Η διατροφή μπορεί να προσαρμόζεται στις διαφορετικές φάσεις του εμμηνορροϊκού κύκλου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι χρειάζεται να περιορίζετε το φαγητό ή να αγνοείτε τις λιγούρες. Η Paige Lindgren, πιστοποιημένη ειδικός ορμονικής υγείας και ολιστική διατροφολόγος, επισημαίνει ότι η επαρκής θρέψη, η σταθεροποίηση του σακχάρου στο αίμα και η κατανόηση των αλλαγών του σώματος μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση συμπτωμάτων όπως η κόπωση και οι μεταπτώσεις της διάθεσης.
Η εμπειρία της με επίμονη κόπωση, ορμονικές διαταραχές και συμπτώματα που δεν μπορούσε να εξηγήσει την οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου Sync & Savor: A Modern Guide to Hormone Health. «Έκανα όλα όσα έπρεπε», ανέφερε. «Έτρωγα υγιεινά, γυμναζόμουν και ήμουν συνεπής, αλλά εξακολουθούσα να αντιμετωπίζω κόπωση, ορμονικές ανισορροπίες και συμπτώματα που δεν έβγαζαν νόημα». Όπως είπε, όταν άρχισε να μελετά πώς λειτουργούν οι ορμόνες και πώς μπορεί η διατροφή να υποστηρίξει κάθε φάση του κύκλου, τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. «Δεν ήταν πλέον θέμα “καθαρής διατροφής”, αλλά συνειδητών επιλογών στο φαγητό».
Οι βασικές αρχές που συχνά παραβλέπονται
Πριν από τις διατροφικές επιλογές για κάθε φάση, η Lindgren τονίζει ότι πολλές γυναίκες παραλείπουν τα βασικά. «Η ισορροπία του σακχάρου στο αίμα είναι το σημαντικότερο. Αν δεν είναι σωστή, όλα τα υπόλοιπα γίνονται δυσκολότερα», εξήγησε.
Στην πράξη, αυτό δεν σημαίνει εμμονή με τους αριθμούς ή τους υδατάνθρακες. Σημαίνει να περιλαμβάνετε πρωτεΐνη στα γεύματα, να συνδυάζετε τους υδατάνθρακες με λίπος ή πρωτεΐνη και, κυρίως, να μην παραλείπετε γεύματα.
«Πολλές γυναίκες δεν καταναλώνουν αρκετή τροφή χωρίς να το αντιλαμβάνονται», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι αυτό από μόνο του μπορεί να συμβάλει σε πτώσεις ενέργειας, λιγούρες και ακανόνιστους κύκλους.
Η Lindgren αναφέρθηκε επίσης στα μέταλλα, όπως το μαγνήσιο, το νάτριο και το κάλιο, τα οποία θεωρεί βασικά αλλά συχνά παραμελημένα. Συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη διάθεση και στη ρύθμιση της ενέργειας, ενώ η ανεπαρκής πρόσληψή τους μπορεί να κάνει ακόμη και μια κατά τα άλλα «τέλεια» διατροφή να μην επαρκεί.
Οι ηλεκτρολύτες συμμετέχουν άμεσα στη νευρική σηματοδότηση, στη μυϊκή λειτουργία και στην ισορροπία των υγρών. Γι’ αυτό, ακόμη και μικρές ανισορροπίες μπορεί να συνδέονται με κόπωση, πονοκεφάλους ή ευερεθιστότητα. Το μαγνήσιο συμμετέχει σε εκατοντάδες ενζυμικές αντιδράσεις, μεταξύ άλλων σε εκείνες που σχετίζονται με την αντίδραση στο στρες και τον ύπνο. Το νάτριο και το κάλιο συμβάλλουν στη ρύθμιση της ενυδάτωσης και της λειτουργίας των επινεφριδίων. Όταν η πρόσληψη είναι χαμηλή, κάτι που είναι συχνό, ιδίως σε δραστήριες γυναίκες ή σε όσες ακολουθούν πολύ «καθαρή» διατροφή, το σώμα δυσκολεύεται περισσότερο να διατηρήσει σταθερή ενέργεια και διάθεση.
Η ωοθυλακική φάση
Μετά το τέλος της περιόδου, τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να αυξάνονται και συχνά επανέρχονται σταδιακά η ενέργεια, η συγκέντρωση και το κίνητρο. Σε αυτή τη φάση αυξάνεται η ευαισθησία στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα το σώμα να αξιοποιεί γενικά καλύτερα τους υδατάνθρακες ως καύσιμο και να κατευθύνει θρεπτικά συστατικά στην αποκατάσταση και την ανάπτυξη. Η Lindgren προτείνει ελαφριά, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά γεύματα που υποστηρίζουν αυτή τη μετάβαση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τρώτε λιγότερο, αλλά να επιλέγετε τροφές που δίνουν ενέργεια και υποστηρίζουν τη διαδικασία αναδόμησης. Η ίδια προτείνει άπαχη πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και τροφές που υποστηρίζουν τον μεταβολισμό των οιστρογόνων, όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα σταυρανθή λαχανικά, οι σπόροι και οι ποιοτικές πηγές πρωτεΐνης. Σύμφωνα με την Lindgren, αυτές οι τροφές παρέχουν θρεπτικά συστατικά και υποστηρίζουν επίσης τις οδούς αποτοξίνωσης του ήπατος, οι οποίες βοηθούν στην επεξεργασία και την απομάκρυνση των οιστρογόνων.
Η ωορρηξία
Η ωορρηξία είναι το ορμονικό αποκορύφωμα του κύκλου: τα οιστρογόνα φτάνουν στο υψηλότερο επίπεδό τους και αυξάνεται η τεστοστερόνη. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να συμβάλλουν σε καλύτερη διάθεση, αυξημένη libido, αυτοπεποίθηση και περισσότερη ενέργεια.
«Στην ωορρηξία, ο στόχος είναι η σταθερή ενέργεια και ο περιορισμός της φλεγμονής», είπε η Lindgren, τονίζοντας ότι η συνέπεια παραμένει σημαντική. Η πρωτεΐνη εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέρος της διατροφής, ενώ μπορούν να προστεθούν τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, όπως τα μούρα, τα πολύχρωμα λαχανικά και τα φρέσκα μυρωδικά. Αυτές βοηθούν στην αντιμετώπιση του οξειδωτικού στρες και υποστηρίζουν την κυτταρική υγεία σε αυτή την περίοδο αυξημένης μεταβολικής δραστηριότητας.
Οι φυτικές ίνες είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικές, όχι μόνο για την πέψη αλλά και για την ορμονική ισορροπία. «Οι φυτικές ίνες είναι ένας καλός στόχος σε αυτή τη φάση, καθώς βοηθούν στην απομάκρυνση της περίσσειας οιστρογόνων», εξήγησε. Καθώς τα οιστρογόνα κορυφώνονται, το σώμα βασίζεται σε αποτελεσματικές οδούς μεταβολισμού και αποβολής για να διατηρήσει την ισορροπία. Η επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών υποστηρίζει την υγεία του εντέρου και την αποβολή των οιστρογόνων.
Στόχος είναι η διατήρηση σταθερού σακχάρου στο αίμα, ο περιορισμός της φλεγμονής και η υποστήριξη του φυσικού ρυθμού του σώματος, ώστε η μετάβαση στην επόμενη φάση να είναι ομαλότερη.
Η ωχρινική φάση
Η ωχρινική φάση είναι οι δύο εβδομάδες πριν από την περίοδο, όταν συχνά εμφανίζονται λιγούρες, κόπωση και μεταπτώσεις της διάθεσης. Η Lindgren επισημαίνει ότι αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ένδειξη αδυναμίας ή έλλειψης πειθαρχίας.
Μετά την ωορρηξία, αυξάνεται η προγεστερόνη, προετοιμάζοντας το σώμα για πιθανή εγκυμοσύνη. Η ορμονική αυτή μεταβολή επηρεάζει την ενέργεια, τον μεταβολισμό και τη διάθεση. Η ενέργεια συχνά μειώνεται, η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται ελαφρώς και μπορεί να παρατηρηθούν αλλαγές στον ύπνο, την όρεξη και τη συναισθηματική ρύθμιση.
«Η προγεστερόνη αυξάνεται, κάτι που μπορεί να σας κάνει να νιώθετε πιο ήρεμες αλλά και πιο κουρασμένες, ενώ ο μεταβολικός ρυθμός σας αυξάνεται ελαφρώς. Επομένως, το σώμα σας χρειάζεται πράγματι περισσότερη ενέργεια», είπε. Παράλληλα, τα επίπεδα σεροτονίνης μπορεί να μειωθούν, κάτι που βοηθά να εξηγηθούν οι συχνές λιγούρες για υδατάνθρακες και φαγητά παρηγοριάς. «Δεν είναι έλλειψη πειθαρχίας. Είναι φυσιολογία», υπογράμμισε.
Γιατί οι λιγούρες δεν είναι το πρόβλημα
Αντί να προσπαθείτε να καταπνίξετε τις λιγούρες, η Lindgren προτείνει να ανταποκρίνεστε σε αυτές με τρόπο που να σας χορταίνει. «Το σώμα σας ζητά γρήγορη ενέργεια και ανακούφιση», είπε. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι προσθέτετε συνειδητά υδατάνθρακες, τους συνδυάζετε με πρωτεΐνη και λίπος και φροντίζετε να μην τρώτε πολύ λίγο νωρίτερα μέσα στην ημέρα.
«Όταν τρέφεστε επαρκώς, οι λιγούρες μοιάζουν πολύ λιγότερο ανεξέλεγκτες», πρόσθεσε. Έτσι, οι υδατάνθρακες δεν αντιμετωπίζονται ως κάτι που πρέπει να αποφεύγεται, αλλά ως σημαντικό μέρος της υποστήριξης των ορμονών, ιδιαίτερα στο δεύτερο μισό του κύκλου.
Διατροφικές επιλογές για τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου
Για συμπτώματα όπως η ευερεθιστότητα, το φούσκωμα και η χαμηλή διάθεση, η Lindgren προτείνει να δοθεί έμφαση σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά. Το μαγνήσιο βρίσκεται ψηλά στη λίστα, καθώς υποστηρίζει τη διάθεση, τον ύπνο και την αντιμετώπιση των κραμπών και του φουσκώματος. Πηγές του είναι η σκόνη κακάο, το αβοκάντο και τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Η βιταμίνη Β6 αναφέρεται επίσης ως σημαντική για την υποστήριξη της διάθεσης και βρίσκεται στα ψάρια, στα αμυλούχα λαχανικά και στα ρεβίθια. Τροφές πλούσιες σε κάλιο, όπως οι μπανάνες, οι γλυκοπατάτες και το νερό καρύδας, μπορούν να βοηθήσουν στην ισορροπία των υγρών και στο αίσθημα πρηξίματος που συχνά συνοδεύει το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Lindgren, δεν υπάρχει μία μοναδική τροφή που να αποτελεί τη λύση. «Το θέμα είναι λιγότερο να βρείτε ένα συγκεκριμένο υπερτρόφιμο και περισσότερο να υποστηρίζετε σταθερά το σώμα σας».
Ενδείξεις ότι ίσως δεν καλύπτονται οι ανάγκες του σώματος
Η χαμηλή ενέργεια, οι έντονες λιγούρες, ο διαταραγμένος ύπνος και οι ακανόνιστες περίοδοι συχνά θεωρούνται φυσιολογικά ή αντιμετωπίζονται ως συμπτώματα που πρέπει απλώς να υπομείνει κανείς. Ωστόσο, μπορεί να σχετίζονται με ανεπαρκή πρόσληψη τροφής, αστάθεια του σακχάρου στο αίμα ή ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών που συσσωρεύονται με τον χρόνο.
Όταν το σώμα δεν λαμβάνει σταθερά ενέργεια, χρειάζεται να αντισταθμίσει την έλλειψη: μπορεί να αυξηθεί η κορτιζόλη, να ενισχυθούν τα σήματα πείνας και να μεταβληθεί η παραγωγή ορμονών, κάνοντας τα συμπτώματα πιο δύσκολα. Η Lindgren αντιμετωπίζει αυτά τα μοτίβα ως ανατροφοδότηση. Όπως είπε, το αίσθημα ότι το σώμα λειτουργεί εναντίον σας αντί να συνεργάζεται μαζί σας μπορεί να δείχνει ότι λείπει κάτι βασικό, όπως η επαρκής τροφή ή η σταθερότητα του σακχάρου. Όσο περισσότερο συνδέετε αυτά τα σημάδια, τόσο λιγότερο τυχαία μπορεί να σας φαίνονται τα συμπτώματα.
Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει
Η διατροφή είναι σημαντική, αλλά δεν αποτελεί το σύνολο της εικόνας. Η Lindgren αναφέρει τρεις συνήθειες που θεωρεί απαραίτητες: έκθεση στο πρωινό φως του ήλιου, ακόμη και για λίγα λεπτά· φαγητό μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα από την ώρα που ξυπνάτε, για την υποστήριξη του ρυθμού της κορτιζόλης· και προτεραιότητα στον ύπνο. «Ακούγονται απλά, αλλά έχουν μεγάλη επίδραση στις ορμόνες σας», σημείωσε.
Η προσαρμογή των συνηθειών στις φάσεις του κύκλου δεν χρειάζεται να προσθέτει περισσότερες απαιτήσεις στην καθημερινότητα. Μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση των αναγκών του σώματος και στην υποστήριξή τους από εβδομάδα σε εβδομάδα και από φάση σε φάση. Για αλλαγές στη διατροφή ή την αντιμετώπιση συμπτωμάτων, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/kyklos-periodoy-ti-na-trote-gia-ligoteri-koposi-ligoyres-kai-metaptoseis-diathesis/30449




