Ο νεφρολόγος Dr M Navinath επισημαίνει τους κινδύνους που ενέχει η υπερβολική λήψη βιταμίνης D, σε μια περίοδο που η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής αυξάνεται.
Η υπερδοσολογία ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις, μεταξύ των οποίων νεφρική ανεπάρκεια και υπερασβεστιαιμία. Ο ειδικός περιγράφει έξι πιθανά σημάδια τοξικότητας: ναυτία, επίμονη δίψα, συχνή ούρηση, αδυναμία στους μυς, σύγχυση και πόνο στα νεφρά.
Η σύσταση είναι τα συμπληρώματα να χρησιμοποιούνται υπό ιατρική παρακολούθηση, χωρίς να ξεπερνιούνται οι δόσεις που έχουν προταθεί.
Καθώς όλο και περισσότεροι καταφεύγουν σε συμπληρώματα διατροφής, νεφρολόγος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη μεγάλη πρόσληψη βιταμίνης D, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον οργανισμό. Επικαλούμενος πρόσφατη μελέτη που εξετάζει πραγματικά περιστατικά τοξικότητας, ο ειδικός αναλύει τους κινδύνους και τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή.
Νεφρολόγος εξηγεί τα 6 πιθανά σημάδια τοξικότητας από βιταμίνη D
Η βιταμίνη D συμβάλλει στην υγεία των οστών και των δοντιών, καθώς και στη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Ωστόσο, η υπερβολική ποσότητα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη, ακόμη και μόνιμη νεφρική βλάβη. Ο Dr M Navinath, νεφρολόγος και γιατρός μεταμόσχευσης νεφρού στο Asian Institute of Nephrology and Urology, σημειώνει ότι αρκετοί παίρνουν συμπληρώματα διατροφής «για να αναπληρώσουν την έλλειψη ηλιακού φωτός ή για να βελτιώσουν την υγεία, αλλά η υπερδοσολογία γίνεται πιο συχνή με την αυξανόμενη δημοτικότητα αυτών των συμπληρωμάτων».
«Η βιταμίνη D είναι καλή για την υγεία, αλλά η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να καταστρέψει τα νεφρά και να βλάψει και άλλα όργανα. Μερικές φορές το λιγότερο είναι καλύτερο», υπογραμμίζει. Για τους περισσότερους ενηλίκους αρκούν 400 έως 1.000 IU την ημέρα. Αντίθετα, η συστηματική λήψη πάνω από 4.000 IU ή η χρήση καψουλών των 60.000 IU κάθε μέρα αντί για μία φορά την εβδομάδα μπορεί να ανεβάσει τη βιταμίνη D σε υπερβολικά επίπεδα. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι υπερασβεστιαιμία, με τα νεφρά να επιβαρύνονται από το φιλτράρισμα του επιπλέον ασβεστίου και τον κίνδυνο βλάβης να αυξάνεται.
Τι αυξάνει τον κίνδυνο τοξικότητας από βιταμίνη D
Μελέτη του 2025 με τίτλο «Increasing Prevalence of Potential Vitamin D Toxicity and Its Risk Factors in Korea: A Large Population-Based Study» κατέγραψε σταθερή αύξηση, από το 2020 έως το 2022, στον κορεατικό πληθυσμό των περιπτώσεων με υψηλή 25-υδροξυβιταμίνη D στον ορό (>50 ng/mL και >100 ng/mL). Τα επίπεδα αυτά ενδέχεται να αποτελούν ένδειξη πιθανής τοξικότητας από βιταμίνη D, ενώ τιμές άνω των 150 ng/mL εξακολουθούσαν να είναι πολύ σπάνιες.
Η τοξικότητα από βιταμίνη D παραμένει σπάνια, χωρίς να αποκλείεται, σύμφωνα με νεότερες έρευνες, ιδίως όταν τα συμπληρώματα διατροφής λαμβάνονται σε υπερβολική ποσότητα ή χωρίς επίβλεψη. Μετα-ανάλυση του 2023 συνέδεσε ημερήσιες δόσεις 3.200–4.000 IU με αυξημένο κίνδυνο υπερασβεστιαιμίας, αλλά και με περισσότερες πτώσεις ή νοσηλείες σε ορισμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, εργαστηριακά δεδομένα μεγάλης κλίμακας του 2025 καταγράφουν περισσότερους ανθρώπους με αυξημένη βιταμίνη D στο αίμα, αν και οι εξαιρετικά υψηλές τιμές παραμένουν ασυνήθιστες.
Εξακολουθούν να αναφέρονται σοβαρά περιστατικά, όπως υπερασβεστιαιμία και νεφρική βλάβη μετά από υπερβολική πρόσληψη. Επιπλέον, πειραματικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι μεγάλες δόσεις ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό των λιπιδίων, πέρα από τη διαταραχή στην ισορροπία του ασβεστίου.
- Η λήψη 3.200–4.000 IU την ημέρα έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο υπερασβεστιαιμίας
- Περισσότεροι εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα στο αίμα, όμως η σοβαρή τοξικότητα παραμένει σπάνια
- Καταγεγραμμένα περιστατικά δείχνουν ότι η υπερβολική έκθεση ενέχει πραγματικό κίνδυνο
- Μεγάλες δόσεις ενδέχεται να μεταβάλουν τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό
Με ποιον τρόπο η υπερβολική βιταμίνη D επιβαρύνει τα νεφρά
Η παρατεταμένη προσπάθεια των νεφρών να φιλτράρουν μεγάλες ποσότητες ασβεστίου μπορεί να έχει συνέπειες: όπως εξήγησε ο Dr Navinath, το ασβέστιο αρχίζει να συσσωρεύεται στον νεφρικό ιστό. «Με τον καιρό, αυτό μπορεί να σχηματίσει πέτρες στα νεφρά ή ακόμη και να προκαλέσει μόνιμες εναποθέσεις ασβεστίου που ονομάζονται νεφρασβέστωση. Αυτή η υπερφόρτωση μπορεί να βλάψει τις ευαίσθητες μονάδες φιλτραρίσματος των νεφρών, οδηγώντας σε οξεία νεφρική βλάβη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε μη αναστρέψιμη νεφρική ανεπάρκεια», ανέφερε.
Σημάδια που μπορεί να απαιτούν προσοχή
Η λήψη υπερβολικής βιταμίνης D δεν συνοδεύεται πάντοτε από άμεσα συμπτώματα. Όπως ανέφερε ο Dr Navinath, όταν αυτά εκδηλωθούν, μπορεί να είναι τα εξής:
- Ναυτία μαζί με έμετο
- Επίμονη αίσθηση δίψας
- Αυξημένη συχνότητα ούρησης
- Αδυναμία στους μυς
- Σύγχυση ή αίσθημα κόπωσης
- Πόνος στη μέση ή στα πλευρά (πόνος στα νεφρά)
«Αν έχει προκληθεί υπερβολική βλάβη, το άτομο μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα νεφρικής ανεπάρκειας, όπως πρήξιμο στα πόδια, κόπωση και δυσκολία στην αναπνοή», πρόσθεσε.
Τρόποι πρόληψης της υπερδοσολογίας βιταμίνης D
«Η υπερδοσολογία συμβαίνει συχνότερα όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής χωρίς ιατρική συμβουλή, λαμβάνουν πολλαπλά προϊόντα με βιταμίνη D ή χρησιμοποιούν ενέσεις υψηλής δόσης που δεν ρυθμίζονται σωστά», ανέφερε.
Για να προστατευτείτε, συνέστησε τα εξής:
- Να χρησιμοποιείτε βιταμίνη D μόνο έπειτα από σύσταση επαγγελματία υγείας.
- Να ακολουθείτε τις δόσεις που έχουν συνταγογραφηθεί και να μην τις ξεπερνάτε, ακόμη κι αν θεωρείτε ότι η μεγαλύτερη ποσότητα είναι προτιμότερη.
- Εφόσον παίρνετε συμπληρώματα διατροφής για μεγάλο διάστημα, να υποβάλλεστε σε εξετάσεις αίματος για τη μέτρηση της βιταμίνης D και του ασβεστίου.
- Να παίρνετε συμπληρώματα υπό την επίβλεψη του γιατρού σας, ο οποίος θα ορίσει τη σωστή δοσολογία και το κατάλληλο χρονικό διάστημα λήψης.
Σημεία που αξίζει να θυμάστε
- Ο Dr. M Navinath επισημαίνει ότι η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης D ενέχει κινδύνους και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή βλάβη, μεταξύ άλλων σε νεφρική ανεπάρκεια και υπερασβεστιαιμία.
- Έξι ενδείξεις πιθανής τοξικότητας είναι η ναυτία, η επίμονη δίψα, η συχνή ούρηση, η μυϊκή αδυναμία, η σύγχυση και ο πόνος στα νεφρά.
- Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση, ενώ δεν πρέπει να υπερβαίνονται οι συνιστώμενες ποσότητες των 400-1.000 IU ημερησίως.
- Παρότι η τοξικότητα από βιταμίνη D δεν είναι συχνή, μπορεί να εμφανιστεί, ιδίως όταν η χρήση συμπληρωμάτων είναι υπερβολική ή δεν παρακολουθείται.
- Η υπερβολική ποσότητα βιταμίνης D ενδέχεται να επηρεάσει δυσμενώς τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό των λιπιδίων, με πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/vitamini-d-eidikos-proeidopoiei-gia-6-symptomata-poy-mporei-na-deichnoyn-oti-pairnete-ypervoliki/21747
