Νέα μελέτη δείχνει ότι η διαλειμματική νηστεία δεν οδηγεί σε σημαντικά μεγαλύτερη απώλεια βάρους από τις παραδοσιακές δίαιτες με μειωμένες θερμίδες.
Παρά τη δημοτικότητά της και τους ισχυρισμούς ότι μπορεί να ενισχύσει την υγεία, τα ευρήματα καταγράφουν μέτρια απώλεια βάρους στους συμμετέχοντες που ακολούθησαν προγράμματα νηστείας. Το αποτέλεσμα ήταν αντίστοιχο με εκείνο πιο καθιερωμένων διατροφικών μεθόδων.
Οι ερευνητές τονίζουν πως χρειάζονται περισσότερες μελέτες, καλύτερα σχεδιασμένες, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν ότι η διαλειμματική νηστεία είναι η «μαγική λύση» που συχνά παρουσιάζεται.
Διαλειμματική νηστεία: Νέα έρευνα συγκρίνει την αποτελεσματικότητά της με εκείνη μιας κλασικής δίαιτας. Τα αποτελέσματα ανατρέπουν τις προσδοκίες και δίνουν απάντηση σε ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς.
Τα ευρήματα της νέας έρευνας για τη διαλειμματική νηστεία μπορεί να απογοητεύσουν
Τα τελευταία χρόνια η διαλειμματική νηστεία έχει γίνει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα διατροφικά trends διεθνώς. Εκατομμύρια άνθρωποι την επιλέγουν θεωρώντας ότι αποτελεί μια πιο «έξυπνη» και αποτελεσματική λύση για την απώλεια βάρους.
Τα δεδομένα από μεγάλη ανασκόπηση 22 κλινικών μελετών περιορίζουν τις προσδοκίες: η μέθοδος δεν υπερτερεί των κλασικών υποθερμιδικών διαιτών. Αν και προβάλλεται έντονα στα μέσα ενημέρωσης και στα social media, η απώλεια βάρους που καταγράφεται είναι μέτρια.
Η επιστημονική κοινότητα διεθνώς εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τα στοιχεία. Σε ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine αναφέρεται ότι, παρά τις ενδείξεις πως η διαλειμματική νηστεία ενδέχεται να ενεργοποιεί μεταβολικούς μηχανισμούς, όπως η βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και η αυτοφαγία, τα μακροπρόθεσμα κλινικά οφέλη για τον άνθρωπο δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς. Για ασφαλέστερα συμπεράσματα χρειάζονται μεγαλύτερες και αυστηρότερες μελέτες. Έτσι, η διαλειμματική νηστεία μπορεί να είναι μια επιλογή, όχι όμως η «μαγική λύση» που συχνά παρουσιάζεται.
Αναλύοντας 22 διεθνείς μελέτες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άνθρωποι με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία έχασαν εξίσου πολλά κιλά με τις παραδοσιακές διατροφικές οδηγίες και με σχήματα νηστείας, όπως η δίαιτα 5:2, την οποία έκανε γνωστή ο Michael Mosley.
Η ανασκόπηση προσθέτει ότι η μέθοδος ήταν ελάχιστα καλύτερη για την απώλεια βάρους σε σχέση με το να μην ακολουθείτε καθόλου δίαιτα, καθώς όσοι έκαναν νηστεία έχασαν περίπου 3% του σωματικού τους βάρους. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ μικρότερο από το 5% που οι γιατροί θεωρούν κλινικά σημαντικό. Επιπλέον, οι μελέτες ήταν όλες βραχυπρόθεσμες και αξιολόγησαν αλλαγές για διάστημα έως 12 μηνών.
Η διαλειμματική νηστεία δεν αποτελεί θαυματουργή λύση
«Η διαλειμματική νηστεία δεν είναι μια θαυματουργή λύση, αλλά μπορεί να αποτελέσει μία επιλογή ανάμεσα σε πολλές για τη διαχείριση του βάρους», δήλωσε ο Dr Luis Garegnani, κύριος συγγραφέας και διευθυντής του Cochrane Associate Centre στο ιταλικό νοσοκομείο του Buenos Aires στην Αργεντινή. «Η διαλειμματική νηστεία πιθανότατα αποφέρει αποτελέσματα παρόμοια με τις παραδοσιακές διατροφικές προσεγγίσεις για την απώλεια βάρους. Δεν φαίνεται ξεκάθαρα καλύτερη, αλλά ούτε και χειρότερη».
Στη διαλειμματική νηστεία η κατανάλωση τροφής περιορίζεται σε συγκεκριμένες ώρες ή η νηστεία εφαρμόζεται κάποιες ημέρες. Η μέθοδος έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής με αφορμή ισχυρισμούς ότι μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους, να ενισχύσει τη σωματική και γνωστική υγεία και ακόμη να επιβραδύνει τη γήρανση.
Για την ανασκόπηση του Cochrane εφαρμόστηκαν τεχνικές υψηλού επιπέδου στην αξιολόγηση δεδομένων από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, στις οποίες συμμετείχαν 1.995 ενήλικες από την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική, την Κίνα, την Αυστραλία και τη Νότια Αμερική. Οι δοκιμές κάλυψαν διαφορετικούς τύπους διαλειμματικής νηστείας: νηστεία μέρα παρά μέρα, τη δίαιτα 5:2, με νηστεία δύο ημέρες την εβδομάδα, και τη χρονικά περιορισμένη σίτιση.
Οι ερευνητές κατέγραψαν ελάχιστα οφέλη στην απώλεια βάρους, ενώ δεν εντόπισαν ισχυρά στοιχεία ότι η διαλειμματική νηστεία προσφέρει μεγαλύτερη βελτίωση στην ποιότητα ζωής σε σχέση με άλλες δίαιτες.
Ο Garegnani τόνισε πως χρειάζεται να αποσαφηνιστούν τα επιστημονικά δεδομένα για τις δίαιτες νηστείας, καθώς είναι τεράστια η δημοτικότητά τους και προβάλλονται ευρέως στα μέσα ενημέρωσης. Πολλές έρευνες έχουν μικρή διάρκεια και χαμηλή ποιότητα, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να εξαχθούν σαφή συμπεράσματα για τα πιθανά οφέλη. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, παραδόξως, καμία από τις 22 μελέτες δεν ρώτησε τους συμμετέχοντες πόσο ικανοποιημένοι έμειναν από τη διαλειμματική νηστεία,
Η Dr Zhila Semnani-Azad από το National University of Singapore ανέφερε πως τα οφέλη της διαλειμματικής νηστείας ενδέχεται να εξαρτώνται από τον χρονισμό, επειδή ο κιρκάδιος ρυθμός του σώματος συνδέεται στενά με τον μεταβολισμό. Σε μελέτες σε ζώα, η νηστεία φαίνεται να αλλάζει τον τρόπο αξιοποίησης των αποθεμάτων λίπους, να βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, σημαντική για τον διαβήτη, και να περιορίζει τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Όπως είπε, μπορεί ακόμη να έχει ευεργετική επίδραση στη γήρανση και τη μακροζωία, ενεργοποιώντας την αυτοφαγία, δηλαδή τον μηχανισμό ανακύκλωσης του σώματος. Πρόσθεσε ότι η απουσία ενός καθολικά αποδεκτού ορισμού για τη διαλειμματική νηστεία δυσκολεύει την κατανόηση των επιδράσεών της.
Η περιορισμένη επίδραση της σύντομης νηστείας
Ο Maik Pietzner, καθηγητής μοντελοποίησης δεδομένων υγείας στο Berlin Institute of Health at Charité, δήλωσε ότι τον ξάφνιασε πόσο μικρή ήταν η απώλεια βάρους με τη νηστεία σε σχέση με την απουσία παρέμβασης. Επισήμανε, ωστόσο, ότι το αποτέλεσμα συμβαδίζει με στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι άνθρωποι κινούνται λιγότερο όταν νηστεύουν, ενώ η απώλεια βάρους είναι δύσκολη χωρίς φαρμακευτική αγωγή.
Παρόμοια εικόνα προκύπτει και από τη δική του εργασία: τα σύντομα διαστήματα πλήρους νηστείας, διάρκειας ακόμη και δύο ημερών, επιφέρουν μικρή επίδραση στο σώμα, ενώ για να φανούν αλλαγές που ίσως αποφέρουν οφέλη αργότερα απαιτείται πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα νηστείας. Σε μία μελέτη του, οι συμμετέχοντες έπιναν μόνο νερό επί επτά ημέρες, αλλά εκτεταμένες αλλαγές στις πρωτεΐνες του αίματός τους καταγράφηκαν έπειτα από τρεις ημέρες.
«Αν αισθάνεστε καλύτερα ακολουθώντας τέτοια διατροφικά σχήματα, δεν θα σας σταματούσα, αλλά αυτή η εργασία, μαζί με άλλες στον τομέα, δείχνει ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία για θετικά αποτελέσματα πέρα από μια πιθανή μέτρια απώλεια βάρους», δήλωσε ο Pietzner. «Το σώμα σας έχει εξελιχθεί υπό συνθήκες διαρκούς έλλειψης τροφής και μπορεί να διαχειριστεί πολύ καλά παρατεταμένες περιόδους χωρίς αυτήν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποδίδετε καλύτερα όταν ενεργοποιούνται αυτά τα εξελικτικά διατηρημένα προγράμματα».
Τα βασικά συμπεράσματα
- Νέα έρευνα καταλήγει ότι η διαλειμματική νηστεία δεν υπερέχει των παραδοσιακών διαιτών ως προς την απώλεια βάρους.
- Όσοι συμμετείχαν σε προγράμματα νηστείας έχασαν μέτριο βάρος, σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα που επιτυγχάνονται με κλασικές διατροφικές μεθόδους.
- Τα αποτελέσματα βασίζονται σε 22 κλινικές μελέτες και δείχνουν ότι η διαλειμματική νηστεία δεν αποτελεί τη «μαγική λύση» που συχνά παρουσιάζεται.
- Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες με αυστηρότερο σχεδιασμό, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα.
- Η διαλειμματική νηστεία ενδέχεται να επιλεγεί για τη διαχείριση του βάρους, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ανώτερη από άλλες δίαιτες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/i-dialeimmatiki-nisteia-isodynamei-me-paradosiaki-diaita-ti-apokalyptei-entyposiaki-ereyna/20543
