Αναισθησία: οι δύο μέθοδοι δεν διαφέρουν στην ανάρρωση μετά από μεγάλη χειρουργική επέμβαση

Η επιλογή γενικής αναισθησίας για μια μεγάλη χειρουργική επέμβαση μπορεί να εξακολουθήσει να βασίζεται στις προτιμήσεις του ασθενούς και του γιατρού, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη που συνέκρινε τις δύο κύριες τεχνικές οι οποίες χρησιμοποιούνται στο βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS).

Η μελέτη VITAL, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Warwick και το The Royal Marsden NHS Foundation Trust, περιέλαβε 2.507 ασθενείς σε 49 νοσοκομεία του NHS. Σύγκρινε την ολική ενδοφλέβια αναισθησία (TIVA), που χορηγείται με συνεχή έγχυση προποφόλης, με την πιο παραδοσιακή μέθοδο των πτητικών αναισθητικών αερίων, όπως η σεβοφλουράνη ή η ισοφλουράνη, τα οποία εισπνέονται μέσω μάσκας κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό JAMA.

Και οι δύο μέθοδοι χρησιμοποιούνται τακτικά για να διατηρούν τους ασθενείς αναίσθητους στις περισσότερες από 1,5 εκατομμύριο μεγάλες μη καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ορισμένοι αναισθησιολόγοι υποστηρίζουν ότι η TIVA προσφέρει ομαλότερη ανάρρωση, με λιγότερη ναυτία και πόνο, ενώ άλλοι έχουν επισημάνει σπάνιους κινδύνους, όπως το ενδεχόμενο ο ασθενής να ανακτήσει για λίγο τις αισθήσεις του κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Μέχρι τώρα, καμία μεγάλη βρετανική μελέτη δεν είχε καταλήξει στο ποια μέθοδος, αν υπάρχει κάποια, είναι καλύτερη για τους ασθενείς ή το σύστημα υγείας.

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης

Ασθενείς ηλικίας 50 ετών και άνω, που υποβλήθηκαν σε προγραμματισμένη μεγάλη χειρουργική επέμβαση, κατανεμήθηκαν τυχαία σε μία από τις δύο ομάδες: TIVA ή αναισθησία με εισπνεόμενα φάρμακα. Δεν διαπιστώθηκε ουσιαστική διαφορά μεταξύ των ομάδων στον αριθμό των ημερών κατά τις οποίες οι ασθενείς ήταν εν ζωή και εκτός νοσοκομείου 30 ημέρες μετά την επέμβαση, που ήταν το κύριο μέτρο ανάρρωσης της μελέτης.

Τα ποσοστά σοβαρών επιπλοκών, παραληρήματος και θανάτου ήταν επίσης παρόμοια στις δύο ομάδες, στις 30 και τις 90 ημέρες, καθώς και στους έξι μήνες. Ωστόσο, την επομένη της επέμβασης, οι ασθενείς που έλαβαν TIVA ανέφεραν λιγότερη δίψα, βραχνάδα, ναυτία και εμετό. Το εύρημα υποδηλώνει μια μικρή βελτίωση στην πρώιμη μετεγχειρητική ανάρρωση και άνεση.

Μια ξεχωριστή οικονομική αξιολόγηση, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Anaesthesia, διαπίστωσε ότι οι δύο τεχνικές είχαν παρόμοιο κόστος για το NHS και προσέφεραν αντίστοιχη ποιότητα ζωής στους ασθενείς σε διάστημα έξι μηνών.

Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα

Συνολικά, οι δύο μελέτες δείχνουν ότι η TIVA και η αναισθησία με εισπνεόμενα φάρμακα είναι ισοδύναμες από κλινική και οικονομική άποψη για ενήλικες που υποβάλλονται σε μεγάλες μη καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις. Η ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι οι γιατροί μπορούν να συνεχίσουν να επιλέγουν τη μέθοδο που ταιριάζει καλύτερα σε κάθε ασθενή, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως οι προτιμήσεις του, η κλινική εμπειρία και η διαθεσιμότητα των μεθόδων στην περιοχή, αντί να επιβληθεί μία ενιαία προσέγγιση σε όλο το NHS.

Η Joyce Yeung, καθηγήτρια στη Μονάδα Κλινικών Δοκιμών του Warwick και επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης VITAL, δήλωσε: «Για χρόνια, οι αναισθησιολόγοι συζητούν ποια τεχνική προσφέρει στους ασθενείς την καλύτερη αρχή στην ανάρρωσή τους. Η μελέτη μας δείχνει ότι, για τους περισσότερους ασθενείς που υποβάλλονται σε μεγάλη επέμβαση, οι δύο μέθοδοι είναι εξίσου κατάλληλες. Αυτό είναι καθησυχαστικό για τους ασθενείς και σημαίνει ότι οι γιατροί μπορούν να συνεχίσουν να αποφασίζουν με βάση το τι είναι σωστό για τον άνθρωπο που έχουν μπροστά τους, χωρίς πίεση να στραφούν σε μια νεότερη ή υποτιθέμενα ανώτερη τεχνική».

Οι ερευνητές επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς. Η μελέτη δεν ήταν τυφλή, κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει τις αναφορές των ασθενών για συμπτώματα όπως ο πόνος και η ναυτία. Όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν φροντίδα στο NHS, επομένως τα ευρήματα ενδέχεται να μην ισχύουν άμεσα σε άλλα συστήματα υγείας. Επίσης, η μελέτη δεν εξέτασε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για τον καρκίνο ούτε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των διαφορετικών τεχνικών — ένα πεδίο που συγκεντρώνει αυξανόμενο ενδιαφέρον, καθώς τα πτητικά αναισθητικά αέρια είναι ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου.

Shaman Jhanji κ.ά., «Total Intravenous vs. Volatile Inhalational Anesthesia for Major Noncardiac Surgery», JAMA (2026). DOI: 10.1001/jama.2026.11065.

Samuel Frempong κ.ά., «Cost-effectiveness analysis of total intravenous vs. inhalation anaesthesia among adults aged ≥ 50 y undergoing major non-cardiac surgery», Anaesthesia (2026). DOI: 10.1111/anae.70288.