Τα κατοικίδια, και ιδιαίτερα οι σκύλοι και οι γάτες, φαίνεται πως προσφέρουν κάτι περισσότερο από συντροφιά, καθώς ενδέχεται να στηρίζουν και την υγεία του εγκεφάλου. Μελέτη στο Scientific Reports εξέτασε δεδομένα 18 ετών από 16.500 ανθρώπους ηλικίας 50 έως 99 ετών και διαπίστωσε ότι η γνωστική έκπτωση ήταν πιο αργή στους ιδιοκτήτες κατοικίδιων. Οι σκύλοι συνδέθηκαν με οφέλη στη μνήμη, ενώ οι γάτες με τη λεκτική ευχέρεια.
Η φροντίδα ενός ζώου και η καθημερινή επαφή μαζί του φαίνεται να υποστηρίζουν τη γνωστική λειτουργία και να περιορίζουν το άγχος. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη συμβολή τους στην υγιή γήρανση, ενώ τα οφέλη μπορεί να αφορούν και νεότερους ανθρώπους, ενισχύοντας συνολικά την εγκεφαλική υγεία.
Η αγάπη και η χαρά που προσφέρουν τα κατοικίδια ίσως συνοδεύονται και από οφέλη για την υγεία του εγκεφάλου. Οι άνθρωποι που έχουν σκύλο ή γάτα ενδέχεται να κερδίζουν περισσότερα από τη συντροφιά και τις αγκαλιές με τα ζώα τους. Πρόσφατη έρευνα συνδέει την κατοχή σκύλου ή γάτας με βραδύτερη γνωστική έκπτωση σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Κατοικίδια και η πιθανή συμβολή τους στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης
Για να διερευνήσει αν η κατοχή κατοικίδιου σχετίζεται με τη γνωστική έκπτωση, η μελέτη εξέτασε στοιχεία 18 ετών από την έρευνα SHARE (Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe). Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.
Στην έρευνα έλαβαν μέρος περίπου 16.500 άτομα ηλικίας 50 έως 99 ετών, από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Γνωστική έκπτωση καταγράφηκε σε όλους, όμως όσοι είχαν γάτα ή σκύλο εμφάνισαν αισθητά βραδύτερη επιδείνωση σε ορισμένες γνωστικές λειτουργίες.
Στους ιδιοκτήτες γατών καταγράφηκε καλύτερη λεκτική ευχέρεια —η δυνατότητα να βρίσκουν και να χρησιμοποιούν λέξεις στην επικοινωνία— καθώς και ισχυρότερη ανάκληση μνήμης. Για τους ιδιοκτήτες σκύλων, η έκπτωση ήταν πιο αργή τόσο στην άμεση όσο και στην καθυστερημένη ανάκληση. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκαν σημαντικά οφέλη στους ανθρώπους που είχαν ψάρια ή πουλιά.
Οι ερευνητές επισημαίνουν πως τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία του είδους του ζώου και του τρόπου αλληλεπίδρασης μαζί του. Η κατοχή κατοικίδιου μπορεί, συνεπώς, να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υγιή γνωστική γήρανση.
Αξιοσημείωτο ήταν επίσης ότι οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων είχαν αρχικά ελαφρώς χαμηλότερες επιδόσεις στη μνήμη, αλλά η έκπτωση στη συνέχεια ήταν πιο αργή. Κατά τους επιστήμονες, το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η κατοχή ζώου ενδέχεται να έχει προστατευτική επίδραση ακόμη και σε ανθρώπους που ξεκινούν με γνωστικό μειονέκτημα.
Ο εγκέφαλος και τα κατοικίδια
Η συμβίωση με έναν τετράποδο φίλο μπορεί να στηρίζει τη γνωστική λειτουργία με διάφορους τρόπους. Οι ανάγκες των σκύλων για βόλτες και παιχνίδι παρακινούν τους ιδιοκτήτες τους να κινούνται περισσότερο και να έχουν κοινωνικές επαφές. Παράλληλα, ο ισχυρός συναισθηματικός δεσμός μαζί τους ενεργοποιεί τον εγκέφαλό μας.
Για όσους έχουν γάτες, οι ερευνητές αναφέρουν ότι το όφελος προκύπτει περισσότερο από τη συναισθηματική συντροφιά και την κοινωνική επαφή.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Mental Health δείχνει ότι οι σχέσεις με τα κατοικίδια μπορούν να περιορίσουν το άγχος και τη μοναξιά, δύο παράγοντες που συνδέονται με τη γνωστική έκπτωση.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η φροντίδα μιας γάτας ή ενός σκύλου απαιτεί και πνευματική προσπάθεια. Περιλαμβάνει την τήρηση καθημερινής ρουτίνας, την αντιμετώπιση προβλημάτων και τη συναισθηματική κατανόηση.
Τα οφέλη των κατοικίδιων και στους νεότερους
Άλλες μελέτες έχουν συνδέσει την επαφή με σκύλους και γάτες με αυξημένη ενεργοποίηση μιας εγκεφαλικής περιοχής. Η περιοχή αυτή σχετίζεται με τη ρύθμιση της συμπεριφοράς, τη συναισθηματική αντίδραση, τον σχηματισμό της γλώσσας και τη μνήμη.
Τα πιθανά οφέλη των κατοικίδιων δεν περιορίζονται στους ηλικιωμένους, καθώς μπορεί να αφορούν και νεότερους ιδιοκτήτες. Η καλύτερη εγκεφαλική υγεία, μέσα από λιγότερο στρες, περισσότερη σωματική δραστηριότητα, ενισχυμένη συναισθηματική ευημερία και κοινωνική αλληλεπίδραση, είναι δυνατόν να συμβάλει στη δημιουργία γνωστικού αποθέματος. Αυτό ενδέχεται να προλάβει ή να καθυστερήσει τη μελλοντική γνωστική έκπτωση.
Συνοψίζοντας
- Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η γνωστική έκπτωση εξελίσσεται πιο αργά στους ανθρώπους που έχουν σκύλο ή γάτα: οι σκύλοι συνδέθηκαν με οφέλη στη μνήμη, ενώ οι γάτες με καλύτερη λεκτική ευχέρεια.
- Στο Scientific Reports δημοσιεύτηκε η έρευνα, η οποία εξέτασε στοιχεία 18 ετών για 16.500 άτομα ηλικίας από 50 έως 99 ετών.
- Μέσα από τη φροντίδα των κατοικίδιων και την επαφή μαζί τους ενισχύεται η γνωστική λειτουργία και περιορίζεται το άγχος, με θετική συμβολή στην υγιή γήρανση.
- Η γνωστική έκπτωση ήταν πιο αργή στους ιδιοκτήτες κατοικίδιων, ακόμη και όταν στην αρχή είχαν χαμηλότερες επιδόσεις στις δοκιμασίες μνήμης.
- Τα οφέλη των κατοικίδιων αφορούν και τους νεότερους, καθώς συνδέονται με καλύτερη εγκεφαλική υγεία και λιγότερο στρες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/katoikidia-echeis-skylo-o-egkefalos-soy-paramenei-neanikos/16420
