Ο καρκίνος του παχέος εντέρου καταγράφει ανησυχητική άνοδο σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών. Η σοβαρότητα της νόσου έχει αναδειχθεί και μέσα από τις περιπτώσεις γνωστών προσώπων, όπως ο Chadwick Boseman και ο James Van Der Beek. Παρότι οι περισσότεροι ασθενείς είναι μεγαλύτερης ηλικίας, οι νεότεροι συχνά διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, καθώς δεν υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο.
Οι μελέτες δείχνουν ότι όσοι γεννήθηκαν τη δεκαετία του ’90 αντιμετωπίζουν διπλάσιο κίνδυνο. Για πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση, οι ειδικοί εισηγούνται να αρχίζουν νωρίτερα οι κολονοσκοπήσεις και να υιοθετούνται υγιεινές συνήθειες ζωής.
Ο Μάρτιος είναι αφιερωμένος στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου
Καρκίνος παχέος εντέρου σε νεότερους: οι περιπτώσεις γνωστών προσώπων
Ποιο στοιχείο συνδέει τον Ronald Reagan, 40ό Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, τον Chadwick Boseman, τον χαρισματικό ηθοποιό που έγινε γνωστός από την ερμηνεία του στο Black Panther, και τον James Van Der Beek, πρωταγωνιστή της τηλεοπτικής σειράς Dawson’s Creek; Και οι τρεις διαγνώστηκαν με καρκίνο του παχέος εντέρου.
Σε ηλικία 74 ετών, το 1985, ο Ronald Reagan διαγνώστηκε έπειτα από εξέταση ρουτίνας με κολονοσκόπηση – μια πρακτική που δεν ήταν τότε τόσο συνηθισμένη όσο είναι σήμερα. Ο καρκίνος εντοπίστηκε σε πολύ πρώιμο στάδιο, οπότε υποβλήθηκε αμέσως σε χειρουργείο και δεν χρειάστηκε μετεγχειρητική επικουρική χημειοθεραπεία. Οι δημόσιες τοποθετήσεις του συνέβαλαν σημαντικά στην ευαισθητοποίηση και στην αύξηση των προληπτικών, προσυμπτωματικών ελέγχων. Έζησε μέχρι τα 93 του χρόνια και πέθανε από τη νόσο Αλτσχάιμερ, έχοντας θεραπευτεί από τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Το 2016, δεκαετίες αργότερα, ο Chadwick Boseman διαγνώστηκε σε ηλικία 39 ετών με νόσο σταδίου III, αφού διερευνήθηκαν τα συμπτώματά του. Για χρόνια αντιμετώπιζε την ασθένεια χωρίς να μιλά δημόσια γι’ αυτήν και εξακολούθησε να εργάζεται, παρά τις χειρουργικές επεμβάσεις και τις χημειοθεραπείες. Η νόσος, ωστόσο, προχώρησε και πέθανε το 2020, μόλις 43 ετών.
Περίπου έναν μήνα πριν, ο James Van Der Beek πέθανε σε ηλικία 48 ετών από καρκίνο του παχέος εντέρου, ο οποίος είχε επίσης διαγνωστεί σε προχωρημένο στάδιο III. Η διερεύνηση ξεκίνησε όταν παρατήρησε ήπιες μεταβολές στις κενώσεις του, τις οποίες ο ίδιος απέδιδε στον καφέ.
Έγκαιρη διάγνωση και αυξανόμενος κίνδυνος πριν από τα 50
«Από αυτές τις τρεις ιστορίες προκύπτουν δύο κρίσιμα συμπεράσματα:
Πρώτον, ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να θεραπευτεί, όταν εντοπιστεί έγκαιρα.
Δεύτερον, ότι πλέον η νόσος δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους», σημειώνει η κ. Αλεξάνδρα Καραδήμου, Παθολόγος – Ογκολόγος, Αναπληρώτρια Διευθύντρια της ΣΤ’ Ογκολογικής Κλινικής του Metropolitan General.
Παράγοντες κινδύνου και αύξηση των περιστατικών στους νέους
Μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι στο Journal of the National Cancer Institute κατέληξε ότι τα άτομα που γεννήθηκαν τη δεκαετία του ’90 έχουν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του ’60.
Το αυξημένο βάρος και ο ανθυγιεινός δυτικός τρόπος ζωής έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Σε αυτούς τους παράγοντες περιλαμβάνονται η κακή διατροφή, η απουσία άσκησης, το αλκοόλ και το κάπνισμα. Ωστόσο, δεν φαίνεται να αρκούν από μόνοι τους για να εξηγήσουν τη μεγάλη αύξηση που έχει καταγραφεί.
Παρότι τα περισσότερα περιστατικά εξακολουθούν να εμφανίζονται σε ηλικιωμένους, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι πλέον η συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις Ηνωμένες Πολιτείες για άτομα κάτω των 50 ετών, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη στο JAMA.
Πότε αρχίζει ο προληπτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση
«Ως τώρα θεωρούσαμε ότι οι άνθρωποι κάτω των 50 ετών έχουν μικρότερη πιθανότητα να νοσήσουν και, δυστυχώς, δεν περιλαμβάνονταν στον προσυμπτωματικό έλεγχο. Έτσι, η διάγνωση γινόταν συχνά πολύ αργά, όπως συνέβη και με τους δύο νεαρούς ηθοποιούς.
Μετά την καταγραφή περισσότερων κρουσμάτων στους νέους, οι Ηνωμένες Πολιτείες το 2021 κατέβασαν από τα 50 στα 45 έτη τη συνιστώμενη ηλικία έναρξης του προληπτικού ελέγχου με κολονοσκόπηση. Φαίνεται πως και άλλες χώρες υιοθετούν την ίδια προσέγγιση.
Για όσους έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό, ο έλεγχος αρχίζει νωρίτερα και καθορίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με τυχόν κληρονομικό σύνδρομο ή το οικογενειακό ιστορικό. Συνήθως ξεκινά στα 40 έτη ή 10 χρόνια πριν από την ηλικία στην οποία διαγνώστηκε ο νεότερος συγγενής πρώτου βαθμού, ανάλογα με το ποιο από τα δύο έρχεται πρώτο. Αν έχει διαγνωστεί σύνδρομο, ο έλεγχος συστήνεται ακόμη και από την ηλικία των 10 ετών», αναφέρει η ειδικός.
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι τα τελευταία χρόνια αυξάνεται αισθητά η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του παχέος εντέρου, ιδιαίτερα στις δυτικές κοινωνίες και σε ολοένα μικρότερες ηλικίες, ακόμη και σε άτομα χωρίς κληρονομικό ιστορικό. Η νόσος εμφανίζεται λίγο συχνότερα στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες, με συνηθέστερο τύπο το αδενοκαρκίνωμα.
Πολύποδες, συμπτώματα και σύγχρονες θεραπείες για τον καρκίνο του παχέος εντέρου
«Ο καρκίνος παχέος εντέρου όταν διαγνωστεί έγκαιρα μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Συχνά, ξεκινά από μικρούς πολύποδες, που με τον χρόνο μπορεί να εξελιχθούν σε κακοήθεια. Η κολονοσκόπηση μπορεί να εντοπίσει και να αφαιρέσει τους πολύποδες πριν καν γίνουν καρκινικοί ή, αν έχουν εξαλλαχθεί, πριν δώσουν συμπτώματα, τα οποία, συνήθως, είναι δηλωτικά προχωρημένης νόσου. Αίμα στα κόπρανα ή μέλαινες (μαύρες) κενώσεις ή εμφάνιση αναιμίας, αλλαγές στις κενώσεις, πόνος στην κοιλιά ή ανεξήγητη απώλεια βάρους ή κόπωση είναι συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται», τονίζει.
«Σήμερα, η αντιμετώπιση του καρκίνου παχέος εντέρου είναι εξατομικευμένη. Στα πρώιμα στάδια, κύρια θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προσθέτουμε επικουρική χημειοθεραπεία για να μειώσουμε τον κίνδυνο υποτροπής.
Στη μεταστατική νόσο συνδυάζουμε σύγχρονα χημειοθεραπευτικά σχήματα με στοχευμένες θεραπείες, βάσει της μοριακής υπογραφής του όγκου, όπως είναι ενδοφλέβια μονοκλωνικά αντισώματα ή από του στόματος χορηγούμενους αναστολείς μορίων. Τέλος, ασθενείς με υψηλή μικροδορυφορική αστάθεια, ένα μοριακό χαρακτηριστικό που σημαίνει δυσκολία στην επιδιόρθωση των βλαβών του DNA και συνεπώς συσσώρευση μεταλλάξεων, η χρήση της ανοσοθεραπείας έχει αλλάξει τα δεδομένα, ιδιαίτερα στη μεταστατική νόσο, προσφέροντας σημαντικές ανταποκρίσεις και μακροχρόνια επιβίωση», εξηγεί.
«Το μήνυμα που οφείλουμε να μεταδώσουμε, με αφορμή τον μήνα Μάρτιο, ο οποίος είναι αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση του κοινού για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, είναι πως η πρόληψη, μέσω της βελτίωσης του τρόπου ζωής μας και η έγκαιρη διάγνωση, κυρίως μέσω της κολονοσκόπησης, είναι τα πιο ισχυρά μας όπλα. Ας τα χρησιμοποιήσουμε», καταλήγει η κ. Καραδήμου.
Συνοπτική εικόνα
- Η συχνότητα του καρκίνου του παχέος εντέρου αυξάνεται ανησυχητικά πριν από τα 50, όπως δείχνουν γνωστές περιπτώσεις, μεταξύ άλλων, των Chadwick Boseman και James Van Der Beek.
- Όσοι γεννήθηκαν τη δεκαετία του ’90 έχουν διπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του ’60.
- Η έλλειψη προληπτικών ελέγχων έχει οδηγήσει σε διαγνώσεις σε προχωρημένα στάδια· γι’ αυτό προτείνεται να ξεκινούν νωρίτερα οι κολονοσκοπήσεις.
- Η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου μπορεί να οδηγήσει σε ίαση, ενώ η κολονοσκόπηση εντοπίζει και αφαιρεί πολύποδες προτού γίνουν καρκινικοί.
- Η πρόληψη με υγιεινότερες συνήθειες και έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική, αφού ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών στις ΗΠΑ.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/karkinos-pacheos-enteroy-giati-ayxanetai-sta-atoma-kato-ton-50/22441
