Το άρθρο εξετάζει τον απογαλακτισμό με πρωτοβουλία του μωρού, κατά τον οποίο τα βρέφη αποφασίζουν τι και πόσο θα φάνε, με στόχο την καλλιέργεια πιο υγιεινών διατροφικών συνηθειών. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ διαπίστωσε ότι τα μωρά που τρώνε μόνα τους δεν έχουν μεγαλύτερο βάρος από εκείνα που ταΐζονται με κουτάλι, παρότι η σίτιση με μπιμπερό και κουτάλι συνδέεται με υψηλότερο βάρος.
Όταν οι γονείς ανταποκρίνονται στα σημάδια πείνας και κορεσμού του μωρού, η πρακτική αυτή συνδέεται με υγιέστερο βάρος και μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή. Ο θηλασμός μπορεί να κάνει ευκολότερη την ανταποκριτική σίτιση, ενώ οι γονείς ενθαρρύνονται να προσφέρουν μικρές μερίδες και να αφήνουν τα μωρά να εξερευνούν διαφορετικές γεύσεις.
Των Sara Wyn Jones, Amy Brown και Michelle Lee, The Conversation.
Η διατροφή των μωρών αποτελεί συχνά αντικείμενο έντονης συζήτησης. Είναι γνωστό πως οι στερεές τροφές εισάγονται σταδιακά γύρω στους έξι μήνες, όμως τα τελευταία χρόνια έχει τεθεί ένα ακόμη ερώτημα: πρέπει οι γονείς να δίνουν με κουτάλι ειδικές πολτοποιημένες τροφές για βρέφη; Μελέτη του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ έδειξε ότι τα μωρά που απογαλακτίζονται με πολτοποιημένα τρόφιμα τείνουν να έχουν μεγαλύτερο βάρος από εκείνα που ξεκινούν με τροφές τις οποίες μπορούν να πιάσουν και να φάνε μόνα τους.
Η προσέγγιση αυτή ονομάζεται απογαλακτισμός με πρωτοβουλία του μωρού: περίπου στους έξι μήνες, το ίδιο το βρέφος δείχνει τι θέλει να φάει. Οι γονείς που την επιλέγουν θεωρούν ότι προσφέρει πολλά οφέλη, μεταξύ των οποίων και τη διατήρηση υγιούς βάρους. Σύμφωνα με έρευνες, τα μωρά που τρώνε μόνα τους εμφανίζουν μικρότερη πιθανότητα να είναι επιλεκτικά και μεγαλύτερη να δοκιμάζουν ποικιλία τροφών. Ωστόσο, παραμένει το ερώτημα τι συμβαίνει με το βάρος τους.
Τα διαθέσιμα στοιχεία από προηγούμενες έρευνες δεν είναι ομοιογενή. Στη μελέτη μας, στην οποία συμμετείχαν 269 μωρά, η μέθοδος σίτισης δεν συνδεόταν με διαφορά βάρους στα βρέφη που θήλαζαν: είτε έτρωγαν με κουτάλι είτε μόνα τους. Αντίθετα, μεταξύ των μωρών που έπιναν γάλα από μπιμπερό, όσα ταΐζονταν από τους γονείς με κουτάλι είχαν μεγαλύτερο βάρος από εκείνα που έτρωγαν μόνα τους. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι, όταν τα βρέφη έχουν κάποιον έλεγχο στην ποσότητα που καταναλώνουν, ίσως προσαρμόζουν καλύτερα το φαγητό στις ανάγκες τους και όχι στην ποσότητα που τους προσφέρει ο φροντιστής.
Οι παλαιότερες μελέτες για τη σχέση των στερεών τροφών με το βάρος δεν εξέταζαν ουσιαστικά την επίδραση του άλλου βασικού στοιχείου της βρεφικής διατροφής, δηλαδή του γάλακτος. Οι στερεές τροφές αποτελούν μόνο ένα μέρος της. Από την ηλικία των έξι έως τους 12 μήνες, τα μωρά εξακολουθούν να χρειάζονται σημαντική ποσότητα ενέργειας από το μητρικό γάλα ή το βρεφικό γάλα. Ειδικότερα, στους έξι με οκτώ μήνες, λιγότερες από 200 θερμίδες ημερησίως πρέπει να προέρχονται από στερεές τροφές.
Σε μεγαλύτερα παιδιά, μελέτες έχουν συνδέσει την «ανταποκριτική σίτιση» με υγιέστερο βάρος και πιο ποικίλη διατροφή. Σε αυτή την πρακτική, οι γονείς προσφέρουν αρκετές υγιεινές επιλογές, χωρίς να πιέζουν υπερβολικά τα παιδιά να φάνε συγκεκριμένη ποσότητα. Έτσι, τα παιδιά μπορούν να ακολουθούν καλύτερα τα δικά τους σημάδια πείνας και να μην επιθυμούν τόσο έντονα τα τρόφιμα που χαρακτηρίζονται «απαγορευμένα» — κάτι που μειώνει την πιθανότητα υπερκατανάλωσης.
Ενδείξεις από έρευνες σε μικρότερα βρέφη υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της ανταπόκρισης κατά την περίοδο που τρέφονται με γάλα. Για παράδειγμα, τα μωρά που πίνουν από μπιμπερό και οι γονείς σταματούν όταν αντιληφθούν σημάδια κορεσμού καταναλώνουν λιγότερο γάλα από εκείνα που παροτρύνονται να αδειάσουν το μπιμπερό.
Ο θηλασμός ενδέχεται να διευκολύνει την ανταποκριτική σίτιση. Είναι δύσκολο να πείσετε ένα μωρό που δεν θέλει να θηλάσει να το κάνει. Με το μπιμπερό, όμως, οι γονείς βλέπουν πόσο γάλα έχει μείνει και μπορεί να ανησυχήσουν ότι το βρέφος πρέπει να το τελειώσει.
Αυτό ίσως εξηγεί γιατί τα παιδιά που έχουν θηλάσει είναι πιθανότερο να ρυθμίζουν την όρεξή τους στην νηπιακή ηλικία και έχουν μικρότερη πιθανότητα να είναι υπέρβαρα.
Ταΐστε το μωρό σας ανταποκρινόμενοι στα σημάδια του
Οι αποφάσεις για τη διατροφή των βρεφών δεν είναι πάντα απλές: κάποιες μητέρες δυσκολεύονται με τον θηλασμό ή προβληματίζονται όταν έρθει η ώρα να προσφέρουν στερεές τροφές. Ωστόσο, τα περισσότερα μωρά θα πρέπει να μπορούν να καθορίζουν πόσο θα φάνε, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ανησυχία για την ανάπτυξή τους.
Όταν χρησιμοποιείτε μπιμπερό, δεν χρειάζεται να αγχώνεστε υπερβολικά για την ποσότητα ή τη χρονική στιγμή του ταΐσματος. Μπορείτε, αντί γι’ αυτό, να εφαρμόσετε τη σίτιση με «ρυθμό» ή «ανταπόκριση»: ετοιμάστε μικρότερες ποσότητες γάλακτος και προσέξτε τις ενδείξεις ότι το μωρό έχει χορτάσει.
Προσφέρετε ήρεμα το μπιμπερό ακουμπώντας το στο χείλος του μωρού και περιμένετε να δείξει ότι θέλει να φάει· αν πεινάει, θα ανοίξει το στόμα του. Κάντε συχνές παύσεις και διακόψτε το τάισμα όταν εμφανίσει σημάδια κορεσμού, όπως το να στρέψει αλλού το κεφάλι ή να απομακρύνει το μπιμπερό. Μην το πιέζετε να αδειάσει το μπουκάλι.
Στο τάισμα με κουτάλι, αφήστε το μωρό να καθορίσει την ταχύτητα του γεύματος. Δώστε του μικρές κουταλιές, με διαλείμματα ανάμεσά τους, και παρατηρήστε αν έχει χορτάσει, για παράδειγμα αν γυρίζει το κεφάλι ή σπρώχνει το φαγητό προς τα πίσω. Μην το πιέζετε να αδειάσει το βαζάκι ή να φάει γρήγορα.
Να θυμάστε ότι οι οδηγίες αναφέρουν πως, ανεξάρτητα από τον τρόπο σίτισης, μπορείτε να προσφέρετε στο μωρό “δακτυλικές” τροφές από την έναρξη του απογαλακτισμού. Επιλέξτε κομμάτια αρκετά μεγάλα, αλλά αποφύγετε όσα μπορεί να φράξουν το στόμα του, όπως σκληρές φέτες μήλου, ωμά μπαστούνια καρότου και μικρές, σκληρές τροφές όπως οι ξηροί καρποί.
Στην αρχή, κάποια μωρά μπορεί να φάνε ελάχιστα όταν τρέφονται μόνα τους, χωρίς αυτό να αποτελεί λόγο ανησυχίας. Σημασία έχει και η ίδια η εμπειρία: το παιχνίδι με το φαγητό, η επαφή με τις υφές και η γνωριμία με τις γεύσεις συμβάλλουν στην ανάπτυξη. Στρώστε απλώς κάτι στο πάτωμα και μην προβληματίζεστε υπερβολικά για την ακαταστασία!
Συνοψίζοντας τις βασικές πληροφορίες για τη σίτιση των βρεφών
- Με τον απογαλακτισμό που καθοδηγείται από το μωρό, τα βρέφη αποφασίζουν πόση τροφή και ποια τρόφιμα θα καταναλώσουν, κάτι που ενθαρρύνει πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
- Τα ευρήματα μελέτης δείχνουν πως τα μωρά που τρώνε μόνα τους δεν είναι πιο παχιά από όσα ταΐζονται με κουτάλι. Αντίθετα, τα βρέφη που τρέφονται με μπιμπερό και με κουτάλι τείνουν να έχουν μεγαλύτερο βάρος.
- Η ανταποκριτική σίτιση, κατά την οποία οι γονείς προσέχουν τα σημάδια πείνας και κορεσμού, συνδέεται με υγιέστερο βάρος και μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή.
- Ο θηλασμός ενδέχεται να κάνει ευκολότερη την ανταποκριτική σίτιση, αφού τα βρέφη που θηλάζουν είναι πιθανότερο να ρυθμίζουν την όρεξή τους.
- Οι γονείς χρειάζεται να προσφέρουν μικρές μερίδες και να προσέχουν πότε το μωρό έχει χορτάσει, χωρίς να το πιέζουν να φάει περισσότερο.
- Η εξοικείωση με το φαγητό και η εξερεύνηση διαφορετικών γεύσεων έχουν σημασία για την ανάπτυξη του μωρού, ακόμη κι αν αρχικά τρώει μικρή ποσότητα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ta-vrefi-gnorizoyn-kalytera-poso-prepei-na-fane/2895
