Κορτιζόλη: Τι ισχύει για το viral «κοκτέιλ» που υπόσχεται λιγότερο στρες

Το λεγόμενο «κοκτέιλ κορτιζόλης» έχει γίνει viral στο TikTok, με τους υποστηρικτές του να ισχυρίζονται ότι μειώνει την κορτιζόλη και το στρες. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένα συστατικά του μπορεί να συμβάλλουν στην ενυδάτωση, αλλά δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία ότι το ρόφημα μειώνει σημαντικά τα επίπεδα της ορμόνης.

Η κορτιζόλη παράγεται από τα επινεφρίδια, δύο αδένες πάνω από τους νεφρούς, και συνήθως αυξάνεται ως απόκριση στο στρες. Η παραγωγή της είναι φυσιολογική και χρήσιμη, όμως η χρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αύξησης βάρους, μυϊκής αδυναμίας και υψηλού σακχάρου στο αίμα, σύμφωνα με την Εθνική Ιατρική Βιβλιοθήκη των ΗΠΑ.

Στις απόψεις που ακολουθούν συμμετέχουν η Samantha Cassetty, M.S., R.D., ειδικός στη διατροφή με έμφαση στις φυτικές τροφές και συν-συγγραφέας του Sugar Shock· ο Mir Ali, M.D., ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Surgical Weight Loss Center στο Orange Coast Medical Center, στο Fountain Valley της Καλιφόρνιας· η Julie Upton, M.S., R.D., διαιτολόγος και συν-συγγραφέας του Energy to Burn: The Ultimate Food and Nutrition Guide to Fuel Your Active Life· η Alissa Lupu, R.D., διατροφολόγος στο NewYork-Presbyterian/Columbia University Irving Medical Center· και η Keri Gans, R.D.N., διαιτολόγος.

Τι είναι το «κοκτέιλ κορτιζόλης»

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν πολλές εκδοχές του ροφήματος, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με εταιρείες νερού καρύδας. Οι αναρτήσεις υπόσχονται ότι το κοκτέιλ μειώνει την κορτιζόλη, αυξάνει την ενέργεια, ανακουφίζει από την ένταση και εξισορροπεί τις ορμόνες. Ένας δημιουργός περιεχομένου έγραψε ότι το ρόφημα «παρέχει όλα όσα χρειάζονται τα επινεφρίδια για να αρχίσουν να λειτουργούν». Μια άλλη υποστηρίκτρια απέδωσε στο ποτό απώλεια 54 λιβρών, δηλαδή περίπου 24,5 κιλών, και περισσότερη ενέργεια από ό,τι πριν αποκτήσει παιδιά.

Οι συνταγές διαφέρουν, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν νερό καρύδας, φρέσκο χυμό λεμονιού ή πορτοκαλιού, σκόνη μαγνησίου, λίγο αλάτι και ανθρακούχο νερό.

Μειώνει πράγματι την κορτιζόλη;

Οι ειδικοί λένε ότι ορισμένοι ισχυρισμοί έχουν μια βάση, αλλά συχνά παρουσιάζονται υπερβολικά. «Ορισμένα συστατικά του λεγόμενου κοκτέιλ κορτιζόλης, όπως το μαγνήσιο και οι ηλεκτρολύτες, παίζουν ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το σώμα μας διαχειρίζεται το στρες», λέει η Samantha Cassetty.

Το μαγνήσιο αποκαλείται συχνά «μέταλλο της χαλάρωσης», καθώς συμβάλλει στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος και ενδέχεται να μετριάσει τις επιδράσεις του στρες. Οι ηλεκτρολύτες από το νερό καρύδας, τον χυμό πορτοκαλιού και το αλάτι μπορούν να υποστηρίξουν την ενυδάτωση, η οποία είναι σημαντική για την ενέργεια και τη διάθεση. «Ωστόσο, κανένα ρόφημα από μόνο του δεν μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα κορτιζόλης. Αυτά τα θρεπτικά συστατικά μπορεί να βοηθήσουν το σώμα σας να νιώθει πιο ισορροπημένο, αλλά δεν είναι μαγική λύση», σημειώνει η Cassetty.

Η Julie Upton συμφωνεί ότι ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν πως το μαγνήσιο μπορεί να βοηθά στον έλεγχο της κορτιζόλης, αλλά δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που να αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Κατά την ίδια, γύρω από το κοκτέιλ υπάρχει «περισσότερος ενθουσιασμός παρά πραγματική βοήθεια» για τον έλεγχο της κορτιζόλης. Προσθέτει ότι το νερό καρύδας έχει «φωτοστέφανο υγείας» και περιέχει φυσικά μαγνήσιο, κάτι που πιθανότατα εξηγεί την παρουσία του στις συνταγές.

«Δεν υπάρχουν έρευνες που να δείχνουν ότι αυτό το ρόφημα μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης», λέει ο Mir Ali. «Ορισμένα από αυτά τα συστατικά μπορεί να έχουν ήπιες αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις, αλλά δεν έχω δει πειστικά στοιχεία ότι θα οδηγήσουν σε σημαντικά αποτελέσματα.»

Σε ποιους μπορεί να φανεί χρήσιμο

Παρά τους ισχυρισμούς ότι το ρόφημα επηρεάζει τη διάθεση, τον ύπνο και τις ορμόνες, η Keri Gans λέει ότι στην πράξη είναι ένας ακόμη τρόπος ενυδάτωσης. «Ένα κοκτέιλ κορτιζόλης μπορεί να βοηθήσει κάποιον να αναπληρώσει υγρά και ηλεκτρολύτες μετά από παρατεταμένη άσκηση ή υπερβολική εφίδρωση», αναφέρει.

Ενδέχεται επίσης να συμβάλει στην αναπλήρωση του μαγνησίου σε άτομα με έλλειψη. Ανάλυση δεδομένων του 2026, που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Nutrition, εξέτασε τα επίπεδα μαγνησίου σε περισσότερους από 5.000 ενήλικες που συμμετείχαν στην National Health and Nutrition Examination Survey από το 2021 έως το 2023. Με βάση όριο μαγνησίου στο αίμα κάτω από 2,06 mg/dL, οι ερευνητές εκτίμησαν ότι το 67,8% των ενηλίκων στις ΗΠΑ ενδέχεται να διατρέχει κίνδυνο χρόνιας λανθάνουσας έλλειψης μαγνησίου. Σε αυτή την κατάσταση, τα επίπεδα στο αίμα φαίνονται εντός φυσιολογικών ορίων, αλλά τα αποθέματα μαγνησίου του οργανισμού έχουν εξαντληθεί. Το ποσοστό ήταν ακόμη υψηλότερο σε άτομα με διαβήτη και χρόνια νεφρική νόσο.

«Για τους περισσότερους ανθρώπους, το κύριο όφελος του κοκτέιλ κορτιζόλης είναι η ενυδάτωση και όχι η μείωση της κορτιζόλης», λέει η Gans.

Είναι ασφαλές το ρόφημα;

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι, για τους περισσότερους ανθρώπους, ένα τέτοιο σπιτικό ρόφημα ηλεκτρολυτών είναι ασφαλές, ιδίως όταν καταναλώνεται περιστασιακά για ενυδάτωση ή αναπλήρωση υγρών. «Είναι σημαντικό, όμως, να καταλάβουμε ότι η κορτιζόλη είναι ορμόνη — δεν μπορείτε απλώς να την “αποβάλετε” με ένα ρόφημα», λέει η Cassetty.

Το μαγνήσιο είναι σημαντικό και ωφέλιμο μέταλλο, αλλά σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει διάρροια. Ο χυμός περιέχει αρκετά σάκχαρα και, όπως επισημαίνει η Alissa Lupu, πρέπει να αποφεύγεται όταν υπάρχει ανάγκη διαχείρισης του σακχάρου στο αίμα. Το ίδιο ισχύει για το ρόφημα όταν υπάρχει περιορισμός νατρίου για καρδιαγγειακούς λόγους.

Η Cassetty προειδοποιεί επίσης ότι το ρόφημα μπορεί να δημιουργήσει «μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας» και να αποτρέψει κάποιον από το να αντιμετωπίσει την πραγματική αιτία του στρες ή της εξάντλησης. Πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν ήδη υπερβολικό νάτριο, επομένως η προσθήκη αλατιού χωρίς ιατρικό λόγο —όπως η έντονη εφίδρωση λόγω άσκησης ή ζέστης— μπορεί να αυξήσει ακόμη περισσότερο την πρόσληψή του.

Πώς να φτιάξετε ένα «κοκτέιλ κορτιζόλης»

Οι συνταγές διαφέρουν, αλλά μια συνηθισμένη εκδοχή περιλαμβάνει:

• 240 ml νερό καρύδας
• Χυμό από μισό λεμόνι
• 60 ml χυμό πορτοκαλιού
• 1 κουταλάκι του γλυκού σκόνη μαγνησίου
• ¼ κουταλάκι του γλυκού αλάτι
• Ανθρακούχο νερό για συμπλήρωμα

Δεν υπάρχουν πολλά επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν τους ισχυρισμούς για τις επιδράσεις του ροφήματος.

Βοηθά στην απώλεια βάρους;

Ο όρος «κοιλιά κορτιζόλης» χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει την αύξηση βάρους γύρω από τη μέση, αλλά δεν αποτελεί επίσημο ιατρικό όρο. Είναι αλήθεια ότι τα χρόνια αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αποθηκεύει λίπος. Ωστόσο, η κατανάλωση του συγκεκριμένου ροφήματος είναι απίθανο να αντιστρέψει αυτή την επίδραση, λέει η Gans.

«Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το κοκτέιλ κορτιζόλης προάγει την απώλεια βάρους ή μειώνει ειδικά το λίπος στην κοιλιά», αναφέρει. «Η χρόνια αύξηση της κορτιζόλης μπορεί να συμβάλει στην αποθήκευση λίπους στην κοιλιακή περιοχή, αλλά το μαγνήσιο και οι ηλεκτρολύτες δεν θα εξαφανίσουν αυτό το λίπος.»

Ο Mir Ali συμφωνεί ότι το ρόφημα από μόνο του είναι απίθανο να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια βάρους. «Μπορεί να βοηθήσει κάποιους ανθρώπους: αν το πιείτε, ίσως γεμίσει το στομάχι σας και φάτε λιγότερο», λέει. «Όμως το 90% της απώλειας βάρους αφορά τη διατροφή. Αν οι ασθενείς προσέχουν τι τρώνε, μπορούν να χάσουν βάρος.»

Τι να κάνετε αν ανησυχείτε για τα επίπεδα κορτιζόλης

Αν έχετε συμπτώματα που θα μπορούσαν να συνδέονται με χρόνια αυξημένη κορτιζόλη, όπως ανεξήγητη αύξηση βάρους, κόπωση και μυϊκή αδυναμία, οι ειδικοί προειδοποιούν να μην βασιστείτε σε ένα σπιτικό ρόφημα. Συμβουλευτείτε γιατρό, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε υποκείμενη πάθηση και χρειάζεται κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση, λέει ο Mir Ali.

Αν η ανησυχία σας αφορά κυρίως την εξουθένωση, η Cassetty προτείνει να ενισχύσετε τους τρόπους διαχείρισης του στρες. «Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει σταθερό πρόγραμμα ύπνου, τακτική κίνηση, ασκήσεις ενσυνειδητότητας ή αναπνοής και θρεπτικά γεύματα μέσα στη μέρα», λέει. «Ένα τέτοιο ρόφημα μπορεί να σας κάνει να νιώθετε ότι υποστηρίζετε τον οργανισμό σας, αλλά η μακροπρόθεσμη ισορροπία της κορτιζόλης εξαρτάται από το πώς διαχειρίζεστε το ίδιο το στρες — όχι μόνο από το πώς ενυδατώνεστε.»

«Εστιάστε στις συνολικές διατροφικές σας συνήθειες και όχι σε ένα μοντέρνο ρόφημα», συμβουλεύει η Gans. «Η τακτική πρόσληψη τροφής, οι επαρκείς θερμίδες και η ποικιλία θρεπτικών τροφίμων μπορούν να υποστηρίξουν την απόκριση του οργανισμού στο στρες.»

Τα συμπληρώματα διατροφής προορίζονται να συμπληρώνουν τη διατροφή και δεν είναι φάρμακα ούτε προορίζονται για τη θεραπεία, διάγνωση, ανακούφιση, πρόληψη ή ίαση ασθενειών. Χρειάζεται προσοχή στη χρήση τους κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό, καθώς και στα παιδιά, εκτός αν τα συστήσει επαγγελματίας υγείας. Για συμπτώματα, τη χρήση συμπληρωμάτων ή αλλαγές στη διατροφή, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.