχνά είναι δύσκολο να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα.
Οι μέθοδοι της διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: διατροφή με χρονικό περιορισμό, όπως η δίαιτα 16:8 (16 ώρες νηστείας και στη συνέχεια ένα παράθυρο 8 ωρών για φαγητό)· νηστεία ανά δεύτερη ημέρα (νηστεία 24 ωρών κάθε δεύτερη μέρα)· και νηστεία ολόκληρης ημέρας, όπως η δίαιτα 5:2, με πέντε ημέρες ελεύθερης διατροφής και δύο ημέρες νηστείας.
Παραμένει ασαφές, ωστόσο, πώς επηρεάζει την υγεία η διαλειμματική νηστεία σε σύγκριση με τη συνεχή θερμιδική περιοριστική δίαιτα ή τη δίαιτα χωρίς διατροφικούς περιορισμούς (ad libitum).
Για να εξετάσουν το ερώτημα, οι ερευνητές συνέκριναν δεδομένα από 99 τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, στις οποίες έλαβαν μέρος 6.582 ενήλικες. Η μέση ηλικία τους ήταν 45 έτη και το 66% ήταν γυναίκες. Στόχος ήταν να αξιολογηθεί η επίδραση της διαλειμματικής έναντι της συνεχούς θερμιδικής περιοριστικής δίαιτας ή μιας δίαιτας χωρίς περιορισμούς στο σωματικό βάρος και στους καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου.
Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) των συμμετεχόντων ήταν κατά μέσο όρο 31, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα είχαν υποκείμενες παθήσεις.
Η διάρκεια των μελετών κυμαινόταν από 3 έως 52 εβδομάδες, με μέσο όρο τις 12 εβδομάδες. Η ποιότητά τους διέφερε, ωστόσο οι ερευνητές αξιολόγησαν τον κίνδυνο μεροληψίας και την αξιοπιστία των δεδομένων με τη βοήθεια αναγνωρισμένων εργαλείων.
Σε σχέση με μια δίαιτα χωρίς περιορισμούς, μικρή μείωση του σωματικού βάρους μπορεί να επιτευχθεί τόσο με όλες τις μορφές διαλειμματικής νηστείας όσο και με τις δίαιτες περιορισμού θερμίδων.
Μόνο η νηστεία κάθε δεύτερη ημέρα παρουσίασε μικρό πλεονέκτημα στη μείωση του σωματικού βάρους έναντι της συνεχούς πρόσληψης περιορισμένων θερμίδων, με μέση διαφορά -1,29 kg.
Έναντι της χρονικά περιορισμένης διατροφής και της ολοήμερης νηστείας, η νηστεία ανά δεύτερη ημέρα συνδέθηκε επίσης με μικρή μείωση βάρους. Οι μέσες διαφορές ήταν -1,69 kg και -1,05 kg, αντίστοιχα.
Οι παραπάνω διαφορές, πάντως, παρέμειναν κάτω από το όριο των τουλάχιστον 2 κιλών, που οι συγγραφείς της μελέτης όρισαν ως ελάχιστη κλινικά σημαντική απώλεια βάρους για άτομα με παχυσαρκία.
Σε σύγκριση με άλλες μορφές διαλειμματικής νηστείας, η νηστεία κάθε δεύτερη ημέρα συσχετίστηκε επίσης με χαμηλότερη ολική και «κακή» χοληστερόλη. Αντίθετα, σε σχέση με την ολοήμερη νηστεία, η χρονικά περιορισμένη διατροφή οδήγησε σε μικρή αύξηση της χοληστερόλης. Καμία σύγκριση διατροφικών στρατηγικών δεν έδειξε όφελος για το σάκχαρο στο αίμα ή την «καλή» χοληστερόλη.
Οι εκτιμήσεις δεν διέφεραν ουσιαστικά στις μελέτες με παρακολούθηση κάτω των 24 εβδομάδων. Στις μακρύτερες έρευνες, διάρκειας τουλάχιστον 24 εβδομάδων, οφέλη στην απώλεια βάρους παρατηρήθηκαν μόνο όταν οι διατροφικές στρατηγικές συγκρίθηκαν με μια δίαιτα χωρίς περιορισμούς.
Οι ερευνητές αναφέρουν αρκετούς περιορισμούς: οι διατροφικές στρατηγικές που συγκρίθηκαν παρουσίαζαν σημαντική ετερογένεια, πολλές από τις μελέτες είχαν μικρό δείγμα και για τα περισσότερα αποτελέσματα τα διαθέσιμα στοιχεία χαρακτηρίζονται από χαμηλή έως μέτρια βεβαιότητα.
Παρά τους περιορισμούς, η συγκεκριμένη μελέτη συγκαταλέγεται στις πρώτες συστηματικές ανασκοπήσεις που εξετάζουν από κοινού άμεσες και έμμεσες συγκρίσεις ανάμεσα σε όλες τις διατροφικές στρατηγικές, ώστε να προκύπτουν ακριβέστερες εκτιμήσεις.
Συμπερασματικά
- Ανάλυση 99 κλινικών μελετών δείχνει ότι η διαλειμματική νηστεία έχει αντίστοιχη αποτελεσματικότητα με τις συμβατικές δίαιτες περιορισμού θερμίδων στην απώλεια βάρους.
- Η νηστεία κάθε δεύτερη μέρα προσφέρει οφέλη στη μείωση του σωματικού βάρους και βελτιώνει καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου.
- Οι αποκλίσεις στην απώλεια βάρους παραμένουν μικρές, ωστόσο η νηστεία κάθε δεύτερη ημέρα μπορεί να υπερέχει έναντι άλλων στρατηγικών.
- Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες καλύτερης ποιότητας, καθώς οι υπάρχουσες έρευνες έχουν περιορισμούς τόσο στην ποιότητα όσο και στο μέγεθος των δειγμάτων.
- Παρά τα αποτελέσματα, οι διαφορές στην απώλεια βάρους δεν θεωρούνται κλινικά σημαντικές· για τα άτομα με παχυσαρκία, το σχετικό ελάχιστο όριο είναι τουλάχιστον 2 κιλά.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/99-ereynes-apokalyptoyn-i-dialeimmatiki-nisteia-exisoy-apotelesmatiki-me-ton-periorismo-thermidon-stin-apoleia-varoys/12064
