Πώς θα ήταν αν καταφέρναμε να συνεργαστούμε με το άγχος αντί να του αντιστεκόμαστε; Το θάρρος δεν σημαίνει ότι δεν νιώθουμε φόβο· σημαίνει ότι, ενώ τον αισθανόμαστε, αποφασίζουμε να προχωρήσουμε σε δράση.
Καθώς το άγχος αυξάνεται στην εποχή μας, είναι αναγκαίο να προσεγγίσουμε με ειλικρίνεια και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο την έννοια του θάρρους. Χρειάζεται μια οπτική που αναγνωρίζει, με βάση τα δεδομένα, ότι ο φόβος αποτελεί μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας.
Ο φόβος μάς κινητοποιεί να αναλάβουμε δράση
Η νευροεπιστήμη και η ψυχολογία σήμερα καταδεικνύουν ότι ο φόβος συμμετέχει ουσιαστικά στην ανάπτυξη και στην εξέλιξη της ζωής. Πραγματικό θάρρος δεν είναι να τον εξαφανίσουμε, αλλά να προτάξουμε απέναντί του τις αξίες μας, τον σκοπό ή τους ανθρώπους που έχουν σημασία για εμάς και να συνεχίσουμε.
Παρότι συχνά θεωρούμε το άγχος αποκλειστικά αρνητικό, οι μελέτες δείχνουν πως σε μέτρια επίπεδα μπορεί να ενισχύσει την απόδοσή μας. Η καλύτερη επίδοση δεν σημειώνεται όταν το άγχος λείπει, αλλά όταν διατηρείται σε ισορροπία — ούτε σε υπερβολικό ούτε σε πολύ χαμηλό βαθμό.
Η αποφυγή μπορεί να εντείνει το άγχος
Η ιδέα ότι πρέπει να απαλλαγούμε από το άγχος είναι μία από τις πιο διαδεδομένες παρανοήσεις. Συχνά επιχειρούμε να το αποφύγουμε, να στρέψουμε αλλού την προσοχή μας ή να το καταπιέσουμε. Με τον καιρό, όμως, η αποφυγή μπορεί να το δυναμώσει και να οδηγήσει σε κρίσεις πανικού ή φοβίες. Μια αρχική ενόχληση ενδέχεται να μετατραπεί σε κάτι τρομακτικό, όταν δεν μαθαίνουμε να το διαχειριζόμαστε.
Αυτός ο φόβος για το άγχος ονομάζεται δευτερογενές άγχος, και συχνά δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: όσο περισσότερο προσπαθούμε να ξεφύγουμε από το άγχος, τόσο πιο έντονο γίνεται. Όμως, όταν σταματάμε να το αποφεύγουμε και αρχίζουμε να το αντιμετωπίζουμε, ακόμα και με απαλό τρόπο, το άγχος αρχίζει να χάνει τον έλεγχό του.
Η αντίληψή μας για το άγχος επηρεάζει την επίδρασή του στην ψυχολογία
Μελέτη του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 28.000 άνθρωποι, ανέδειξε ένα ενδιαφέρον εύρημα: όσοι θεωρούσαν ότι το στρες βλάπτει την υγεία είχαν σημαντικά χειρότερα προβλήματα υγείας, ακόμη και όταν τα επίπεδά του ήταν χαμηλά. Από την άλλη, τα άτομα με υψηλό στρες που δεν το έκριναν επιβλαβές δεν εμφάνιζαν αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Επομένως, η στάση μας απέναντι στο στρες επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο οργανισμός μας.
Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με έναν φόβο και επιλέγουμε να δράσουμε με θάρρος, ενισχύεται σταδιακά η αυτοπεποίθησή μας. Με κάθε βήμα μπροστά καλλιεργούμε την ανθεκτικότητά μας. Το θάρρος εκδηλώνεται ως συμπεριφορά και, όπως συμβαίνει με κάθε συμπεριφορά, δυναμώνει όταν την επαναλαμβάνουμε.
Ο ρόλος της αυτοσυμπόνιας στο θάρρος
Για να δείξουμε αληθινό θάρρος, χρειάζεται να έχουμε αυτοσυμπόνια. Έρευνες συνδέουν την αυτοσυμπόνια με λιγότερο άγχος και μεγαλύτερη συναισθηματική ανθεκτικότητα. Η καλοσύνη προς τον εαυτό μας μπορεί να μας βοηθήσει να διατηρούμε την ισορροπία μας όταν φοβόμαστε.
Σε δύσκολες στιγμές, δοκιμάστε να αναρωτηθείτε: “Τι θα έλεγα σε έναν φίλο που νιώθει έτσι; Και πώς μπορώ να προσφέρω την ίδια φροντίδα στον εαυτό μου;”
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/mporei-na-odigisei-o-fovos-kai-to-agchos-stin-epitychia-i-epistimi-leei-nai-2/8617
