Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό *Journal of Marriage and Family*, οι πιθανότητες για διαζύγιο ήταν υψηλότερες όταν αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας η σύζυγος και όχι ο σύζυγος. Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερα από 25.000 ζευγάρια, ηλικίας τουλάχιστον 50 ετών, και διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες συχνά αναλαμβάνουν τη φροντίδα του συντρόφου τους. Αυτό ενδέχεται να αυξάνει το άγχος και να συμβάλλει στη διάλυση της σχέσης.
Ακόμη και σε αυτές τις συνθήκες αυξημένου κινδύνου, οι περισσότεροι γάμοι δεν οδηγούνται σε χωρισμό όταν ένας από τους συντρόφους αντιμετωπίσει ασθένεια. Παράλληλα, οι άνθρωποι που είναι ελεύθεροι φαίνεται πως προσαρμόζονται καλύτερα στη ζωή μετά από έναν χωρισμό σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οι άνθρωποι που είναι singles συχνά ακούν πειράγματα για την απόφασή τους να παραμένουν μόνοι. Ακόμη και αν έχουν σύντροφο αλλά δεν θέλουν να προχωρήσουν σε γάμο, ο περίγυρος μπορεί να τους ρωτήσει: «Μα ποιος θα είναι δίπλα σου στα γεράματα; Τι θα γίνει αν αρρωστήσεις;». Πίσω από τέτοιες ερωτήσεις κρύβεται η ιδέα ότι οι παντρεμένοι δεν χρειάζεται να ανησυχούν. Ωστόσο, τα πρόσφατα ευρήματα έρευνας στο περιοδικό Journal of Marriage and Family δείχνουν πως οι γάμοι είναι πιο πιθανό να καταλήξουν σε διαζύγιο όταν το πρόβλημα υγείας αφορά τη σύζυγο και όχι τον σύζυγο.
Για τη μελέτη, η οποία διήρκεσε 18 χρόνια, οι Ιταλοί κοινωνικοί επιστήμονες Daniele Vignoli, Giammarco Alderotti και Cecilia Tomassini παρακολούθησαν πάνω από 25.000 ετεροφυλόφιλα ζευγάρια ηλικίας 50 ετών και άνω, σε 27 ευρωπαϊκές χώρες. Σε διαδοχικά χρονικά διαστήματα, οι συμμετέχοντες απαντούσαν σε ερωτήσεις για τη σωματική και ψυχική τους υγεία, για τυχόν δυσκολίες στις καθημερινές δραστηριότητες χωρίς βοήθεια, καθώς και για το αν παρέμεναν μαζί.
Οι ερευνητές ανέλυσαν χωριστά τα ζευγάρια ηλικίας 50 έως 64 ετών και εκείνα στα οποία τουλάχιστον ένας σύντροφος είχε συμπληρώσει τα 65.
Ζευγάρια ηλικίας 50 έως 64 ετών
Στα ζευγάρια ηλικίας 50 έως 64 ετών, η πιθανότητα να λήξει ο γάμος ήταν μεγαλύτερη όταν η σύζυγος αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, ενώ ο σύζυγος ήταν καλά, σε σύγκριση με τα ζευγάρια όπου και οι δύο είχαν καλή υγεία. Αντίθετα, όταν ασθενούσε ο σύζυγος και όχι η σύζυγος, δεν καταγράφηκε αυξημένος κίνδυνος διαζυγίου.
Ανάλογη εικόνα προέκυψε για τους περιορισμούς στις καθημερινές δραστηριότητες. Εάν η σύζυγος είχε σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινότητά της και ο σύζυγος όχι, ήταν πιθανότερο να χωρίσει το ζευγάρι. Όταν, όμως, τους περιορισμούς αντιμετώπιζε ο σύζυγος, δεν παρατηρήθηκε μεγαλύτερη πιθανότητα διαζυγίου.
Μεγαλύτερη πιθανότητα να τελειώσει ο γάμος καταγράφηκε επίσης όταν η σύζυγος είχε κατάθλιψη και ο σύζυγος όχι, σε σύγκριση με ζευγάρια όπου κανείς δεν είχε κατάθλιψη. Ωστόσο, η πιθανότητα να λήξει ο γάμος ήταν αντίστοιχη και όταν από κατάθλιψη έπασχε ο σύζυγος και όχι η σύζυγος.
Ζευγάρια με τουλάχιστον έναν σύντροφο 65 ετών και άνω
Στα μεγαλύτερης ηλικίας ζευγάρια, η κατάθλιψη φάνηκε να έχει μεγαλύτερη σημασία από τη σωματική υγεία ή τους περιορισμούς στις δραστηριότητες. Το έμφυλο μοτίβο εμφανίστηκε και εδώ: ο γάμος ήταν πιο πιθανό να τελειώσει όταν η σύζυγος είχε κατάθλιψη και ο σύζυγος όχι, απ’ ό,τι όταν κανείς από τους δύο δεν αντιμετώπιζε κατάθλιψη. Όταν, αντίθετα, καταθλιπτικός ήταν ο σύζυγος και όχι η σύζυγος, δεν διαπιστώθηκε αύξηση της πιθανότητας διαζυγίου.
Γιατί αυξάνεται η πιθανότητα διαζυγίου όταν ασθενεί η σύζυγος;
Οι λόγοι πίσω από τα αποτελέσματα δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ειδικής διερεύνησης και οι ερευνητές δεν έδωσαν αναλυτικές εξηγήσεις. Εκτιμούν, ωστόσο, ότι οι γυναίκες αναλαμβάνουν συνήθως τη φροντίδα και ότι η ασθένειά τους μπορεί να κάνει την κατάσταση πιο στρεσογόνα για το ζευγάρι. Ενδέχεται, ακόμη, ορισμένες γυναίκες να εξαρτώνται οικονομικά από τους συζύγους τους, γεγονός που τις αφήνει ευάλωτες. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι αρκετοί άνδρες περιμένουν να τους φροντίζουν μετά τον γάμο. Αν όμως οι ρόλοι αντιστραφούν και χρειαστεί να προσφέρουν εντατική φροντίδα, κάποιοι μπορεί να επιλέξουν να φύγουν αντί να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο.
Δεν πρόκειται για την πρώτη μελέτη που καταλήγει ότι ένας ετεροφυλόφιλος γάμος έχει περισσότερες πιθανότητες να τελειώσει όταν η σύζυγος νοσήσει σοβαρά, σε σχέση με την περίπτωση που ασθενήσει ο σύζυγος.
Μια άλλη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν άνθρωποι με διάγνωση όγκου στον εγκέφαλο ή σκλήρυνσης κατά πλάκας, κατέγραψε συχνότερη «εγκατάλειψη» του ασθενούς συντρόφου —όπως την ονόμασαν οι ερευνητές— όταν νοσούσε η σύζυγος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το 21% των γάμων κατέληξε σε διάλυση, ενώ όταν σοβαρά προβλήματα υγείας αντιμετώπιζε ο σύζυγος, διαζύγιο σημειώθηκε μόλις στο 3%. Η απόσταση ανάμεσα στα ποσοστά είναι μεγάλη: η πιθανότητα να λήξει ένας γάμος είναι περίπου επταπλάσια όταν σοβαρά ασθενεί η γυναίκα, παρά όταν αρρωσταίνει ο άνδρας. Παράλληλα, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι οι περισσότεροι γάμοι δεν οδηγούνται σε διαζύγιο λόγω ασθένειας του ενός συντρόφου. Ακόμη και όταν πάσχει η σύζυγος, περίπου ένας στους πέντε γάμους διαλύεται μέσα στα επόμενα χρόνια.
Πώς διαμορφώνεται η ζωή μετά το διαζύγιο σε μεγαλύτερη ηλικία;
Έρευνες υποδεικνύουν ότι όσοι δεν έχουν παντρευτεί μπορεί να τα καταφέρνουν καλύτερα από ανθρώπους που μόλις χώρισαν ή έχασαν τον σύζυγό τους. Οι άγαμοι έχουν συνηθίσει να οργανώνουν την καθημερινότητά τους χωρίς σύντροφο. Ενώ τα ζευγάρια ενδέχεται να έχουν μοιράσει μεταξύ τους τις εργασίες και τις ευθύνες, οι singles είτε έχουν μάθει να τις αναλαμβάνουν μόνοι είτε αναζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται. Είναι, επίσης, πιθανότερο να έχουν κρατήσει ζωντανές τις σχέσεις με φίλους και άλλα σημαντικά πρόσωπα. Όσοι είναι «ελεύθεροι εκ πεποιθήσεως» αισθάνονται ακόμη πιο άνετα με τη μοναξιά.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει κάτι που αφορά όλους: ερωτήματα όπως «Ποιος θα είναι εκεί για σένα μεγαλώνοντας;» δεν απευθύνονται αποκλειστικά στους ελεύθερους…
Συμπερασματικά
- Τα ευρήματα έρευνας που δημοσιεύτηκε στο *Journal of Marriage and Family* καταδεικνύουν ότι ο γάμος είναι πιθανότερο να οδηγηθεί σε διαζύγιο όταν αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας η σύζυγος, παρά όταν ασθενεί ο σύζυγος.
- Οι γυναίκες αναλαμβάνουν συχνά τη φροντίδα του συντρόφου τους, κάτι που ενδέχεται να επιφέρει περισσότερο άγχος και να οδηγήσει στη διάλυση της σχέσης.
- Όταν η σύζυγος έχει σοβαρούς περιορισμούς ή κατάθλιψη, αυξάνεται η πιθανότητα διαζυγίου· αντίστοιχη αύξηση δεν καταγράφεται όταν παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζει ο σύζυγος.
- Παρότι ο κίνδυνος διαζυγίου είναι αυξημένος, οι περισσότεροι γάμοι συνεχίζονται όταν ένας από τους δύο συντρόφους αρρωστήσει.
- Οι άνθρωποι που είναι ελεύθεροι φαίνεται να προσαρμόζονται καλύτερα στη ζωή τους από όσους έχουν μόλις χωρίσει ή έχουν χηρέψει.
- Τα ερευνητικά ευρήματα θέτουν υπό αμφισβήτηση τις αντιλήψεις για την υποστήριξη που παρέχει ο γάμος σε μεγαλύτερη ηλικία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/diazygio-mechri-na-mas-chorisei-i-astheneia-soy-poio-fylo-egkataleipei-stin-arrostia/6272
