Ο Νταριούς Μοζαφαριάν, καρδιολόγος και επικεφαλής του Ινστιτούτου Food Is Medicine στο Πανεπιστήμιο Tufts, αναδεικνύει τη σχέση της διατροφής με την υγεία και επισημαίνει ότι οι σωστές διατροφικές επιλογές μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη ασθενειών. Ο ίδιος επιλέγει καθημερινά μια «ομοιόμορφη ποικιλία» υγιεινών γευμάτων, δίνοντας προτεραιότητα σε φρούτα, λαχανικά και καλά λιπαρά, ενώ περιορίζει τα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Η υγιεινή προσέγγισή του δεν σημαίνει ότι στερείται τα γλυκά, καθώς θεωρεί σημαντικό να υπάρχει απόλαυση στη διατροφή. Παράλληλα, τονίζει πως η υγιεινή διατροφή χρειάζεται να είναι προσιτή σε όλους, αφού αποτελεί βασικό στήριγμα της υγείας.
Στην επιστημονική και κλινική του σταδιοδρομία, ο Νταριούς Μοζαφαριάν έχει επικεντρωθεί στη σχέση διατροφής και υγείας. Είναι καρδιολόγος και διευθυντής του Ινστιτούτου Food Is Medicine στο Πανεπιστήμιο Tufts.
Στην κλινική του εμπειρία, όπως έχει αναφέρει, διαπίστωσε από πρώτο χέρι πόσο καθοριστική μπορεί να είναι η κακή διατροφή στην εκδήλωση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και μεταβολικών διαταραχών.
Όπως περιγράφει, ασθενείς έφευγαν από το ιατρείο του έχοντας στα χέρια τους συνταγές για φάρμακα, δίχως όμως οδηγίες για αλλαγές στις καθημερινές διατροφικές επιλογές τους. Παράλληλα, συνάντησε ανθρώπους που επιθυμούσαν να τρώνε πιο υγιεινά, αλλά δεν διέθεταν τα απαραίτητα οικονομικά μέσα.
Οι εμπειρίες αυτές συνέβαλαν στην ανάδειξή του σε έναν από τους σημαντικότερους εκφραστές του κινήματος «Food Is Medicine». Η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζει το φαγητό όχι μόνο ως καύσιμο, αλλά και ως μέσο πρόληψης ασθενειών και θεραπείας.
Κεντρική θέση της προσέγγισης είναι ότι η κατάλληλη διατροφή μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της υγείας του εντέρου, του μεταβολισμού και του καρδιαγγειακού συστήματος.
Στο πλαίσιο της δουλειάς τους, ο καρδιολόγος και οι συνεργάτες του εξετάζουν πώς δρουν χιλιάδες βιοδραστικές ενώσεις που υπάρχουν εκ φύσεως στα φυτά, γνωστές ως φυτοθρεπτικά συστατικά. Παράλληλα, αξιολογούν διατροφικά προγράμματα τα οποία υλοποιούνται σε μεγάλα συστήματα υγείας.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δίνουν τη δυνατότητα στους ασθενείς να εξασφαλίζουν «συνταγές» για φρέσκα προϊόντα, καλάθια με υγιεινά τρόφιμα, ακόμη και γεύματα προσαρμοσμένα στις ιατρικές τους ανάγκες και σχεδιασμένα από διαιτολόγους.
Έρευνες έχουν καταδείξει ότι τα προγράμματα αυτά μειώνουν το κόστος περίθαλψης και βελτιώνουν δείκτες, μεταξύ των οποίων η αρτηριακή πίεση και το σάκχαρο σε ανθρώπους με χρόνια νοσήματα.
Ο Μοζαφαριάν δραστηριοποιείται επίσης στις συζητήσεις για την πολιτική υγείας. Συνεργάζεται με κυβερνητικούς οργανισμούς και νομοθέτες, επιδιώκοντας να ενισχυθεί η έρευνα στη διατροφή και να διαμορφωθούν πολιτικές που κάνουν την υγιεινή διατροφή ευκολότερα προσβάσιμη σε όλους.
Η φιλοσοφία του καρδιολόγου για το φαγητό: ποιότητα και απόλαυση
Η βασική του αρχή, όπως έχει εξηγήσει, είναι να επιλέγει τρόφιμα που έχουν πραγματικά καλή γεύση. Θεωρεί ότι αρκετοί καταναλώνουν απλώς ό,τι έχουν διαθέσιμο, ακόμη κι όταν δεν τους ευχαριστεί ούτε τους προσφέρει οφέλη. Αυτό, κατά τη γνώμη του, είναι μια «χαμένη ευκαιρία» να απολαμβάνουν καθημερινά το φαγητό και να φροντίζουν την υγεία τους.
Ο οργανισμός, υποστηρίζει, έχει εξελιχθεί έτσι ώστε να αναζητά τροφές που συνδυάζουν ευχάριστη γεύση και οφέλη. Η φυσική αυτή ισορροπία, ωστόσο, αλλοιώνεται από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Όπως επισημαίνει, αυτά συχνά αναπαράγουν τη γεύση του αληθινού φαγητού χωρίς να την προσφέρουν ολοκληρωμένα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση.
Αναγνωρίζοντας πως για μια υγιεινή διατροφή απαιτούνται χρόνος και χρήματα, που δεν είναι διαθέσιμα σε όλους, προσπαθεί να βάζει στο πιάτο του τρόφιμα με όσο το δυνατόν λιγότερη επεξεργασία. Στις επιλογές του περιλαμβάνονται φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί, σπόροι, θαλασσινά και γαλακτοκομικά.
Γιατί έχουν σημασία τα «καλά» λιπαρά
Τα υγιεινά λιπαρά βρίσκονται ανάμεσα στα βασικά μηνύματα που προβάλλει. Κατά τον ίδιο, η εξέταση των επιστημονικών δεδομένων για την καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία δείχνει ότι τα καλά λιπαρά, κυρίως όσα προέρχονται από φυτά και ψάρια, ίσως αποτελούν την πιο σημαντική κατηγορία θρεπτικών συστατικών.
Παρότι συχνά κατατάσσονται στις πηγές πρωτεΐνης, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι περιέχουν κατά 80–90% λιπαρά, τα περισσότερα από τα οποία είναι ωφέλιμα.
Τα οφέλη τους για την καρδιά έχουν τεκμηριωθεί σε τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες. Ο ίδιος επισημαίνει ακόμη ότι τα φυτικά έλαια, που παράγονται από φρούτα, καρπούς και σπόρους, είναι ιδιαίτερα υγιεινά, παρά την παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο καρδιολόγος Νταριούς Μοζαφαριάν προτείνει επίσης να καταναλώνονται λιπαρά ψάρια, όπως σολομός, πέστροφα, αντζούγιες και τόνος, καθώς περιέχουν ωφέλιμα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Για τα γαλακτοκομικά, εκτιμά πως τα λιπαρά τους προσφέρουν μέτρια οφέλη: είναι προτιμότερα από τη ζάχαρη και το άμυλο, όχι όμως τόσο ωφέλιμα όσο τα φυτικά λιπαρά. Ιδιαίτερη προτίμηση δίνει στο απλό γιαούρτι χωρίς ζάχαρη και σημειώνει ότι η υπερβολική κατανάλωση γλυκών γαλακτοκομικών είναι προβληματική.
Ποιες τροφές επιλέγει καθημερινά ο καρδιολόγος
Ο Μοζαφαριάν περιγράφει τη διατροφική του προσέγγιση ως «ομοιόμορφη ποικιλία»: έχει περιορισμένο αριθμό υγιεινών επιλογών και τις εντάσσει ξανά και ξανά στην καθημερινότητά του.
Πρωινό
Συχνά φτιάχνει smoothie με φρέσκια και κατεψυγμένη μπανάνα, φυστικοβούτυρο και γάλα βρώμης. Εναλλακτικά, τρώει πλήρες γιαούρτι με καρύδια, αμύγδαλα και φρέσκα μούρα και πίνει φρεσκοστυμμένο χυμό πορτοκάλι. Κάποιες ημέρες προτιμά ψωμί με καρύδια και κράνμπερι, μαζί με φρούτα και φυστικοβούτυρο. Όταν δεν αισθάνεται πείνα, δεν τρώει πρωινό. Η επιλογή αυτή ξενίζει κάπως, αφού αρκετοί ειδικοί, σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις, θεωρούν το πρωινό το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας.
Μεσημεριανό
Το μεσημεριανό του είναι σχεδόν πάντα λιτό: μπορεί να φάει ένα σακουλάκι χουρμάδες, αποξηραμένα φρούτα με καρύδια, σούπα ή γιαούρτι με φρούτα. Το τόσο ελαφρύ γεύμα προκαλεί επίσης έκπληξη, καθώς φαίνεται πως το κύριο γεύμα του καρδιολόγου είναι το βραδινό — κάτι που δεν αποτελεί συνήθη σύσταση των ειδικών.
Βραδινό
Το βράδυ συνήθως τρώει ένα ζεστό και χορταστικό γεύμα. Συχνή επιλογή είναι ο σολομός στη σχάρα με ρύζι, αρωματισμένο με άνηθο, κόλιανδρο και μαϊντανό, καθώς και γιαούρτι και σαλάτα «σιραζί» με αγγούρι, ντομάτα, κρεμμύδι, λεμόνι και ελαιόλαδο. Κατά καιρούς επιλέγει ψητά λαχανικά, τορτίγιες καλαμποκιού με φασόλια, αβοκάντο και λαχανικά ή μπέργκερ γαλοπούλας με τυρί και αβοκάντο.
Το καλοκαίρι, αναφέρει ο καρδιολόγος Νταριούς Μοζαφαριάν, στο σπίτι του επιλέγουν συχνά μπιφτέκια γαλοπούλας, με αβοκάντο, ντομάτα και τυρί Havarti.
Όπως εξηγεί, στα πουλερικά προτιμά το μπούτι, επειδή του φαίνεται πιο νόστιμο, ενώ δεν αποφεύγει το φυσικό λίπος. Τα μπιφτέκια μπαίνουν σε λεπτές φέτες ψωμιού τύπου bagel: το αφράτο, «ζυμώδες» ψωμί δεν είναι της προτίμησής του.
Ο ίδιος αποδίδει ενδεχομένως αυτή την προτίμηση στην περσική καταγωγή του, καθώς τα παραδοσιακά περσικά ψωμιά είναι πολύ λεπτά. Αντίθετα, λέει ότι δεν αντέχει τα χοντρά ψωμάκια για χοτ ντογκ.
Στο σπίτι του το κόκκινο κρέας εμφανίζεται σπάνια, χωρίς να απουσιάζει εντελώς από τη διατροφή του.
Τι επιλέγει για επιδόρπιο;
Δεν αποκλείει τα γλυκά, αντίθετα με ό,τι ίσως θα περίμενε κάποιος. Τρεις ή τέσσερις φορές την εβδομάδα απολαμβάνει καπουτσίνο με μαύρη σοκολάτα, με τουλάχιστον 70% κακάο, ή σπιτικά μπισκότα με μακαντάμια και μαύρη σοκολάτα.
Παράλληλα, προτείνει στους ασθενείς του να διαλέγουν μια μικρή ποσότητα παγωτού βανίλια με αμύγδαλα ή φράουλες. Όπως επισημαίνει, το παγωτό έχει χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη από το ψωμί και περιέχει πρωτεΐνη και λιπαρά, τα οποία καθυστερούν την απορρόφηση των σακχάρων.
Κάποιες φορές, λέει, χτυπά στο μπλέντερ ένα φλιτζάνι κατεψυγμένα μούρα ή μάνγκο, μια φρέσκια μπανάνα και ένα τέταρτο του φλιτζανιού γάλα. «Είναι το πιο απίστευτο φλιτζάνι επιδόρπιο που μπορείτε να φανταστείτε». Στην πραγματικότητα, έχει καλύτερη γεύση από το παγωτό και είναι αρκετά υγιεινό.
Το βασικό μήνυμα της διατροφικής του φιλοσοφίας
- Τρεις αρχές βρίσκονται στον πυρήνα του μηνύματός του:
- να διαλέγουμε τρόφιμα που μας αρέσουν πραγματικά,
- να ετοιμάζουμε όσο το δυνατόν περισσότερα γεύματα στο σπίτι,
- και να αποφεύγουμε τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.
Ταυτόχρονα, παραδέχεται πως αυτό το διατροφικό πρότυπο δεν είναι προσιτό σε όλους. Γι’ αυτό, υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα σύστημα που θα κάνει την υγιεινή επιλογή εύκολη και οικονομικά προσιτή, αντί να την αφήνει προνόμιο λίγων.
Κατά τον ίδιο, η διατροφή δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασικό πυλώνα της υγείας.
Φωτογραφία: istock
Συνοπτικά
- Ο καρδιολόγος Νταριούς Μοζαφαριάν αναδεικνύει τη σχέση διατροφής και υγείας και υποστηρίζει ότι η σωστή διατροφή μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη ασθενειών.
- Στην καθημερινότητά του επαναλαμβάνει μια «ομοιόμορφη ποικιλία» υγιεινών γευμάτων, με έμφαση σε φρούτα, λαχανικά και καλά λιπαρά, χωρίς να αποκλείει τα γλυκά.
- Τονίζει ότι η απόλαυση είναι σημαντική στη διατροφή και ότι οι υγιεινές επιλογές πρέπει να είναι προσβάσιμες σε όλους.
- Η προσέγγισή του περιλαμβάνει λιπαρά ψάρια και φυτικά έλαια, ενώ εισηγείται μικρές μερίδες γλυκών σε καθημερινή βάση.
- Ο Μοζαφαριάν συμμετέχει σε πολιτικές υγείας που προωθούν την υγιεινή διατροφή και επιδιώκουν να μειώσουν το κόστος περίθαλψης μέσω διατροφικών προγραμμάτων.
- Σύμφωνα με το βασικό του μήνυμα, χρειάζεται να επιλέγουμε νόστιμα τρόφιμα, να μαγειρεύουμε στο σπίτι και να αποφεύγουμε τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/ti-troei-kathimerina-enas-kardiologos-toy-tufts-gia-geri-kardia-i-ekplixi-sto-proino-kai-to-glyko/21583
