Η έρευνα αναδεικνύει πώς οι οικονομικοί περιορισμοί επηρεάζουν αρνητικά τη δημιουργική σκέψη και τη νοητική ευεξία. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η έλλειψη χρημάτων δεν περιορίζεται στις οικονομικές συνθήκες, αλλά συνδέεται και με δυσκολία στη συγκέντρωση και στη φαντασία.
Άτομα που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες δήλωσαν ότι δυσκολεύονται περισσότερο να σκεφτούν θετικά και να απολαύσουν ευχάριστες σκέψεις. Η μελέτη συμπεραίνει ότι η οικονομική στέρηση μπορεί να επιβαρύνει τη γνωστική λειτουργία και εισηγείται την καλλιέργεια δημιουργικών δραστηριοτήτων για την αποκατάσταση της ψυχικής ευεξίας.
Η δημιουργική σκέψη ωφελεί τον ανθρώπινο νου, ενώ η φαντασία και η ονειροπόληση συχνά μας προκαλούν ευχάριστα συναισθήματα. Ωστόσο, αυτή η ικανότητα δεν παραμένει αμετάβλητη: φαίνεται να επηρεάζεται και από έναν απρόσμενο ίσως παράγοντα, τα χρήματα που διαθέτουμε.
Νέα έρευνα δείχνει ότι οι οικονομικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν τη συγκέντρωση, την ονειροπόληση και τη δημιουργική σκέψη, ακόμη κι όταν καταβάλλουμε προσπάθεια να σκεφτούμε θετικά. Έτσι, η έλλειψη χρημάτων συνιστά όχι μόνο οικονομική δυσκολία, αλλά και πρόκληση για τη σκέψη και τη φαντασία.
Τι αποκάλυψε η μελέτη
Στο πρώτο στάδιο της έρευνας, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να φανταστούν δύο ανθρώπους: έναν που βρίσκεται σε σοβαρή οικονομική δυσχέρεια και έναν που διαθέτει αρκετά χρήματα για να καλύπτει τις ανάγκες του. Έπειτα, έπρεπε να εκτιμήσουν ποιος από τους δύο είναι πιθανότερο να:
- Χαθεί σε ευχάριστες φαντασιώσεις
- Αντλήσει διασκέδαση από τη φαντασία του
- Αξιοποιήσει τη φαντασία για να νιώσει πιο ευτυχισμένος
Οι περισσότεροι εκτιμούσαν ότι ο άνθρωπος με τα οικονομικά προβλήματα θα κατέφευγε συχνότερα σε ευχάριστες σκέψεις για να ξεφύγει από τη δύσκολη πραγματικότητα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τον Will Smith στην ταινία The Pursuit of Happyness: αναγκάζεται να μείνει μαζί με τον γιο του σε μοτέλ και δημόσιες τουαλέτες, ενώ φαντάζεται πως ταξιδεύουν με μια χρονομηχανή στην εποχή των δεινοσαύρων…
Στο δεύτερο στάδιο δεν εξετάστηκαν υποθετικοί χαρακτήρες, αλλά οι ίδιοι οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν τις δυνατότητές τους. Όσοι αντιλαμβάνονταν ότι οι οικονομικοί περιορισμοί τους ήταν μεγαλύτεροι ανέφεραν λιγότερη ικανότητα συγκέντρωσης και παραγωγής ευχάριστων σκέψεων.
Τα πραγματικά στοιχεία του δεύτερου σταδίου, σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις της πρώτης φάσης, έδειξαν ότι η δυσμενής οικονομική κατάσταση δυσκολεύει την ευχάριστη νοητική δραστηριότητα.
Στο τρίτο στάδιο, οι συμμετέχοντες κατέγραφαν την καθημερινότητά τους επί 10 ημέρες. Όσοι σημείωναν ότι βίωναν διαρκείς οικονομικούς περιορισμούς εμφάνιζαν σημαντικά μικρότερη ικανότητα να συγκεντρώνουν την προσοχή τους και να κάνουν θετικές σκέψεις.
Παράλληλα, τις ημέρες που η οικονομική πίεση ήταν εντονότερη, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι έλεγχαν δυσκολότερα την προσοχή τους και είχαν πολύ λιγότερες ευχάριστες σκέψεις.
Στην τέταρτη και τελευταία φάση, οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία σκέφτηκε σενάρια οικονομικής στέρησης, ενώ η άλλη αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Αφού παρακολούθησαν σκηνές από τη φύση, κλήθηκαν να φανταστούν ότι βρίσκονταν μέσα σε αυτές. Τα μέλη της ομάδας οικονομικής στέρησης δυσκολεύτηκαν περισσότερο να συγκεντρωθούν και να αφεθούν νοητικά στις εικόνες. Η επίδραση ήταν εντονότερη για όσους δήλωναν ότι αντιμετώπιζαν μεγάλους οικονομικούς περιορισμούς στη ζωή τους, με σημαντικά χαμηλότερη ικανότητα νοητικής απεικόνισης.
Τα χρήματα ίσως δεν εξασφαλίζουν την ευτυχία, αλλά πιθανόν μπορούν και να την αφαιρέσουν…
Συνολικά, η οικονομική στέρηση φάνηκε να περιορίζει τόσο την εστιασμένη προσοχή όσο και την ευχαρίστηση που προσφέρει η φαντασία. Συνεπώς, η έλλειψη χρημάτων και, σε μεγαλύτερο βαθμό, η φτώχεια μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη γνωστική ικανότητα και την ψυχική ευεξία, όπως προκύπτει από τα επιστημονικά δεδομένα.
Για όσους δεν έχουν χρήματα να περισσεύουν, είναι χρήσιμο να εξασκούν την ικανότητα να στρέφουν την προσοχή τους εκεί όπου επιθυμούν, μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες. Το διάβασμα, ο διαλογισμός, η επαφή με τη φύση, η κοινωνικοποίηση και η άσκηση μπορούν να μας βοηθήσουν να επιβραδύνουμε και να ζήσουμε περισσότερο τη στιγμή, ανακτώντας τη χαρά και τον έλεγχο των σκέψεών μας.
Συνοπτικά
- Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι οικονομικές δυσκολίες έχουν αρνητική επίδραση στη δημιουργική σκέψη και τη νοητική ευεξία.
- Όσοι συμμετείχαν και αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα δήλωσαν ότι δυσκολεύονταν περισσότερο να σκέφτονται θετικά και να φαντάζονται.
- Σύμφωνα με τη μελέτη, η οικονομική στέρηση συνδέεται με λιγότερη εστίαση και ευχάριστες σκέψεις.
- Όσοι κατέγραφαν οικονομική πίεση εμφάνισαν σημαντικά μειωμένη ικανότητα να ελέγχουν την προσοχή τους.
- Σε περιόδους οικονομικής δυσχέρειας, προτείνεται η ενασχόληση με δημιουργικές δραστηριότητες για την αποκατάσταση της ψυχικής ευεξίας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/chrimata-otan-leipoyn-ap-tin-tsepi-mas-vlaptoyn-to-myalo-mas/23181
