Οι μισές έως και τα τρία τέταρτα των γυναικών με ενδομητρίωση ενδέχεται να έχουν και ημικρανία, όμως τα στοιχεία υγείας μικρής χρονικής περιόδου μπορεί να μην καταγράφουν έως και το 90% αυτής της συνύπαρξης. Αυτό προκύπτει από ανάλυση περισσότερων από 13 εκατομμυρίων γυναικών, η οποία παρουσιάστηκε στην 151η Ετήσια Συνάντηση της Αμερικανικής Νευρολογικής Εταιρείας (American Neurological Association, ANA).
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι οι γυναίκες με ενδομητρίωση είχαν 2,3 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίζουν ημικρανία σε σύγκριση με γυναίκες χωρίς την πάθηση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα προσθέτουν στοιχεία στην υπόθεση ότι η ημικρανία και η ενδομητρίωση μπορεί να μοιράζονται έναν μηχανισμό πόνου, στον οποίο εμπλέκονται το πεπτίδιο που σχετίζεται με το γονίδιο της καλσιτονίνης (CGRP) —χημικός αγγελιοφόρος που συμβάλλει στη μετάδοση σημάτων πόνου— και η φλεγμονή γύρω από τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα στηρίζουν την περαιτέρω διερεύνηση του κατά πόσο τα φάρμακα για την ημικρανία που στοχεύουν το CGRP θα μπορούσαν να ανακουφίσουν και τον πόνο της ενδομητρίωσης.
«Υπάρχει ένα κενό στην αναγνώριση, επειδή την ημικρανία και την ενδομητρίωση τις αντιμετωπίζουν διαφορετικοί ειδικοί και καταγράφονται ξεχωριστά, με αποτέλεσμα η συνύπαρξή τους να περνά εύκολα απαρατήρητη», δήλωσε ο Yohannes Woubishet Woldeamanuel, M.D., επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής νευρολογίας στο Mayo Clinic Arizona, στο Φοίνιξ. «Έτσι, οι πονοκέφαλοι και ο πυελικός πόνος των γυναικών μπορεί να θεωρούνται άσχετα μεταξύ τους, ακόμη κι όταν ενδέχεται να αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου πόνου».
Πώς μετρήθηκε η συνύπαρξη ημικρανίας και ενδομητρίωσης
Οι ερευνητές εξέτασαν 35 μελέτες που κάλυπταν διάστημα 50 ετών και συνέκριναν τα ποσοστά ημικρανίας σε 207.675 γυναίκες με ενδομητρίωση και 12.963.120 γυναίκες χωρίς την πάθηση.
Ο τρόπος με τον οποίο οι μελέτες εντόπιζαν την ημικρανία στις γυναίκες με ενδομητρίωση έκανε τη διαφορά:
- Σε μελέτες που βασίστηκαν σε κλινικές και σε συνεντεύξεις με ασθενείς, η ημικρανία εντοπίστηκε στο 54% έως 78% των περιπτώσεων.
- Σε ασφαλιστικές απαιτήσεις που κάλυπταν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, τα ποσοστά κυμαίνονταν από 18% έως 43%.
- Σε στοιχεία χρεώσεων για ένα έτος, εντοπίστηκε ποσοστό μικρότερο από 5%.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα βραχυπρόθεσμα αρχεία υγείας δεν καταγράφουν έως και το 90% των γυναικών που έχουν και τις δύο παθήσεις.
Υποδιάγνωση και πιθανός κοινός μηχανισμός πόνου
«Οι γυναίκες που έχουν ή πιστεύουν ότι μπορεί να έχουν τόσο ημικρανία όσο και ενδομητρίωση θα πρέπει να γνωρίζουν ότι πιθανότατα δεν πρόκειται για σύμπτωση και να ενημερώνουν τους γιατρούς τους για όλα τα συμπτώματά τους», δήλωσε η Megan N. Wasson, D.O., FACOG, συνσυγγραφέας της μελέτης και πρόεδρος του Τμήματος Ιατρικής και Χειρουργικής Γυναικολογίας στο Mayo Clinic Arizona. «Και οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να συνδέουν τα στοιχεία: οι νευρολόγοι θα πρέπει να ρωτούν για έντονες κράμπες περιόδου και πυελικό πόνο, ενώ οι γυναικολόγοι θα πρέπει να ελέγχουν για ημικρανία. Η έγκαιρη αναγνώριση μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη και πιο συντονισμένη φροντίδα».
Προηγούμενες έρευνες έχουν διαπιστώσει συσχέτιση μεταξύ ημικρανίας και ενδομητρίωσης, αλλά η συγκεκριμένη μελέτη δίνει σαφέστερη εικόνα για το πόσο συχνά μπορεί να συνυπάρχουν οι δύο παθήσεις. Το CGRP είναι μια φυσική χημική ουσία του οργανισμού που παίζει βασικό ρόλο στις κρίσεις ημικρανίας. Μεταφέρει και ενισχύει τα σήματα πόνου στον εγκέφαλο και μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή στον νευρικό ιστό, η οποία ενδέχεται να επιδεινώσει τον πόνο. Ο ιστός της ενδομητρίωσης περιέχει νευρικές ίνες και ανοσοκύτταρα που σχετίζονται με τη φλεγμονή, ενώ έρευνες υποδεικνύουν ότι το CGRP μπορεί επίσης να συμβάλλει στον πόνο.
Στην ενδομητρίωση, ιστός παρόμοιος με την εσωτερική επένδυση της μήτρας αναπτύσσεται σε άλλα σημεία του σώματος, προκαλώντας φλεγμονή και ουλώδη ιστό. Σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να προκαλέσει έντονο πυελικό πόνο, κράμπες περιόδου και υπογονιμότητα. Οι παραδοσιακές θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν ορμονοθεραπεία, οπιοειδή ή επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις, τα οποία έχουν όλα πιθανές παρενέργειες. Για παράδειγμα, η ορμονοθεραπεία μπορεί να διακόψει την ωορρηξία.
Υπάρχουν αρκετές κατηγορίες θεραπειών για την ημικρανία, οι οποίες μπορούν να ανακουφίσουν τις κρίσεις ή να βοηθήσουν στην πρόληψη μελλοντικών επεισοδίων. Σε αυτές περιλαμβάνονται θεραπείες που στοχεύουν το CGRP, οι οποίες αναστέλλουν τη δράση ενός χημικού αγγελιοφόρου που εμπλέκεται στον πόνο της ημικρανίας και θεωρούνται επιλογές πρώτης γραμμής για την πρόληψη.
Τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν στην ANA 2026 υποστηρίζουν τη διερεύνηση του κατά πόσο τα υπάρχοντα φάρμακα για την ημικρανία που αναστέλλουν το CGRP θα μπορούσαν να ανακουφίσουν και τον πόνο της ενδομητρίωσης, προσφέροντας ενδεχομένως μία θεραπεία και για τις δύο παθήσεις, αναφέρουν οι ερευνητές.
Η μελέτη «Το κενό στην αναγνώριση της ενδομητρίωσης και της ημικρανίας: μετα-ανάλυση 13 εκατομμυρίων ασθενών για την κοινή νευρογυναικολογική βιολογία» παρουσιάστηκε στην 151η Ετήσια Συνάντηση της Αμερικανικής Νευρολογικής Εταιρείας, το 2026 (myana.org).
Οι αποφάσεις για τη διάγνωση και τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/imikrania-kai-endomitriosi-synyparchoyn-sychnotera-ap-oso-katagrafetai-deichnei-analysi-13-ekatommyrion-gynaikon/24722
