Ένα νέο τεστ αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύει σαρώσεις του αμφιβληστροειδούς και να εκτιμά, σε μόλις 60 δευτερόλεπτα, τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Τη μέθοδο ανέπτυξαν ερευνητές του πανεπιστημίου του Νταντί. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, η ανάλυση εντόπισε με ακρίβεια 70% ποιοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές.
Σε μελλοντικό στάδιο, το τεστ θα μπορούσε να προστεθεί στους καθιερωμένους ελέγχους υγείας, ώστε να διευκολύνει την έγκαιρη παρέμβαση και την κατάλληλη θεραπεία. Οι επιστήμονες εκτιμούν επίσης ότι η εξέταση των ματιών μπορεί να αξιοποιηθεί στον γενικό πληθυσμό, ενισχύοντας τις προοπτικές για καλύτερη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Μπορούν τα μάτια να προμηνύσουν ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό; Η πιθανότητα είναι υπαρκτή.
Καρδιολόγοι του πανεπιστημίου του Νταντί αξιολόγησαν λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, εξετάζοντας σαρώσεις ματιών από ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2. Με την τεχνητή νοημοσύνη (AI) ανέλυσαν ψηφιακές φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς, δηλαδή του πίσω μέρους του ματιού, οι οποίες ήδη αξιοποιούνται για τη διάγνωση ορισμένων παθήσεων. Η διαδικασία επέτρεψε τη δημιουργία εξατομικευμένου δείκτη κινδύνου για κάθε ασθενή σε λιγότερο από ένα λεπτό. Στο μέλλον, η εξέταση θα μπορούσε να γίνεται μαζί με τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, εντοπίζοντας περισσότερους ανθρώπους με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, ώστε να λαμβάνουν έγκαιρα την κατάλληλη θεραπεία.
Ο Δρ Ify Mordi, ερευνητής και καρδιολόγος στο πανεπιστήμιο του Νταντί και επικεφαλής της μελέτης, ανέφερε:
«Μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά τα μάτια είναι παράθυρο της καρδιάς. Αν υπάρχει βλάβη ή στένωση στα αιμοφόρα αγγεία στο πίσω μέρος του ματιού, είναι πολύ πιθανό να υπάρχει παρόμοια κατάσταση και βαθύτερα στο σώμα, στα αγγεία που τροφοδοτούν την καρδιά — και αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό».
Αρχικά, οι ερευνητές ρύθμισαν την τεχνολογία ώστε να αναγνωρίζει στις εικόνες ενδείξεις όπως στένωση ή απόφραξη των αιμοφόρων αγγείων. Έπειτα, της έδωσαν τη δυνατότητα να εξετάζει κάθε χαρακτηριστικό των φωτογραφιών, μεταξύ άλλων το μέγεθος και τη διάταξη των αγγείων, και την εκπαίδευσαν με 4.200 εικόνες.
Με ακρίβεια 70%, το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης προέβλεψε ποια άτομα θα εμφάνιζαν σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα, όπως εγκεφαλικό ή έμφραγμα, μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια.
Ο Δρ Mordi πρόσθεσε τα εξής. Τα ευρήματα της μελέτης του δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Cardiovascular Diabetology:
«Πρόκειται για μια εξέταση ρουτίνας που διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό. Θα μπορούσε να αποτελεί βασικό μέρος της διαδικασίας ελέγχου, μαζί με τη μέτρηση της πίεσης και της χοληστερίνης για τον εντοπισμό των ατόμων που θα ωφελούνταν από φαρμακευτική αγωγή ή αλλαγές στον τρόπο ζωής».
Η δοκιμή του εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης έγινε σε άτομα με διαβήτη, τα οποία υποβάλλονται τακτικά σε οφθαλμολογικές εξετάσεις για την πρόληψη επιπλοκών στα μάτια. Οι ερευνητές, ωστόσο, θεωρούν ότι η αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω της ανάλυσης των αιμοφόρων αγγείων στο μάτι θα μπορούσε να εφαρμοστεί ευρύτερα, και όχι αποκλειστικά σε ασθενείς με διαβήτη.
«Όσο πιο ακριβής είναι η εκτίμηση του κινδύνου για έμφραγμα ή εγκεφαλικό, τόσο περισσότερες είναι οι ευκαιρίες να τα προλάβουμε»
Ο καθηγητής Bryan Williams, επικεφαλής επιστημονικός και ιατρικός σύμβουλος στο British Heart Foundation, οργανισμό που συνέβαλε στη χρηματοδότηση της μελέτης, τόνισε:
«Όσο πιο ακριβής είναι η εκτίμηση του κινδύνου για έμφραγμα ή εγκεφαλικό, τόσο περισσότερες είναι οι ευκαιρίες να τα προλάβουμε. Καινοτόμες τεχνολογίες, όπως η χρήση σαρώσεων του αμφιβληστροειδούς σε συνδυασμό με βασικούς ελέγχους υγείας, θα μπορούσαν να συμβάλουν στη βελτίωση της πρόβλεψης του κινδύνου. Ωστόσο, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διασφαλιστεί ότι αυτή η ακρίβεια πρόβλεψης είναι σταθερή καθώς και για να αξιολογηθεί αν είναι εφικτό να ενσωματωθούν οι σαρώσεις του αμφιβληστροειδούς στην κλινική πρακτική».
Η Δρ Clare Jonas, υπεύθυνη έρευνας στον οργανισμό Stroke Association, πρόσθεσε:
«Η ανάλυση δεδομένων υγείας μέσω τεχνητής νοημοσύνης, όπως σε αυτή την περίπτωση με τις σαρώσεις των ματιών, έχει συναρπαστικές δυνατότητες για καλύτερη πρώιμη ανίχνευση, ιδίως για άτομα με διαβήτη που έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο. Τέτοιες εξελίξεις θα μπορούσαν να διευκολύνουν τα άτομα υψηλού κινδύνου να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να αποτρέψουν ένα εγκεφαλικό».
Συνοπτικά
- Μέσω ενός νέου τεστ με τεχνητή νοημοσύνη είναι δυνατό να εκτιμηθεί μέσα σε μόλις 60 δευτερόλεπτα ο κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού.
- Η μέθοδος εξετάζει εικόνες του αμφιβληστροειδούς και προβλέπει με ακρίβεια 70% σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
- Ως συμπλήρωμα των καθιερωμένων ελέγχων υγείας, το τεστ θα μπορούσε να διευκολύνει την έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.
- Οι ερευνητές εκτιμούν πως η συγκεκριμένη ανάλυση θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στον γενικό πληθυσμό, ενισχύοντας την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
- Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα, ώστε να επιβεβαιωθεί η σταθερότητα της προγνωστικής ακρίβειας της τεχνολογίας και να διερευνηθεί η ένταξή της στην κλινική πρακτική.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/epanastatiko-test-provlepei-emfragma-kai-egkefaliko-se-molis-60-deyterolepta/15553
