Ο μαραθώνιος προκαλεί σημαντικές προσαρμογές στο σώμα του δρομέα: κατά την ανάκαμψη ενδυναμώνονται τα οστά και οι μύες. Παράλληλα, η πρόληψη των τραυματισμών είναι απαραίτητη, καθώς οι δρομείς συχνά υποφέρουν από επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς, όπως τενοντοπάθειες και κατάγματα, που σχετίζονται με υπερβολική καταπόνηση χωρίς επαρκή ανάκαμψη.
Η προσθήκη άλλων μορφών άσκησης στο πρόγραμμα, όπως η προπόνηση δύναμης, μπορεί να περιορίσει τη συνολική καταπόνηση του σώματος. Για ασφαλή συμμετοχή στον αγώνα χρειάζονται σωστή προετοιμασία και εκπαίδευση, ιδιαίτερα όταν επικρατούν ακραίες καιρικές συνθήκες και αυξάνονται οι κίνδυνοι για την υγεία.
Πώς προσαρμόζονται οι μύες, τα οστά και η καρδιά στον μαραθώνιο
Κάθε φορά που τα πόδια του δρομέα προσγειώνονται στο πεζοδρόμιο, τα οστά τους καταπονούνται. Παράλληλα, η προσπάθεια να κινηθεί το σώμα προς τα εμπρός φθείρει τις μυϊκές ίνες. Όταν όμως σταματήσει το τρέξιμο και ο δρομέας κοιμηθεί, φάει ή ξεκουραστεί, οι μύες και τα οστά αποκαθίστανται και γίνονται ισχυρότερα, ώστε να αντεπεξέλθουν καλύτερα στην επόμενη
τρέξιμο
προσπάθεια σε σχέση με την προηγούμενη.
Ο Shane Davis, επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Tufts και
παθολόγος
στο Ιατρικό Κέντρο Tufts, αναφέρει ότι το σώμα των δρομέων μεγάλων αποστάσεων προσαρμόζεται στις απαιτήσεις του αθλήματος. Για να καλύψει την απόσταση και με την
ένταση
ένταση που συνεπάγεται ένας μαραθώνιος, ο οργανισμός προσαρμόζεται ώστε να λειτουργεί αποδοτικά: η καρδιά αντλεί αίμα και οξυγόνο με χαμηλότερους παλμούς και μικρότερη αντίσταση. Αυξάνεται επίσης η χωρητικότητα των πνευμόνων. Το
ανοσοποιητικό
σύστημα ενδυναμώνεται. Παράλληλα, βελτιώνονται η ευαισθησία στην ινσουλίνη και η υγεία των νεφρών. Από πολλές πλευρές, ο μαραθωνοδρόμος αποκτά ένα ανανεωμένο και βελτιωμένο σώμα.
Στόχος του δρομέα είναι να φτάσει στον αγώνα χωρίς πόνο. Χρειάζεται να βρει την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη δύναμης και αντοχής και στην αποφυγή της υπέρβασης των ορίων του σώματος. Τραυματισμοί εμφανίζονται συχνά όταν τα οστά, οι μύες και οι τένοντες υφίστανται φθορά ταχύτερα απ’ όσο προλαβαίνουν να αποκατασταθούν, είτε λόγω ανεπαρκούς ανάκαμψης είτε εξαιτίας υπερβολικά μεγάλης ή γρήγορης προπόνησης.
«Το μεγαλύτερο πράγμα είναι η
πρόληψη
Τενοντοπάθειες και κατάγματα από την υπερβολική καταπόνηση
», λέει ο Davis. «Το
τρέξιμο
είναι μια δραστηριότητα που περιλαμβάνει πολλές επαναλήψεις, γι’ αυτό συναντώ συχνά τραυματισμούς από υπερβολική χρήση. Η ίδια κίνηση επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, χιλιάδες χιλιάδες φορές».
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές και επίμονες κακώσεις υπέρχρησης που παρατηρεί ο Davis στους δρομείς μεγάλων αποστάσεων είναι η τενοντοπάθεια, δηλαδή οι επώδυνες παθήσεις στους τένοντες και γύρω από αυτούς. Συνήθως προσβάλλονται τα γόνατα, τα πόδια και οι αστράγαλοι. Καθώς ο συνδετικός ιστός δέχεται τις δυνάμεις από την έλξη και την ώθηση μυών και οστών, φθείρεται και χρειάζεται χρόνο για να ανακάμψει.
Τα κατάγματα αποτελούν τον άλλο βασικό
τραυματισμός
τραυματισμό που εντοπίζει ο Davis στους δρομείς μεγάλων αποστάσεων. Όπως εξηγεί, τα οστά αντιδρούν στην
στρες
επιβάρυνση: αν δεχτούν υπερβολικό φορτίο χωρίς χρόνο για αποκατάσταση και αναδόμηση, είναι δυνατόν τελικά να σπάσουν. Αντίθετα, όταν τα καταπονεί κανείς και στη συνέχεια τους επιτρέπει να αναρρώσουν, τα οστά γίνονται ισχυρότερα και οι τραυματισμοί μπορούν να προληφθούν, όπως συμβαίνει και με τους τένοντες.
Η υπερβολικά γρήγορη αύξηση της προπόνησης ευθύνεται συνήθως για προβλήματα στους τένοντες και κατάγματα. Επειδή το
τρέξιμο
Προπόνηση δύναμης και εναλλαγή ασκήσεων για δρομείς
είναι μια δραστηριότητα με συνεχείς επαναλήψεις, ο Davis υπογραμμίζει ότι οι δρομείς χρειάζεται να συμπεριλαμβάνουν στο πρόγραμμά τους και διαφορετικά είδη άσκησης.
«Οι δρομείς ορισμένες φορές ξεχνούν να ασχοληθούν και με άλλες ασκήσεις, όπως η προπόνηση δύναμης ή άλλες μορφές προετοιμασίας. Το
τρέξιμο
δεν πρέπει να αποτελεί τη μοναδική δραστηριότητα ενός δρομέα», λέει ο Davis. «Η εναλλαγή ασκήσεων ενεργοποιεί άλλους μύες και τα οστά, ενώ μειώνει την επιβάρυνση στα ίδια σημεία του σώματος. Αν κολυμπάτε κάποιες ημέρες, για παράδειγμα, τα οστά θα δέχονται πολύ λιγότερο
στρες
φορτίο από ό,τι με το
τρέξιμο
», για παράδειγμα».
Ο Davis επισημαίνει ακόμη ότι, παρότι οι δρομείς δεν εμφανίζουν συχνά μυϊκούς τραυματισμούς, οι μηροί τους είναι συνήθως πολύ σφιχτοί. Οι τακτικές διατάσεις βοηθούν να διατηρείται η ευλυγισία και να μειώνεται η ένταση στους υπερκαταπονημένους μύες των ποδιών και στους τένοντες που τους συνδέουν με τα οστά.
Παρότι το
τρέξιμο
τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων προσφέρει πολλά μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία της καρδιάς και την
πρόληψη
Κίνδυνοι για την υγεία την ημέρα του μαραθωνίου
Όσον αφορά τις μεταβολικές ασθένειες, ο Davis επισημαίνει πως η ημέρα του αγώνα συνοδεύεται από οξείς κινδύνους που οι συμμετέχοντες χρειάζεται να έχουν υπόψη. Η υπέρβαση των σωματικών δυνατοτήτων σε έναν μαραθώνιο μπορεί να επιβαρύνει βραχυπρόθεσμα σχεδόν κάθε σύστημα οργάνων, όπως την καρδιά, τους πνεύμονες και τα νεφρά. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος για όσους έχουν προϋπάρχουσες παθήσεις ή δεν έχουν προπονηθεί επαρκώς.
Η καλύτερη προετοιμασία επιτρέπει στο σώμα να αντέξει μεγαλύτερη προσπάθεια την ημέρα του αγώνα. Γι’ αυτό, η κατάλληλη προπόνηση για τον μαραθώνιο δεν επηρεάζει μόνο τον συνολικό χρόνο του δρομέα, αλλά αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλειά του.
Όταν ένας δρομέας έχει καλύψει και τα 26,2 μίλια, ο Davis αναφέρει ότι μπορεί να χρειαστεί ιατρική φροντίδα εξαιτίας θερμικής εξάντλησης και αφυδάτωσης τις ζεστές ημέρες ή υποθερμίας όταν επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες και βροχή. Η
ναυτία
, ο
έμετος
, οι
κράμπες
, η κόπωση και οι μεταβολές της νοητικής κατάστασης που σχετίζονται με διαταραχές των ηλεκτρολυτών αποτελούν επίσης συχνό πρόβλημα που παρατηρεί στη γραμμή τερματισμού.
Συνοπτικά
- Για να ανταποκριθεί στον μαραθώνιο, το σώμα του δρομέα προσαρμόζεται, ενώ κατά την αποκατάσταση ενισχύεται η δύναμη των οστών και των μυών.
- Η πρόληψη των τραυματισμών έχει καθοριστική σημασία, καθώς η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση συχνά οδηγεί τους δρομείς σε επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς.
- Μεταξύ των συχνών τραυματισμών από υπερβολική επιβάρυνση χωρίς αρκετή αποκατάσταση βρίσκονται τα κατάγματα και οι τενοντοπάθειες.
- Η προσθήκη άλλων μορφών άσκησης, όπως η προπόνηση δύναμης, ενδέχεται να περιορίσει τη σωματική επιβάρυνση και να ενισχύσει τη συνολική αντοχή.
- Για να παραμείνει ασφαλής ο δρομέας στον αγώνα, η κατάλληλη προετοιμασία είναι απαραίτητη, καθώς οι υπερβολικές απαιτήσεις ενδέχεται να επιφέρουν οξείς κινδύνους για την υγεία.
- Οι δρομείς χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες του αγώνα: οι ακραίες θερμοκρασίες και οι διαταραχές των ηλεκτρολυτών είναι δυνατό να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/pos-metamorfonei-o-marathonios-to-soma-sas/3096
