Μια πρόσφατη βρετανική μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ διαπιστώνει ότι η εμμηνόπαυση σχετίζεται με υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, αλλά και με μεταβολές στη δομή του εγκεφάλου, όπως η συρρίκνωση του όγκου της φαιάς ουσίας.
Οι γυναίκες που λαμβάνουν ορμονική θεραπεία, παρότι ακολουθούν αυτή την αγωγή, αναφέρουν περισσότερες ψυχικές δυσκολίες. Το εύρημα αυτό γεννά ερωτήματα για το πόσο αποτελεσματική είναι η συγκεκριμένη προσέγγιση.
Σύμφωνα με μελέτη στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 125.000 γυναίκες, η εμμηνόπαυση δείχνει να επιταχύνει τη γνωστική φθορά, ενώ η ορμονική θεραπεία δεν δείχνει να προφυλάσσει από την απώλεια εγκεφαλικού ιστού.
Μεγάλη νέα έρευνα στη Βρετανία καταγράφει ότι η εμμηνόπαυση συνδέεται με αλλαγές στην εγκεφαλική δομή και αισθητή αύξηση προβλημάτων ψυχικής υγείας, όπως το άγχος. Η ορμονική θεραπεία ενδέχεται να συμβάλλει στη διατήρηση της ταχύτητας αντίδρασης, ωστόσο δεν φαίνεται ούτε να αποτρέπει την απώλεια εγκεφαλικού ιστού ούτε να περιορίζει τα συμπτώματα κατάθλιψης, τουλάχιστον με βάση τα ευρήματα της μελέτης. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Medicine.
Τι γνωρίζουμε για την εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση είναι μια σημαντική βιολογική αλλαγή, κατά την οποία σταματά η έμμηνος ρύση και μειώνονται απότομα οι αναπαραγωγικές ορμόνες. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολλές γυναίκες βιώνουν συμπτώματα που περιλαμβάνουν εξάψεις, διαταραχές στον ύπνο και δυσκολία στη ρύθμιση της διάθεσης. Για την αντιμετώπιση σωματικών και ψυχολογικών προκλήσεων, αρκετές επιλέγουν ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Παρότι οι θεραπείες αυτές χρησιμοποιούνται συχνά, οι επιστήμονες εξακολουθούν να διερευνούν την επίδραση των ορμονικών μεταβολών στον εγκέφαλο. Μάλιστα, προηγούμενες μελέτες έχουν καταλήξει σε αντικρουόμενα συμπεράσματα για το αν η ορμονική αγωγή προστατεύει τον εγκέφαλο ή μπορεί να συνδέεται με κινδύνους.
Η εμμηνόπαυση και οι επιδράσεις της στον εγκέφαλο
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ επιχείρησε να αποσαφηνίσει τις συγκεκριμένες επιδράσεις, εξετάζοντας πώς το τέλος της γονιμότητας σχετίζεται με την ψυχική υγεία, τις γνωστικές λειτουργίες και τη φυσική δομή του εγκεφάλου.
Στην έρευνα συμμετείχαν σχεδόν 125.000 γυναίκες, τις οποίες οι ερευνήτριες κατέταξαν σε τρεις κατηγορίες: όσες δεν είχαν μπει ακόμη στην εμμηνόπαυση, όσες ήταν μετεμμηνοπαυσιακές και δεν είχαν πάρει ποτέ ορμονική θεραπεία, καθώς και όσες βρίσκονταν στην ίδια φάση αλλά είχαν λάβει τέτοια αγωγή.
Πρώτο αντικείμενο αξιολόγησης ήταν η ψυχολογική ευεξία των συμμετεχουσών. Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες δήλωσαν περισσότερο άγχος και κατάθλιψη από όσες δεν είχαν φτάσει ακόμη σε αυτή τη φάση. Παράλληλα, μετά την εμμηνόπαυση φάνηκε να χειροτερεύει και η ποιότητα του ύπνου.
Μεγαλύτερη κόπωση και περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας ανέφεραν οι γυναίκες που λάμβαναν ορμονική θεραπεία σε σχέση με εκείνες που δεν την έπαιρναν. Το αποτέλεσμα μπορεί αρχικά να μοιάζει παράδοξο, καθώς η αγωγή συχνά χορηγείται με στόχο τη βελτίωση της διάθεσης. Ωστόσο, η εξέταση του ιατρικού ιστορικού έδειξε ότι οι γυναίκες που είχαν λάβει θεραπεία ήταν πιθανότερο να αντιμετωπίζουν άγχος ή κατάθλιψη ήδη πριν αρχίσουν τη φαρμακευτική αγωγή. Το στοιχείο αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι γιατροί να χορηγούν ορμόνες κυρίως σε γυναίκες με ήδη σοβαρά συμπτώματα.
Η σύνδεση της εμμηνόπαυσης με τη γνωστική έκπτωση
Οι ερευνητές μέτρησαν ακόμη πόσο γρήγορα οι συμμετέχουσες επεξεργάζονταν πληροφορίες. Οι χρόνοι αντίδρασης, όπως αναμενόταν, γίνονται μεγαλύτεροι όσο αυξάνεται η ηλικία, όμως η εμμηνόπαυση φάνηκε να επιταχύνει αυτή την επιβράδυνση. Στην περίπτωση αυτή καταγράφηκε όφελος από την ορμονική θεραπεία: οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που έπαιρναν ορμόνες αντιδρούσαν ταχύτερα από όσες δεν λάμβαναν, με επιδόσεις σχεδόν αντίστοιχες με των προεμμηνοπαυσιακών. Για τη μνήμη, αντίθετα, δεν εντοπίστηκαν σημαντικές διαφορές: και οι τρεις ομάδες είχαν παρόμοια αποτελέσματα στις δοκιμασίες.
Σε μικρότερη ομάδα, περίπου 11.000 γυναικών, έγινε μαγνητική τομογραφία, ώστε να μετρηθεί ο όγκος του εγκεφάλου. Η ανάλυση εστίασε στη φαιά ουσία, τον ιστό που περιλαμβάνει τα νευρικά κύτταρα, σε εγκεφαλικές περιοχές οι οποίες συνδέονται με τη μνήμη και τη ρύθμιση των συναισθημάτων.
Οι απεικονίσεις κατέγραψαν μικρότερο όγκο φαιάς ουσίας στις συγκεκριμένες περιοχές των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών σε σύγκριση με τις προεμμηνοπαυσιακές. Η μείωση αυτή μπορεί να εξηγεί τα αυξημένα προβλήματα διάθεσης. Παράλληλα, και απροσδόκητα, οι γυναίκες που λάμβαναν ορμονική θεραπεία είχαν τον μικρότερο εγκεφαλικό όγκο από όλες τις ομάδες. Δεν προέκυψε ένδειξη ότι η αγωγή αποτρέπει την απώλεια εγκεφαλικού ιστού που συνδέεται με το τέλος της αναπαραγωγικής ηλικίας. Οι περιοχές αυτές, εξάλλου, εμπλέκονται συχνά σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.
Συνοπτικά
- Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, η εμμηνόπαυση συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, αλλά και με μεταβολές στη δομή του εγκεφάλου.
- Περισσότερες ψυχικές δυσκολίες αναφέρουν οι γυναίκες που λαμβάνουν ορμονική θεραπεία, κάτι που θέτει ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητά της.
- Τα ευρήματα από τη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 125.000 γυναίκες, δείχνουν ότι η εμμηνόπαυση επιταχύνει τη γνωστική φθορά, χωρίς να προστατεύει από την απώλεια εγκεφαλικού ιστού.
- Σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με τη μνήμη και τη ρύθμιση των συναισθημάτων, οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες εμφάνισαν μικρότερο όγκο φαιάς ουσίας.
- Παρότι η ορμονική θεραπεία φαίνεται να ενισχύει την ταχύτητα αντίδρασης, δεν επιδρά σημαντικά στη μνήμη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/emminopaysi-pyrodotei-entonotero-agchos/19180
