Η κλιματική αλλαγή έχει αποδειχθεί ότι βλάπτει την υγεία του εγκεφάλου, επιδεινώνοντας νευρολογικές παθήσεις όπως η επιληψία, η σκλήρυνση κατά πλάκας και η άνοια. Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι υψηλές θερμοκρασίες, ενδέχεται να πυροδοτούν συχνότερες κρίσεις και να δυσχεραίνουν την πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες.
Τις δυσκολίες που βιώνουν περισσότεροι από τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι με νευρολογικές διαταραχές αναδεικνύει ένα πρόσφατο ντοκιμαντέρ. Η επιστημονική κοινότητα τονίζει ότι απαιτούνται έρευνα και νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να γίνουν κατανοητές και να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις.
Οι νέες έρευνες στρέφουν ολοένα περισσότερο το ενδιαφέρον τους στην υγεία του εγκεφάλου. Ανάμεσα στις σοβαρότερες σημερινές προκλήσεις βρίσκεται η κλιματική αλλαγή. Παρότι ο αντίκτυπός της στον εγκέφαλο και ειδικότερα στις νευρολογικές παθήσεις είναι ισχυρός, παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος στο ευρύ κοινό.
Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή την υγεία του εγκεφάλου;
Όσοι έχουν νευρολογικές παθήσεις, όπως η επιληψία, η σκλήρυνση κατά πλάκας ή η άνοια, ενδέχεται να κινδυνεύουν περισσότερο από επιδείνωση των συμπτωμάτων τους λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες, για παράδειγμα, μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα των κρίσεων σε παιδιά με σύνδρομο Dravet, μια σπάνια και βαριά μορφή επιληψίας. Παράλληλα, μπορούν να επιβαρύνουν συνολικά τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Ποια στοιχεία αναδεικνύουν αυτή την κρίσιμη σύνδεση;
Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε περισσότερους από τρία δισεκατομμύρια ανθρώπους με νευρολογικές διαταραχές σε όλο τον κόσμο παρουσιάζονται σε σύντομο ντοκιμαντέρ. Το δημιούργησε το FutureNeuro, το ιρλανδικό ερευνητικό κέντρο μεταφραστικών επιστημών εγκεφάλου (RCSI).
Στο ντοκιμαντέρ ασθενείς αφηγούνται τις καθημερινές δυσκολίες τους. Περιγράφουν, μεταξύ άλλων, πως σε περιόδους καύσωνα δεν μπορούν να βγουν από το σπίτι και πως αυτό συχνά οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση.
Οι ακραίες θερμοκρασίες προκαλούν και προβλήματα πέρα από την επιβάρυνση της υγείας των ασθενών: επηρεάζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού ιατρικών προϊόντων. Προκαλούν φθορές σε φάρμακα που χρειάζονται ψύξη, ενώ παράλληλα δυσχεραίνεται η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας.
Η επιστημονική κοινότητα στηρίζει τους ασθενείς
Ο καθηγητής Σαντζάι Σισοντίγια, πρόεδρος της επιτροπής της ILAE για την κλιματική αλλαγή και καθηγητής νευρολογίας στο University College London, επισημαίνει ότι ο εγκέφαλος αποτελεί το κλειδί για την αντίδρασή μας στις περιβαλλοντικές προκλήσεις. Προσθέτει ότι αρκετές περιοχές του είναι ευαίσθητες στη θερμοκρασία λειτουργίας τους.
Η ύπαρξη ασθένειας καθιστά τον εγκέφαλο πιο ευάλωτο στους κινδύνους που συνοδεύουν την κλιματική αλλαγή. Καθώς αυτή επιδεινώνεται, χρειάζεται ιδιαίτερη μέριμνα για τους ανθρώπους με νευρολογικές παθήσεις σε όλο τον κόσμο.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2024 στο The Lancet Neurology δείχνει ότι τόσο οι πολύ υψηλές όσο και οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα σε 19 νευρολογικές παθήσεις, όπως η άνοια, η επιληψία, η ημικρανία.
Τεχνητή νοημοσύνη και νέες τεχνολογίες: μπορούν να στηρίξουν τον εγκέφαλο;
Στις πολλά υποσχόμενες προσεγγίσεις για το πρόβλημα συγκαταλέγεται ο συνδυασμός σύγχρονων τεχνολογιών απεικόνισης και γενετικής με μοντέλα πρόβλεψης που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη. Οι ειδικοί εξηγούν ότι αυτά τα εργαλεία συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του εγκεφάλου και του τρόπου με τον οποίο επηρεάζονται από παθήσεις όπως η επιληψία.
Η κατανόηση αυτή ενδέχεται να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών ή προληπτικών στρατηγικών, με στόχο τον περιορισμό της επίδρασης της ζέστης στον κίνδυνο εμφάνισης κρίσεων.
Η κλιματική αλλαγή αποτελεί, επομένως, και θέμα δημόσιας υγείας, καθώς επηρεάζει σε βάθος τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η έρευνα, η τεχνολογία και η ενημέρωση είναι τα μέσα που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτής της νέας πρόκλησης.
Συνοπτική εικόνα
- Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει αρνητικά την υγεία του εγκεφάλου και επιδεινώνει νευρολογικές παθήσεις, όπως η επιληψία, η σκλήρυνση κατά πλάκας και η άνοια.
- Οι υψηλές θερμοκρασίες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να αυξήσουν τις κρίσεις και να δυσκολέψουν την πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα.
- Ντοκιμαντέρ παρουσιάζει τις προκλήσεις για περισσότερους από τρία δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως που ζουν με νευρολογικές διαταραχές.
- Οι επιστήμονες επισημαίνουν πόσο σημαντικές είναι η έρευνα και οι νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, για να κατανοηθούν και να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στον εγκέφαλο.
- Ως ζήτημα δημόσιας υγείας, η κλιματική αλλαγή καθιστά αναγκαίες την ενημέρωση και τις στρατηγικές πρόληψης για την προστασία των ευάλωτων ομάδων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/klimatiki-allagi-apeilei-pleon-kai-tin-ygeia-toy-egkefaloy-mas/9587
