Η ερυθριτόλη είναι γλυκαντικό με σχεδόν μηδενικές θερμίδες και χρησιμοποιείται ευρέως σε προϊόντα «χωρίς ζάχαρη» και «χαμηλών θερμίδων».
Παρότι δεν επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης και θεωρείται φιλική για τα δόντια, νεότερες μελέτες αναφέρουν πιθανούς κινδύνους για την καρδιαγγειακή υγεία. Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί επίσης να συνδέεται με γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
Καθώς δεν υπάρχουν σαφή δεδομένα για τις μακροχρόνιες συνέπειές της, η χρήση της χρειάζεται προσοχή και μέτρο. Η επιλογή ολόκληρων, ανεπεξέργαστων τροφίμων μπορεί παράλληλα να συμβάλει στον περιορισμό της πρόσληψής της.
Η ερυθριτόλη είναι μία από τις αλκοόλες σακχάρου (sugar alcohols) και υπάρχει σε ορισμένα τρόφιμα με φυσικό τρόπο, αλλά και σε συνθετική μορφή για βιομηχανική χρήση ως γλυκαντικό. Μικρές ποσότητες περιέχονται σε φρούτα, όπως αχλάδια, σταφύλια και καρπούζια, καθώς και σε προϊόντα ζύμωσης, μεταξύ των οποίων το κρασί, η μπύρα και το τυρί. Από τη δεκαετία του 1990 παράγεται εμπορικά και έχει διαδοθεί σε τρόφιμα «χωρίς ζάχαρη» ή «χαμηλών θερμίδων», προσφέροντας γλυκιά γεύση χωρίς θερμιδικό φορτίο. Η χρήση της αυξάνεται, ενώ παράλληλα συζητούνται τόσο τα πιθανά οφέλη της όσο και οι συνέπειες για την υγεία. Νεότερα επιστημονικά δεδομένα φέρνουν στο φως κινδύνους που δεν ήταν γνωστοί μέχρι πρόσφατα, σύμφωνα με τη διαιτολόγο και διατροφολόγο Κατερίνα Καρακικέ.
Πώς επεξεργάζεται την ερυθριτόλη ο οργανισμός
Σε αντίθεση με πολλά άλλα τεχνητά γλυκαντικά, η ερυθριτόλη αποδίδει σχεδόν μηδενικές θερμίδες. Η ζάχαρη παρέχει περίπου 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, ενώ η ερυθριτόλη απορροφάται γρήγορα από το λεπτό έντερο και αποβάλλεται σχεδόν αμετάβλητη με τα ούρα μέσα σε 24 ώρες, χωρίς να μετατρέπεται σε ενέργεια. Έτσι, αποτελεί ελκυστική επιλογή για όσους επιδιώκουν να μειώσουν τις θερμίδες ή το σάκχαρο στο αίμα. Η γλυκιά γεύση της θυμίζει πολύ τη ζάχαρη και δεν αφήνει την έντονη μεταλλική ή πικρή επίγευση άλλων γλυκαντικών, κάτι που την κάνει εύκολα αποδεκτή. Κυκλοφορεί συνήθως ως λευκοί κρύσταλλοι ή σκόνη και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλα γλυκαντικά.
Νεότερα ευρήματα για την ερυθριτόλη και την καρδιαγγειακή υγεία
Παρά τα οφέλη της, η ερυθριτόλη ερευνάται και τα ευρήματα θέτουν υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο είναι ακίνδυνη. Μελέτες των τελευταίων ετών καταγράφουν πιθανή συσχέτιση ανάμεσα σε υψηλές συγκεντρώσεις ερυθριτόλης στο αίμα και σε μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβάντων, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό, ακόμη και θανάτου. Τα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν αιτιώδη σχέση, ωστόσο υπογραμμίζουν την ανάγκη για περισσότερες έρευνες μακράς διάρκειας. Σημειώνεται ότι ο FDA έχει κατατάξει την ερυθριτόλη ως «γενικά αναγνωρισμένη ως ασφαλής» (GRAS), χαρακτηρισμός που περιορίζει την υποχρέωση διεξαγωγής εκτεταμένων μελετών ασφάλειας.
Ερυθριτόλη: Πότε μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις
Εκτός από τους πιθανούς καρδιαγγειακούς κινδύνους, μεγάλες ποσότητες ερυθριτόλης ενδέχεται να προκαλέσουν ενοχλήσεις στο πεπτικό. Οι αλκοόλες σακχάρου απορροφώνται ατελώς από το έντερο, με πιθανό αποτέλεσμα το φούσκωμα, τα αέρια, οι κράμπες και η διάρροια, ιδιαίτερα σε όσους είναι πιο ευαίσθητοι. Η ερυθριτόλη θεωρείται καλύτερα ανεκτή από άλλες πολυόλες, όμως τα συμπτώματα εξακολουθούν να έχουν σημασία για άτομα με ευαίσθητο έντερο ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS).
Ποια οφέλη μπορεί να έχει η ερυθριτόλη
Η ερυθριτόλη έχει, ωστόσο, και ορισμένα θετικά στοιχεία. Δεν μεταβάλλει τη γλυκόζη ή την ινσουλίνη στο αίμα, γι’ αυτό και αποτελεί δημοφιλή επιλογή για άτομα με διαβήτη. Παράλληλα, θεωρείται ευεργετική για την υγεία των δοντιών: δεν μετατρέπεται σε οξέα από τα βακτήρια του στόματος και περιορίζει τον κίνδυνο τερηδόνας. Η FDA αναφέρει ότι μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη ορισμένων βακτηρίων και να μειώσει την παραγωγή οξέων.
Πού συναντάμε την ερυθριτόλη στη διατροφή σήμερα
Σήμερα η ερυθριτόλη προστίθεται σε πολλά προϊόντα. Συχνά περιλαμβάνεται σε υποκατάστατα ζάχαρης που προβάλλονται ως «φυσικά», όπως η στέβια ή το φρούτο μοναχού, αλλά και σε παγωτά, γλυκίσματα, καραμέλες, τσίχλες, μπισκότα, κέικ, μπάρες πρωτεΐνης και αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη. Η νομοθεσία δεν εξασφαλίζει ότι η παρουσία της αναγράφεται πάντοτε με σαφήνεια στις ετικέτες. Ωστόσο, χαρακτηρισμοί όπως «χωρίς ζάχαρη» ή «κετο-friendly» συχνά αποτελούν ένδειξη ότι έχει χρησιμοποιηθεί.
Πώς να περιορίσετε απλά την κατανάλωση ερυθριτόλης
Για να αποφύγει κανείς την ερυθριτόλη, μπορεί να επιλέγει κυρίως ολόκληρα τρόφιμα που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία. Φρέσκα φρούτα και λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί και δημητριακά ολικής άλεσης περιορίζουν την έκθεση σε γλυκαντικά που μπορεί να μην είναι εμφανή. Αν χρειάζεται γλυκαντικό, μπορούν να χρησιμοποιούνται με μέτρο μικρές ποσότητες ζάχαρης, μελιού ή άλλων φυσικών γλυκαντικών.
Χρήση της ερυθριτόλης με μέτρο
Κλείνοντας, η ερυθριτόλη συγκαταλέγεται στα γλυκαντικά που χρησιμοποιούνται ευρέως σε όλο τον κόσμο και συνδυάζει οφέλη με ζητήματα που δεν έχουν ακόμη απαντηθεί. Η χρήση της χρειάζεται προσοχή: οι συνέπειες σε βάθος χρόνου δεν είναι πλήρως γνωστές, ενώ η υπερβολική πρόσληψη ενδέχεται να φέρει ανεπιθύμητα συμπτώματα. Η ενημέρωση, η εγκράτεια και ο έλεγχος των ετικετών αποτελούν βασικά μέσα για μια ισορροπημένη και ασφαλή διατροφή.
Σύνοψη
- Η ερυθριτόλη, γλυκαντική ουσία με σχεδόν μηδενικές θερμίδες, χρησιμοποιείται ευρέως σε προϊόντα «χωρίς ζάχαρη» και «χαμηλών θερμίδων».
- Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να συνδέεται με κινδύνους για την καρδιαγγειακή υγεία, καθώς και με γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
- Ο FDA τη θεωρεί ασφαλή, ωστόσο χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστούν οι μακροχρόνιες επιπτώσεις της.
- Καθώς δεν μεταβάλλει τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης, αποτελεί δημοφιλή επιλογή για ανθρώπους με διαβήτη.
- Η επιλογή ολόκληρων, μη επεξεργασμένων τροφίμων προτείνεται ως τρόπος περιορισμού της πρόσληψης ερυθριτόλης.
- Η κατανάλωσή της χρειάζεται μέτρο, επειδή οι ανεπιθύμητες παρενέργειες ενδέχεται να είναι σημαντικές.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/erythritoli-schedon-midenikes-thermides-alla-kryfoi-kindynoi-apo-tin-katanalosi-tis/17270
