Η Ευρώπη αναμένει ένα καλοκαίρι με περισσότερα κουνούπια, τα οποία μπορούν να μεταδώσουν σοβαρές ασθένειες, μεταξύ των οποίων ο ιός του Δυτικού Νείλου και ο δάγκειος πυρετός. Παθήσεις που συνδέονταν κυρίως με τροπικές περιοχές εμφανίζονται πλέον συχνότερα στην Ευρώπη, καθώς αυξάνονται τα ταξίδια και εντείνεται η κλιματική αλλαγή.
Το 2022 η καταγραφή έφτασε τα 1.436 περιστατικά του ιού του Δυτικού Νείλου και τα 304 του δάγκειου πυρετού, ενώ η μεγαλύτερη επιδημία στην ΕΕ σημειώθηκε στην Ιταλία. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες ασθένειες μπορεί να εγκατασταθούν μόνιμα στην περιοχή και εισηγούνται καλύτερη επιτήρηση και προληπτικές παρεμβάσεις, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωσή τους.
Ένα παρατεταμένο και ζεστό καλοκαίρι περιμένει την Ευρώπη, φέρνοντας μαζί του και περισσότερα κουνούπια.
Πέρα από την ενόχληση που προκαλούν, ορισμένα κουνούπια μεταφέρουν ασθένειες, όπως ο ιός Ζίκα, ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο δάγκειος πυρετός και ο ιός τσικουνγκούνια.
Το Euronews αναφέρει ότι οι επιδημίες, οι οποίες συνήθως καταγράφονται σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές, πληθαίνουν στην Ευρώπη. Η αύξηση των ταξιδιών και οι υψηλότερες θερμοκρασίες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή συμβάλλουν σε αυτή την τάση.
Προετοιμασίες για νέα ρεκόρ
Κατά την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), στην Ευρώπη καταγράφηκαν 1.436 περιστατικά του ιού του Δυτικού Νείλου και 304 δάγκειου πυρετού. Τα περιστατικά ήταν περισσότερα από τα 201 που είχαν σημειωθεί συνολικά στα δύο προηγούμενα χρόνια.
Από τα περιστατικά δάγκειου πυρετού, τα 238 καταγράφηκαν στην Ιταλία, όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη επιδημία που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η ΕΕ.
Η φετινή χρονιά ενδέχεται επίσης να καταρρίψει ρεκόρ. Ήδη, αυτό το καλοκαίρι, στη Γαλλία βρίσκονται σε εξέλιξη επτά επιδημίες χικουνγκούνια, ένδειξη ότι, σύμφωνα με το ECDC, η περίοδος των κουνουπιών άρχισε νωρίτερα από το συνηθισμένο.
«Είναι μια εκθετική καμπύλη», δήλωσε στο Euronews Health ο Jan Semenza, περιβαλλοντικός επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο Umeå της Σουηδίας.
Οι ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια
Επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι που προσβάλλονται από δάγκειο πυρετό δεν έχουν συμπτώματα ή εμφανίζουν μόνο ήπια, η νόσος μπορεί να εξαπλωθεί εύκολα. Παρ’ όλα αυτά, ενδέχεται να εξελιχθεί σε σοβαρή ασθένεια ή να οδηγήσει στον θάνατο.
Στα συνήθη συμπτώματα συγκαταλέγονται ο πυρετός, ο πονοκέφαλος, οι πόνοι στο σώμα, η ναυτία και το εξάνθημα.
Αν και ο ιός χικουνγκούνια σπάνια προκαλεί θάνατο, τα συμπτώματά του μπορεί να μοιάζουν με εκείνα του δάγκειου πυρετού. Μπορεί, επίσης, να προκαλέσει έντονο πόνο στις αρθρώσεις, ο οποίος επιμένει για μήνες, ακόμη και χρόνια.
Ο Semenza και άλλοι επιστήμονες εκτιμούν πως οι ασθένειες αυτές ενδέχεται σύντομα να γίνουν ενδημικές.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, αν ένα νέο είδος κουνουπιού έφτανε σε ευρωπαϊκή χώρα τη δεκαετία του 1990, μεσολαβούσαν περίπου 25 χρόνια μέχρι να ξεσπάσει μεγάλη επιδημία. Σήμερα, το διάστημα αυτό έχει περιοριστεί σε λιγότερο από πέντε χρόνια.
«Αυτό το χρονικό διάστημα έχει μειωθεί δραματικά», δήλωσε ο Semenza.
Σε σύγκριση με τις άλλες περιοχές του κόσμου, οι επιδημίες στην Ευρώπη παραμένουν μικρές.
Το 2025 έχουν ήδη καταγραφεί παγκοσμίως πάνω από τρία εκατομμύρια κρούσματα δάγκειου πυρετού και 220.000 κρούσματα χικουνγκούνια. Οι θάνατοι από δάγκειο πυρετό ξεπερνούν τους 1.400, ενώ από χικουνγκούνια έχουν αναφερθεί 80 θάνατοι.
Άλλα νοσήματα που μεταδίδονται από φορείς μπορεί, ωστόσο, να απειλήσουν σύντομα τη δημόσια υγεία. Το κουνούπι που μεταδίδει τον κίτρινο πυρετό, είδος που είχε εξαλειφθεί από την Ευρώπη, έχει εμφανιστεί ξανά στην Κύπρο.
«Είμαστε πολύ ανήσυχοι ότι η Ευρώπη θα μπορούσε ενδεχομένως να πληγεί από αυτό το επιθετικό κουνούπι», δήλωσε ο Semenza.
Πώς μπορούν να περιοριστούν οι ασθένειες που μεταδίδουν τα κουνούπια;
Ο Semenza σημείωσε ότι, παρόλο που η πλήρης εξάλειψη των κουνουπιών δεν είναι εφικτή, οι κυβερνήσεις μπορούν να εντείνουν τις προσπάθειες για να εμποδίσουν τη μετάδοση ασθενειών. Μεταξύ των μέτρων είναι η ενισχυμένη επιτήρηση το καλοκαίρι στις θερμότερες χώρες της νότιας Ευρώπης, ιδιαίτερα κοντά σε αεροδρόμια και άλλους συγκοινωνιακούς κόμβους, όπου άνθρωποι μπορεί να μεταφέρουν εν αγνοία τους ιούς.
«Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι, εάν ένας επιβάτης φτάσει από μια περιοχή όπου είναι ενεργός ο δάγκειος πυρετός, και εάν αυτός ο επιβάτης έχει τον ιό στο αίμα του, θα θέλαμε να τον απομονώσουμε το συντομότερο δυνατόν για να διασφαλίσουμε ότι δεν θα τον τσιμπήσει κουνούπι, γιατί τότε θα έχουμε μεγαλύτερες επιδημίες», δήλωσε ο Semenza.
Η Ισπανία εφαρμόζει μέτρα για να περιορίσει τους κινδύνους. Οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να ανεβάζουν φωτογραφίες κουνουπιών σε εφαρμογή, η οποία αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη (AI) για την αναγνώριση του είδους και την έκδοση συναγερμού αν αυτό δεν έχει καταγραφεί ξανά στην περιοχή. Έτσι, οι περιφερειακές υγειονομικές αρχές μπορούν να παρέμβουν για την πρόληψη των λοιμώξεων.
Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Υγείας, το πρόγραμμα «επιστήμης των πολιτών» συνέβαλε στον εντοπισμό των εισβολικών ασιατικών κουνουπιών σε 156 δήμους από το 2023. Τα κουνούπια αυτά είναι δυνατόν να μεταδώσουν τους ιούς του δάγκειου πυρετού και του χικουνγκούνια.
Διδάγματα από την Ασία και την Αφρική
Το ECDC ανέφερε παράλληλα ότι οι άνθρωποι μπορούν να μειώσουν την έκθεσή τους στα κουνούπια με εντομοαπωθητικά, καθώς και φορώντας μακρυμάνικα ρούχα και παντελόνια κατά το σούρουπο και την αυγή, ώρες κατά τις οποίες τα κουνούπια είναι πιο δραστήρια.
Όσοι επιστρέφουν από χώρες όπου οι συγκεκριμένοι ιοί είναι ενδημικοί —στις οποίες περιλαμβάνονται οι περισσότερες περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, καθώς και η Καραϊβική— χρειάζεται να τηρούν τα ίδια μέτρα προφύλαξης για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες μετά την άφιξή τους στην Ευρώπη. Στόχος είναι να μην τους τσιμπήσουν κουνούπια και μεταφέρουν τους ιούς στην περιοχή, σύμφωνα με τον οργανισμό.
Κλιματολόγοι επισημαίνουν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες όπου επανεμφανίζονται νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια χρειάζεται να αντλήσουν εμπειρία από περιοχές όπου αυτά είναι ενδημικά εδώ και μεγάλο διάστημα, όπως η υποσαχάρια Αφρική, η Ασία και η Αμερική.
«Στην Ευρώπη, είναι σίγουρα μια εποχική ασθένεια», είπε ο Semenza.
«Αλλά βλέπουμε την εποχή να επεκτείνεται και θα δούμε όλο και περισσότερες περιπτώσεις».
Από τη Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου
Πηγή: in.gr
Συνοπτικά
- Η Ευρώπη καταγράφει αυξημένη δραστηριότητα κουνουπιών που μεταφέρουν ασθένειες, μεταξύ των οποίων ο ιός του Δυτικού Νείλου και ο δάγκειος πυρετός. Στην εξέλιξη αυτή συμβάλλουν η κλιματική αλλαγή και τα περισσότερα ταξίδια.
- Το 2022 καταγράφηκαν στην Ευρώπη 1.436 περιστατικά του ιού του Δυτικού Νείλου και 304 περιστατικά δάγκειου πυρετού, ενώ η μεγαλύτερη επιδημία σημειώθηκε στην Ιταλία.
- Οι επιστήμονες εκφράζουν την ανησυχία ότι οι ασθένειες αυτές μπορεί να γίνουν ενδημικές στην περιοχή, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της επιτήρησης και των προληπτικών δράσεων.
- Για να αποτραπεί η εξάπλωση, προτείνονται η παρακολούθηση στις θερμότερες χώρες της νότιας Ευρώπης και εφαρμογές που βοηθούν στην αναγνώριση των κουνουπιών, μαζί με άλλα μέτρα πρόληψης.
- Οι ταξιδιώτες που έρχονται από περιοχές όπου οι ασθένειες είναι ενδημικές χρειάζεται να ακολουθούν προφυλάξεις για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες αφότου επιστρέψουν στην Ευρώπη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/oi-thanatifores-astheneies-apo-koynoypia-exaplonontai-stin-eyropi/13749
