Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η παχυσαρκία συνδέεται με σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο νεφρικών παθήσεων, ανεξάρτητα από το σημείο του σώματος όπου συγκεντρώνεται το λίπος.
Εξετάζοντας σχεδόν 300.000 δείγματα DNA, οι ερευνητές κατέληξαν ότι για κάθε αύξηση κατά 5 kg/m² στον δείκτη μάζας σώματος, ο κίνδυνος χρόνιας νεφρικής νόσου αυξάνεται κατά 50%.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη διαχείριση του βάρους ως σημαντικό μέσο πρόληψης και αντιμετώπισης για τους ασθενείς. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη ανάπτυξης νέων θεραπειών, όπως οι γλιφλοζίνες, που έχουν δείξει υποσχόμενα αποτελέσματα για την υγεία ανθρώπων με διαβήτη και νεφρικά προβλήματα.
Σε μελέτη του 2020, με χρηματοδότηση από το Kidney Research UK και το Medical Research Council, διαπιστώθηκε ότι ο κίνδυνος αυξάνεται από το λίπος σε όλο το σώμα και όχι μόνο από εκείνο γύρω από τη μέση (κοιλιακό λίπος). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η διατήρηση ή ο έλεγχος του σωματικού βάρους μπορεί να προσφέρει μια νέα προσέγγιση στη διαχείριση του κινδύνου νεφρικής νόσου. Η έρευνα δημοσιεύεται σήμερα στο Journal of the American Society of Nephrology.
Γενετική μελέτη εξετάζει τη σχέση παχυσαρκίας και νεφρικής νόσου
Παλαιότερες έρευνες είχαν συνδέσει την παχυσαρκία με μεγαλύτερη πιθανότητα νεφρικής νόσου. Παρέμενε, όμως, ασαφές αν η παχυσαρκία συμβάλλει άμεσα στην εμφάνισή της ή αν παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως η υψηλή πρόσληψη αλατιού.
Για τη νέα έρευνα, οι επιστήμονες αξιοποίησαν σχεδόν 300.000 δείγματα DNA από τη βάση δεδομένων UK Biobank. Εντόπισαν περισσότερες από 1.000 γενετικές παραλλαγές που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος (BMI) ή με αυξημένη συσσώρευση λίπους στην κοιλιά. Όσοι φέρουν τις παραλλαγές αυτές έχουν περισσότερες πιθανότητες να γίνουν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, καθώς κληρονομούν τα συγκεκριμένα γονίδια.
Ο καθηγητής Will Herrington, συν-επικεφαλής της έρευνας από τη Μονάδα Έρευνας Πληθυσμιακής Υγείας του Medical Research Council στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αναφέρει: «Διαπιστώσαμε ότι αυτές οι γενετικές παραλλαγές συνδέονταν σταθερά με τη νεφρική νόσο -κάθε αύξηση του BMI κατά 5 kg/m² προκαλούσε περίπου 50% αύξηση του κινδύνου για χρόνια νεφρική νόσο. Η χρήση γενετικής προσέγγισης μάς επέτρεψε να είμαστε πιο αυστηροί από μια συμβατική προσέγγιση και να αποκλείσουμε άλλους παράγοντες».
Η ομάδα δεν εντόπισε διαφοροποίηση στον κίνδυνο νεφρικής νόσου ανάλογα με την κατανομή του λίπους. Η αύξηση ήταν αντίστοιχη είτε το λίπος συγκεντρωνόταν κεντρικά, γύρω από τα όργανα, είτε ήταν διάσπαρτο σε διάφορα σημεία του σώματος, όπως στα χέρια και στα πόδια.
Ο καθηγητής Herrington προσθέτει: «Σε ορισμένες παθήσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως οι καρδιοπάθειες, το λίπος γύρω από τα κοιλιακά όργανα είναι πιο επιβλαβές από το λίπος που συσσωρεύεται στους γλουτούς. Όμως τα αποτελέσματά μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι, ανεξάρτητα από το πού εναποτίθεται στο σώμα, το λίπος αυξάνει τον κίνδυνο νεφρικής νόσου».
Ο ρόλος του διαβήτη και της υπέρτασης στον κίνδυνο νεφρικής νόσου
Για να διερευνήσουν τους λόγους, οι ερευνητές εξέτασαν αν οι γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με την παχυσαρκία συνδέονται επίσης με τον διαβήτη ή την υπέρταση, δύο καταστάσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε νεφρική νόσο. Στις περισσότερες περιπτώσεις νεφρικής νόσου που σχετίζεται με την παχυσαρκία, ως κύριες αιτίες αναδείχθηκαν ο διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση. Όταν το λίπος βρίσκεται γύρω από τα κεντρικά όργανα, η νεφρική νόσος αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στον διαβήτη. Αντίθετα, όταν κατανέμεται σε όλο το σώμα, στην εμφάνιση της νεφρικής νόσου συμβάλλουν τόσο ο διαβήτης όσο και η υπέρταση.
Ο καθηγητής Herrington εξηγεί: «Αυτό είναι ενθαρρυντικό, γιατί ήδη γνωρίζουμε πολλά για τον διαβήτη και την υπέρταση και διαθέτουμε θεραπείες γι’ αυτά. Αν μπορέσουμε να προλάβουμε τον διαβήτη και να ελέγξουμε την αρτηριακή πίεση σε άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα, ίσως μπορέσουμε να αποτρέψουμε πολλές περιπτώσεις νεφρικής νόσου εξαρχής. Τελικά, αυτά τα αποτελέσματα μας δίνουν όλους ένα ακόμη κίνητρο να διαχειριστούμε το βάρος μας».
Στη συνέχεια, ο καθηγητής αναφέρει: «Μια νέα κατηγορία φαρμάκων, οι γλιφλοζίνες, μειώνουν την ικανότητα των νεφρών να συγκρατούν ζάχαρη και αλάτι, επιτρέποντας στον οργανισμό να αποβάλλει πιο εύκολα την περίσσεια αυτών των ουσιών. Αυτό βοηθά τα άτομα με διαβήτη να ελέγχουν το βάρος και την αρτηριακή τους πίεση, ενώ πρόσφατες κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στη θεραπεία της διαβητικής νεφρικής νόσου, καθώς και άλλων νεφρικών παθήσεων. Αυτή τη στιγμή διεξάγουμε μια μεγάλη κλινική δοκιμή για να διαπιστώσουμε αν αυτό ισχύει και σε ένα ευρύτερο φάσμα ατόμων με νεφρικά προβλήματα».
Η Δρ Aisling McMahon, εκτελεστική διευθύντρια έρευνας, καινοτομίας και πολιτικής στο Kidney Research UK, ανέφερε: «Περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με χρόνια νεφρική νόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μία από τις προτεραιότητες του οργανισμού είναι ο μετασχηματισμός των θεραπειών για τη νεφρική νόσο και η εύρεση νέων τρόπων πρόληψής της. Αναγνωρίζοντας την παχυσαρκία ως νέο παράγοντα κινδύνου για τη νεφρική νόσο, αυτή η σημαντική έρευνα αποκαλύπτει νέους λόγους για τους οποίους γιατροί, ασθενείς και επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να στηρίξουν μια ανανεωμένη εστίαση στη διαχείριση του βάρους και να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αναζητήσουν τρόπους βελτίωσης της υγείας τους»
Στη συνέχεια, προσθέτει: «Παρακολουθούμε με μεγάλο ενδιαφέρον τις κλινικές δοκιμές των γλιφλοζινών. Αν οι δοκιμές δείξουν ότι αυτά τα φάρμακα μπορούν να ωφελήσουν ακόμη ευρύτερες ομάδες ασθενών, θα θέλαμε να δούμε αυτά τα ερευνητικά ευρήματα να ενσωματώνονται γρήγορα στην κλινική πράξη, ώστε να ωφεληθούν ασθενείς σε ολόκληρη τη χώρα. Παράλληλα με την πρόληψη της νεφρικής νόσου, δεσμευόμαστε και στη διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας των ανθρώπων μετά τη διάγνωση. Γι’ αυτό υποστηρίζουμε το Kidney Beam, μια διαδικτυακή πλατφόρμα άσκησης και ευεξίας για άτομα με νεφρική νόσο»
Για περισσότερες πληροφορίες: Pengfei Zhu et al. Conventional and Genetic Evidence on the Association between Adiposity and CKD, Journal of the American Society of Nephrology (2020). DOI: 10.1681/ASN.2020050679.
Σύνοψη
- Νέα μελέτη αποδεικνύει ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο νεφρικών παθήσεων, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται το λίπος.
- Για κάθε 5 kg/m² αύξησης του δείκτη μάζας σώματος (BMI), ο κίνδυνος χρόνιας νεφρικής νόσου αυξάνεται κατά 50%.
- Η έρευνα τονίζει ότι η διαχείριση του βάρους έχει σημασία για την πρόληψη και τη θεραπεία των νεφρικών παθήσεων.
- Οι γλιφλοζίνες, νέα κατηγορία φαρμάκων, εμφανίζουν προοπτική για τη βελτίωση της υγείας ατόμων με διαβήτη και νεφρικά προβλήματα.
- Ως βασικές αιτίες νεφρικής νόσου που συνδέεται με την παχυσαρκία, οι ερευνητές αναφέρουν τον διαβήτη και την υπέρταση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-pachysarkia-pyrodotei-epikindynes-nefrikes-pathiseis/17041
