Μια νέα μελέτη διερεύνησε αν το γενετικό ελάττωμα που παρατηρείται σχεδόν σε όλους τους ανθρώπινους καρκίνους του παχέος εντέρου αποτελεί απλώς συνοδό εύρημα ή αν ενεργοποιεί την ανάπτυξή τους, ένα ζήτημα που απασχολεί τους ερευνητές εδώ και δεκαετίες.
Ερευνητική ομάδα υπό την καθοδήγηση επιστημόνων της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, στο Ιατρικό Κέντρο Beth Israel Deaconess, διαπίστωσε ότι η αναπαραγωγή του ελαττώματος σε ποντίκια, μέσω αφαίρεσης ενός γονιδίου που ονομάζεται COSMC (C1GalT1C1) από τα κύτταρα του εντερικού τοιχώματος, είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη διηθητικού καρκίνου του παχέος εντέρου μέσα σε διάστημα ενός έτους.
Η εργασία δημοσιεύτηκε στο Journal of Biological Chemistry και απαντά στη μακρόχρονη διαφωνία για το αν το συγκεκριμένο γενετικό ελάττωμα προκαλεί τον καρκίνο ή προκύπτει ως συνέπειά του. Εφόσον τα ευρήματα επαληθευτούν και στους ανθρώπους, ενδέχεται να συμβάλουν στον σχεδιασμό νέων προσεγγίσεων κατά του τρίτου συχνότερα διαγνωσμένου καρκίνου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η απώλεια του COSMC πυροδότησε καρκίνο σε ποντίκια
«Αποδείξαμε ότι η απώλεια αυτού του ενός γονιδίου είναι αρκετή για να πυροδοτήσει ολόκληρη τη διαδικασία της νόσου», ανέφερε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Richard Cummings. Είναι Καθηγητής Χειρουργικής S. Daniel Abraham στο HMS, επικεφαλής του τμήματος Χειρουργικών Επιστημών στο Beth Israel Deaconess και διευθυντής του Κέντρου Γλυκοεπιστήμης του HMS.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, ο καρκίνος του παχέος εντέρου αναμένεται να στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 55.000 ανθρώπους στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2026. Έτσι, προβλέπεται να είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Αν και τα ποσοστά έχουν συνολικά υποχωρήσει τις τελευταίες δεκαετίες, η νόσος καταγράφει αύξηση σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Η ανακάλυψη αναδεικνύει μία πιθανή αιτία του καρκίνου του παχέος εντέρου, καθώς και έναν ενδεχόμενο στόχο για θεραπεία ή πρόληψη, χωρίς να εξηγεί κατ’ ανάγκη όλους τους παράγοντες της νόσου. Έρευνες έχουν εντοπίσει πολλές παραμέτρους που μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο, όπως διαφορετικές γονιδιακές μεταλλάξεις, το φύλο και η εθνικότητα, αλλά και στοιχεία του τρόπου ζωής, μεταξύ των οποίων η διατροφή και το κάπνισμα. Παράλληλα, οι επιστήμονες εξετάζουν και άλλες πιθανές αιτίες.
Ο Cummings ασχολείται με τη λειτουργία του γονιδίου COSMC από τότε που μεταβολές στην αλληλουχία ή στην έκφραση του DNA του συσχετίστηκαν με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, καθώς και με ορισμένες άλλες μορφές καρκίνου.
Πώς το γονίδιο COSMC προστατεύει το εντερικό τοίχωμα
Το γονίδιο COSMC είναι απαραίτητο για τη δημιουργία της προστατευτικής βλέννας που καλύπτει τα εντερικά κύτταρα και τα προφυλάσσει από τα τρισεκατομμύρια βακτήρια του εντέρου. Αν πάψει να λειτουργεί κανονικά, το φράγμα αυτό —που συνήθως είναι λεπτότερο από το τοίχωμα μιας σαπουνόφουσκας— χάνεται. Χωρίς αυτή τη σημαντική άμυνα, τα εντερικά κύτταρα γίνονται ευάλωτα σε βλάβες που οδηγούν στον καρκίνο.
Στη μελέτη, η αφαίρεση του COSMC προκάλεσε διαδοχικές μεταβολές στα χαρακτηριστικά και στη λειτουργία των κυττάρων. Ορθοκολικό αδενοκαρκίνωμα εμφάνισε η πλειονότητα των ποντικών, ενώ ορισμένοι όγκοι ήταν διηθητικοί (μεταστατικοί). Οι όγκοι εντοπίστηκαν στο ορθό και στο κατώτερο τμήμα του κόλου των ζώων, στην ίδια περιοχή όπου παρουσιάζεται η πλειονότητα των ανθρώπινων καρκίνων του παχέος εντέρου.
Η δυσλειτουργία του COSMC αφήνει στην επιφάνεια των κυττάρων έναν συνηθισμένο καρκινικό δείκτη, το αντιγόνο Τn. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι των ερευνητών έδειξαν ότι το αντιγόνο υπήρχε σε όλους τους όγκους της μελέτης, επιβεβαιώνοντας ότι προήλθαν από κύτταρα στα οποία το COSMC δεν λειτουργούσε επαρκώς.
«Δείξαμε ότι η ίδια μοριακή αλλαγή που βρίσκεται στη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπινων καρκίνων του παχέος εντέρου είναι από μόνη της αρκετή για να προκαλέσει την ανάπτυξη όγκων», δήλωσε ο Cummings.
Το αντιγόνο Tn ως στόχος θεραπείας ακριβείας
Το αντιγόνο Τn εντοπίζεται στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων, αλλά όχι των υγιών, γι’ αυτό και θεωρείται πολλά υποσχόμενος στόχος για θεραπεία ακριβείας. Η ομάδα αναπτύσσει τώρα ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που θα στοχεύει το Τn στα καρκινικά κύτταρα, ως πιθανή θεραπεία για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και άλλες κακοήθειες όπου εκφράζεται το αντιγόνο. Σε αυτές περιλαμβάνονται πολλοί καρκίνοι του μαστού, των ωοθηκών, του προστάτη, του πνεύμονα και του παγκρέατος.
Περισσότερες πληροφορίες: Tongzhong Ju et al., Deletion of Core 1 β3GalT-specific molecular chaperone (Cosmc) in murine intestinal epithelia leads to major alterations in glycocalyx and tumorigenesis, Journal of Biological Chemistry (2026). DOI: 10.1016/j.jbc.2026.111319. www.jbc.org/article/S0021-9258(26)00189-4/fulltext.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/gonidio-eythynetai-gia-ton-karkino-toy-pacheos-enteroy/24089
