Η θεοβρωμίνη, ουσία που περιέχεται στο κακάο, ενδέχεται να συνδέεται με βραδύτερη βιολογική γήρανση, σύμφωνα με νέα έρευνα σε δείγματα αίματος ευρωπαϊκών πληθυσμών.
Όσοι είχαν υψηλότερη συγκέντρωση θεοβρωμίνης εμφάνισαν μεγαλύτερα τελομερή, δείκτη που σχετίζεται με υγιέστερα κύτταρα, καθώς και πιο αργό γήρας, ανεξάρτητα από άλλες διατροφικές παραμέτρους.
Τα ευρήματα δείχνουν πως η διατροφή, και ιδιαίτερα οι τροφές με άφθονο κακάο, ενδέχεται να επιδρούν ευνοϊκά στη γήρανση, ενισχύοντας την προοπτική μιας μακρύτερης και υγιέστερης ζωής.
Θα μπορούσε η θεοβρωμίνη (Theobromine), μια ουσία του κακάο, να σχετίζεται με βραδύτερη γήρανση σε μοριακό επίπεδο; Για να διερευνήσουν αυτή τη σχέση με το βιολογικό γήρας, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος από δύο ευρωπαϊκές πληθυσμιακές ομάδες. Η ηλικία αξιολογήθηκε με επιγενετικά ρολόγια (epigenetic clocks) και με μετρήσεις του μήκους των τελομερών (telomere length).
«Τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα κυκλοφορούσας θεοβρωμίνης παρουσίασαν ενδείξεις πιο αργού βιολογικού γήρατος και μεγαλύτερα τελομερή -βασικοί δείκτες υγείας των κυττάρων. Τα αποτελέσματα αυτά διατηρήθηκαν ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη άλλες ενώσεις που βρίσκονται στον καφέ και στο κακάο. Επιπλέον έλεγχοι υποδεικνύουν ότι οι επιδράσεις είναι ειδικές για τη θεοβρωμίνη και όχι για άλλες διαιτητικές χημικές ουσίες. Συνολικά, η μελέτη υπογραμμίζει ότι η διατροφή μας, συμπεριλαμβανομένων τροφών πλούσιων σε κακάο, μπορεί να επηρεάσει το πώς γερνούν τα κύτταρά μας, πιθανώς υποστηρίζοντας μια μακρύτερη και υγιέστερη ζωή», επισημαίνει η κυρία Δήμητρα Ευθυμιοπούλου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.
Φυτοχημικά και η διαδικασία της γήρανσης
Στις τροφές μας συναντάμε πολλές ουσίες που αποκαλούνται φυτοχημικά (phytochemicals), όπως αλκαλοειδή (alkaloids), φλαβονοειδή (flavonoids) και πολυφαινόλες (polyphenols), οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την υγεία και τη γήρανση. Η θεοβρωμίνη, αλκαλοειδές του κακάο, ενδέχεται να επιδρά στον μεταβολισμό και τη φλεγμονή. Σύμφωνα με έρευνες, τέτοιες ενώσεις μπορεί να μεταβάλλουν την έκφραση των γονιδίων καθώς μεγαλώνουμε. Με το πέρασμα του χρόνου, το DNA μας υφίσταται χημικές μεταβολές, τις οποίες οι επιστήμονες παρακολουθούν με τα «επιγενετικά ρολόγια» για να υπολογίσουν τη βιολογική ηλικία, που ενίοτε δεν ταυτίζεται με την ηλικία σε χρόνια. Ορισμένα τρόφιμα, οι βιταμίνες και οι πολυφαινόλες είναι δυνατόν να επιβραδύνουν αυτές τις μοριακές αλλαγές, όμως η συμβολή συγκεκριμένων αλκαλοειδών παρέμενε ασαφής έως τώρα.
Η θεοβρωμίνη και οι βιολογικοί δείκτες της γήρανσης
Στην ανάλυση εξετάστηκαν έξι ουσίες από τη διατροφή: καφεΐνη, θεοφυλλίνη, παραξανθίνη, 7-μεθυλοξανθίνη, θεανίνη και θεοβρωμίνη. Μόνο η τελευταία εμφάνισε σαφή συσχέτιση με βραδύτερη βιολογική γήρανση. Με βάση το GrimAge, ένα είδος επιγενετικού ρολογιού, οι άνθρωποι με περισσότερη θεοβρωμίνη στο αίμα γερνούσαν πιο αργά.
Παράλληλα, η θεοβρωμίνη συσχετίστηκε με μεγαλύτερα τελομερή. Πρόκειται για προστατευτικά άκρα των χρωμοσωμάτων, τα οποία κονταίνουν με την ηλικία, γι’ αυτό το μεγαλύτερο μήκος τους αποτελεί ένδειξη υγιέστερων κυττάρων. Το GrimAge και το μήκος των τελομερών αποτυπώνουν διαφορετικές όψεις της γήρανσης· έτσι, η σύνδεση της θεοβρωμίνης και με τους δύο δείκτες είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική.
Η επανάληψη της έρευνας σε δεύτερη και μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα έδωσε παρόμοια αποτελέσματα: τα αυξημένα επίπεδα θεοβρωμίνης συνδέονταν με πιο αργό βιολογικό γήρας και μακρύτερα τελομερή.
Η συσχέτιση εμφανίστηκε εντονότερη σε όσους καπνίζουν ή είχαν καπνίσει στο παρελθόν. Το εύρημα αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η νικοτίνη (nicotine), να αλληλεπιδρούν με τη θεοβρωμίνη.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε αν τα αποτελέσματα εξηγούνται από άλλες ουσίες. Ακόμη και αφού συνυπολογίστηκαν η καφεΐνη και συγγενείς χημικές ουσίες, η σύνδεση της θεοβρωμίνης με βραδύτερο γήρας παρέμεινε ισχυρή. Οι αναλύσεις με προηγμένες στατιστικές μεθόδους έδειξαν ότι η σχέση είναι ανεξάρτητη, υποδεικνύοντας πως η ουσία ενδέχεται να έχει ξεχωριστό ρόλο στη ρύθμιση της κυτταρικής γήρανσης.
Πιθανοί τρόποι δράσης της θεοβρωμίνης
Οι ακριβείς λόγοι για τους οποίους η θεοβρωμίνη σχετίζεται με τη γήρανση δεν είναι ακόμη γνωστοί στους επιστήμονες, ωστόσο υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις. Μελέτες σε ζώα τη συνδέουν με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και καλύτερη εγκεφαλική υγεία, καθώς και με την υποστήριξη μορίων που συμβάλλουν στη λειτουργία των νευρώνων. Πιθανόν ακόμη να βοηθά στη βελτίωση της χοληστερόλης και της αρτηριακής πίεσης.
Μια επιπλέον θεωρία αφορά το μικροβίωμα του εντέρου: η θεοβρωμίνη ενδέχεται να ευνοεί βακτήρια που παράγουν λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας (short-chain fatty acids), με αντιφλεγμονώδη δράση και οφέλη για τον μεταβολισμό. Είναι επίσης πιθανό μέρος των επιδράσεων να οφείλεται σε άλλες ουσίες του κακάο που βρίσκονται μαζί με τη θεοβρωμίνη.
Για τη θεοβρωμίνη, ένωση που απαντάται συνήθως στο κακάο, η συγκεκριμένη μελέτη παρέχει επιπλέον ενδείξεις ότι ενδέχεται να επιβραδύνει τόσο το βιολογικό γήρας όσο και τη μείωση του μήκους των τελομερών. Σε δύο ανεξάρτητους πληθυσμούς καταγράφηκε αυτή η επίδραση, η οποία παρέμεινε και όταν συνυπολογίστηκαν άλλοι διατροφικοί παράγοντες. Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι η θεοβρωμίνη έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο στην κυτταρική γήρανση.
Η κυρία Ευθυμιοπούλου καταλήγει: «Αν και η έρευνα δεν αποδεικνύει αιτιότητα, αναδεικνύει έναν συναρπαστικό σύνδεσμο μεταξύ διατροφής και γήρανσης των κυττάρων. Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να διερευνήσουν πώς δρα η θεοβρωμίνη, συμπεριλαμβανομένης της αλληλεπίδρασής της με βακτήρια του εντέρου και άλλες ενώσεις του κακάο. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κακάο -όπως η μαύρη σοκολάτα ή το κακάο σε σκόνη- θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι ένας απλός τρόπος υποστήριξης υγιούς γήρανσης. Φυσικά, η ισορροπία είναι σημαντική, αλλά η έρευνα αυτή προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ματιά στο πώς οι καθημερινές τροφές μπορεί να επηρεάσουν τη μακροζωία σε μοριακό επίπεδο».
Θεοβρωμίνη και γήρανση: Τα βασικά ευρήματα
- Νέα μελέτη με ανάλυση δειγμάτων αίματος συσχετίζει τη θεοβρωμίνη, ένωση του κακάο, με βραδύτερους ρυθμούς βιολογικού γήρατος.
- Μεγαλύτερο μήκος είχαν τα τελομερή όσων εμφάνιζαν αυξημένα επίπεδα θεοβρωμίνης, εύρημα ενδεικτικό καλύτερης κυτταρικής υγείας και βραδύτερου γήρατος.
- Πιθανή ευνοϊκή επίδραση στη διαδικασία της γήρανσης αποδίδει η έρευνα στη διατροφή, με έμφαση σε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο.
- Ακόμη και όταν συνυπολογίζονται άλλες χημικές ουσίες, η ισχύς των επιδράσεων της θεοβρωμίνης διατηρείται, ένδειξη ότι ενδέχεται να έχει ιδιαίτερο ρόλο στη ρύθμιση του γήρατος.
- Τα ευρήματα δείχνουν πιθανή υποστήριξη της υγιούς γήρανσης μέσω τροφίμων όπως η μαύρη σοκολάτα, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/mporei-i-sokolata-na-mas-voithisei-na-gerasoyme-kalytera-o-rolos-tis-theovrominis/21701
