Ο καύσωνας του 2025 προκάλεσε περισσότερους από 2.300 θανάτους σε 12 ευρωπαϊκές πόλεις, ενώ 1.500 από αυτούς αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Οι επιστήμονες προειδοποιούν για τις σοβαρές επιπτώσεις των καυσώνων στην υγεία, ιδίως στους ηλικιωμένους, και συχνά τους αποκαλούν «σιωπηλούς δολοφόνους».
Στις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο συγκαταλέγονται το Μιλάνο, το Παρίσι και το Λονδίνο. Η ανάλυση καταλήγει ότι οι ακραίες θερμοκρασίες, τις οποίες ενισχύει η ανθρώπινη δραστηριότητα, αναμένεται να γίνουν συχνότερες και εντονότερες, επιβαρύνοντας σοβαρά την υγεία και το περιβάλλον.
Η ρύπανση που συνδέεται με την υπερθέρμανση του πλανήτη τριπλασίασε τους θανάτους από τον «αθόρυβα καταστροφικό» καύσωνα, ο οποίος άρχισε να πλήττει την Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου.
Το εύρημα προέκυψε από μια αρχική ανάλυση σε δώδεκα πόλεις, ενώ οι ειδικοί προειδοποίησαν ότι η κρίση στην υγεία θα επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον.
Ένας «σιωπηλός δολοφόνος» πλήττει την Ευρώπη
Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι 2.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της μεγάλης ζέστης σε 12 μεγάλες πόλεις, καθώς οι θερμοκρασίες ανέβηκαν από τις 23 Ιουνίου έως τις 2 Ιουλίου σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στην κλιματική αλλαγή απέδωσαν 1.500 θανάτους: η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει αυξήσει τη θερμοκρασία του και εντείνει τα ακραία φαινόμενα, κάνοντάς τα θερμότερα.
Το Μιλάνο βρέθηκε στην κορυφή των πόλεων που επλήγησαν, καθώς από τους 499 θανάτους που συνδέθηκαν με τον καύσωνα, οι 317 αποδόθηκαν στην κλιματική κατάρρευση. Στη συνέχεια ακολούθησαν το Παρίσι και η Βαρκελώνη. Στο Λονδίνο καταγράφηκαν 273 θάνατοι από καύσωνα, εκ των οποίων οι 171 αποδόθηκαν από τους ερευνητές στην ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα, όπως αναφέρει ο Guardian.
«Η μελέτη αυτή καταδεικνύει γιατί οι καύσωνες είναι γνωστοί ως σιωπηλοί δολοφόνοι», δήλωσε ο Μάλκολμ Μιστράι, επιδημιολόγος στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Ενώ έχουν αναφερθεί λίγοι σχετικά θάνατοι στην Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, χιλιάδες άλλοι άνθρωποι πιστεύεται ότι έχουν πεθάνει ως αποτέλεσμα των ακραίων θερμοκρασιών».
Η World Weather Attribution πραγματοποίησε ταχεία ανάλυση με καθιερωμένες μεθόδους, η οποία δεν έχει ακόμη υποβληθεί σε αξιολόγηση. Η ομάδα αποδίδει στην κλιματική καταστροφή τα δύο τρίτα των θανάτων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας καταγράφηκε στους ηλικιωμένους: το 88% των θανάτων που αποδίδονται στο κλίμα αφορούσε άτομα άνω των 65 ετών. Οι ερευνητές χαρακτήρισαν την ακραία ζέστη «υποτιμημένη» απειλή, καθώς τα περισσότερα θύματα πέθαιναν σε σπίτια και νοσοκομεία, μακριά από τα μάτια του κοινού και με περιορισμένη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης.
«Οι καύσωνες δεν αφήνουν ίχνη καταστροφής όπως οι πυρκαγιές ή οι καταιγίδες», δήλωσε ο Μπεν Κλαρκ, κλιματολόγος στο Imperial College του Λονδίνου και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Οι επιπτώσεις τους είναι ως επί το πλείστον αόρατες αλλά αθόρυβα καταστροφικές. Μια αλλαγή μόλις 2 ή 3C μπορεί να σημαίνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου για χιλιάδες ανθρώπους».
Οι καύσωνες αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρό κίνδυνο
Για τον υπολογισμό της θνησιμότητας από καύσωνα σε πόλεις όπως το Παρίσι, το Λονδίνο, η Μαδρίτη και η Ρώμη, οι επιστήμονες εφάρμοσαν επιδημιολογικά μοντέλα σε μια περίοδο 10 ημερών. Στη συνέχεια συνέκριναν τους θανάτους με εκείνους ενός υποθετικού κόσμου, όπου οι άνθρωποι δεν είχαν αυξήσει τη θερμοκρασία του πλανήτη με την καύση ορυκτών καυσίμων ή την καταστροφή της φύσης.
Οι ερευνητές επισήμαναν ότι τα μοντέλα στηρίχθηκαν στις σχέσεις θερμοκρασίας και θνησιμότητας που προέκυψαν από τοπικά στοιχεία έως το 2019. Επομένως, τα δεδομένα ενδέχεται να μην αποτυπώνουν πλήρως την προσαρμογή των κατοίκων κάθε πόλης στις υψηλότερες θερμοκρασίες με την πάροδο του χρόνου.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κλιματική αλλαγή αύξησε τη θερμοκρασία έως και 4C σε ορισμένες πόλεις, προκαλώντας 1.500 επιπλέον θανάτους. Ο αριθμός ξεπέρασε τις απώλειες από άλλες πρόσφατες καιρικές καταστροφές που επιδεινώθηκαν από τη ρύπανση των ορυκτών καυσίμων: τις πλημμύρες στην Ισπανία το 2024, με 224 νεκρούς, και εκείνες στη βορειοδυτική Ευρώπη το 2021, όπου έχασαν τη ζωή τους 243 άνθρωποι.
Προηγούμενες μελέτες υπολογίζουν ότι τις τελευταίες δεκαετίες περίπου 44.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από τη ζέστη στην Ευρώπη, κατά μέσο όρο. Οι επιστήμονες προειδοποίησαν ότι οι 2.300 θάνατοι από έναν μόνο καύσωνα σε μόλις 12 πόλεις ενδέχεται να κάνουν το φετινό καλοκαίρι ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Αυξάνεται το θερμικό στρες
Η υπηρεσία παρατήρησης της Γης της ΕΕ, Copernicus, δήλωσε ότι ο περασμένος Ιούνιος ήταν ο τρίτος θερμότερος που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, ενώ στη δυτική Μεσόγειο αναπτύχθηκε ένας «εξαιρετικός» θαλάσσιος καύσωνας. Η μέση ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας έφτασε τους 27 βαθμούς Κελσίου, τιμή που αποτελεί ρεκόρ για την περιοχή τον Ιούνιο.
Όπως μεταδίδει ο Guardian, το Copernicus εντόπισε επίσης αισθητή αύξηση στις επικίνδυνες «τροπικές νύχτες», όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C και η ξεκούραση γίνεται δύσκολη. Σε ορισμένες περιοχές της Ισπανίας καταγράφηκαν τον περασμένο μήνα 24 τέτοιες νύχτες, αριθμός κατά 18 υψηλότερος από τον μέσο όρο του Ιουνίου.
Η Σαμάνθα Μπούργκες, που είναι αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής του Copernicus, ανέφερε ότι τα ρεκόρ θερμοκρασίας στη Μεσόγειο έκαναν «πολύ πιο έντονο» το θερμικό στρες σε μεγάλα τμήματα της Ευρώπης.
Η ίδια δήλωσε: «Σε έναν κόσμο που θερμαίνεται, οι καύσωνες είναι πιθανό να γίνουν πιο συχνοί, πιο έντονοι και να επηρεάσουν περισσότερους ανθρώπους σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Από την ανάλυση του Mercator Ocean, μη κερδοσκοπικού ερευνητικού οργανισμού που διαχειρίζεται τη θαλάσσια υπηρεσία του Copernicus, προέκυψε ότι θαλάσσιοι καύσωνες ισχυρής ή μεγαλύτερης έντασης, σε σύγκριση με το παρελθόν, κάλυψαν σχεδόν τα δύο τρίτα της Μεσογείου. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη έκταση που έχει καταγραφεί ποτέ.
Είναι γνωστό ότι οι υψηλές θερμοκρασίες διαταράσσουν τη ζωή των ψαριών και σκοτώνουν ορισμένα από τα φυτά που αποτελούν την τροφή τους. Τα τελευταία χρόνια, μαζική θνησιμότητα έχει πλήξει επανειλημμένα τη Μεσόγειο, καθώς οι θαλάσσιοι καύσωνες γίνονται θερμότεροι.
Από τη Βασιλική Δρίβα
Συνοπτική εικόνα για τον καύσωνα του 2025
- Ο καύσωνας του 2025 προκάλεσε περισσότερους από 2.300 θανάτους σε 12 ευρωπαϊκές πόλεις, ενώ 1.500 από τους θανάτους αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή.
- Το Μιλάνο, το Παρίσι και το Λονδίνο είναι μεταξύ των πόλεων που επλήγησαν περισσότερο, με το Μιλάνο να καταγράφει τους περισσότερους θανάτους.
- Οι ηλικιωμένοι αποτελούν το 88% των θυμάτων, καθώς οι καύσωνες συχνά πλήττουν ευάλωτες ομάδες.
- Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι λόγω της κλιματικής αλλαγής οι καύσωνες θα γίνουν συχνότεροι και εντονότεροι, με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.
- Η ανάλυση χαρακτηρίζει τους καύσωνες «σιωπηλούς δολοφόνους», καθώς οι θάνατοι συχνά συμβαίνουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
- Το Copernicus αναφέρει ότι οι θερμοκρασίες στη Μεσόγειο είναι οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί, εντείνοντας το θερμικό στρες στην περιοχή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ekatontades-nekroi-sarose-o-fonikos-kaysonas-toy-2025/14058
