Για τους Αμερικανούς άνω των 40 ετών, η σωματική δραστηριότητα στα επίπεδα του πιο δραστήριου 25% του πληθυσμού θα μπορούσε να σημαίνει κατά μέσο όρο πέντε επιπλέον χρόνια ζωής. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τα ευρήματα μελέτης μοντελοποίησης που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine, οι λιγότερο δραστήριοι θα μπορούσαν να κερδίσουν σχεδόν 11 χρόνια, εάν έφταναν το επίπεδο των πιο δραστήριων.
Τα χαμηλά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας είναι γνωστό ότι συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παθήσεων, όπως οι καρδιακές νόσοι και το εγκεφαλικό, αλλά και με πρόωρο θάνατο. Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί πόσο επηρεάζεται η διάρκεια ζωής σε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων ή σε κάθε χώρα. Για να διερευνήσουν το ζήτημα, οι ερευνητές κατασκεύασαν μοντέλο πρόβλεψης, με στόχο να υπολογίσουν πώς διαφορετικά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας επηρεάζουν το προσδόκιμο ζωής.
Για τη δημιουργία του μοντέλου, αξιοποιήθηκαν εκτιμήσεις κινδύνου που συνδέονται με τη σωματική δραστηριότητα και δεδομένα από συσκευές παρακολούθησης δραστηριότητας. Τα στοιχεία αφορούσαν άτομα ηλικίας 40 ετών και άνω και προέρχονταν από την National Health and Nutritional Examination Survey της περιόδου 2003–06. Οι ερευνητές πρόσθεσαν τα πληθυσμιακά δεδομένα του 2019 από το Γραφείο Απογραφής των ΗΠΑ και τα στοιχεία θανάτων του 2017 από το National Center for Health Statistics.
Πόσο περπάτημα χρειάζεται για μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής
Στους Αμερικανούς άνω των 40 ετών που ανήκαν στο πιο δραστήριο 25%, η συνολική κίνηση αντιστοιχούσε σε 160 λεπτά συνηθισμένου περπατήματος καθημερινά, με ταχύτητα 4,8 χλμ. την ώρα. Με αφετηρία αυτό το επίπεδο, οι υπολογισμοί έδειξαν ότι αν το ακολουθούσαν όλοι οι άνω των 40 στις ΗΠΑ κάθε μέρα, η μέση διάρκεια ζωής θα μεγάλωνε κατά λίγο περισσότερο από πέντε χρόνια. Έτσι, το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση θα έφτανε σχεδόν τα 84 χρόνια, από 78,6.
Για να φτάσει το λιγότερο δραστήριο 25% του πληθυσμού στα επίπεδα του πιο δραστήριου 25%, θα απαιτούνταν καθημερινά 111 επιπλέον λεπτά περπατήματος με ταχύτητα 4,8 χλμ. την ώρα ή ισοδύναμης άσκησης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να προσθέσει σχεδόν 11 χρόνια στο προσδόκιμο ζωής τους.
Το μεγαλύτερο όφελος ανά ώρα περπατήματος καταγράφηκε στους ανθρώπους με τα χαμηλότερα επίπεδα δραστηριότητας: κάθε πρόσθετη ώρα θα μπορούσε να τους χαρίσει 376 λεπτά ζωής, δηλαδή περίπου έξι ώρες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις. Καθώς αυξανόταν η φυσική δραστηριότητα, το κέρδος στο προσδόκιμο μειωνόταν. Κατά μέσο όρο, μία ακόμη ώρα περπατήματος αντιστοιχούσε σε 169 λεπτά επιπλέον ζωής, δηλαδή δύο ώρες και 49 λεπτά.
Περιορισμοί της μελέτης και τρόποι αύξησης της δραστηριότητας
Καθώς πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, δεν είναι δυνατόν να τεκμηριώσει σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ενώ οι ερευνητές επισημαίνουν αρκετούς περιορισμούς. Ενδεικτικά, το μοντέλο ενδέχεται να υπολόγισε μικρότερα ή μεγαλύτερα οφέλη της άσκησης για τους Αμερικανούς, ανάλογα με τα ερευνητικά ευρήματα που χρησιμοποιήθηκαν. Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές εκτιμούν ότι περισσότερες επενδύσεις στην προώθηση της σωματικής δραστηριότητας και στη διαμόρφωση περιβαλλόντων που την ευνοούν θα μπορούσαν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη στο προσδόκιμο ζωής, τόσο σε επίπεδο πληθυσμού όσο και σε ατομικό.
«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η σωματική δραστηριότητα παρέχει σημαντικά μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως, γεγονός που οφείλεται στη χρήση πιο ακριβών μέσων μέτρησης της», έγραψαν οι ερευνητές. «Το μεγαλύτερο κέρδος σε «διάρκεια ζωής ανά ώρα» περπατήματος παρατηρήθηκε για τα άτομα στο χαμηλότερο τεταρτημόριο δραστηριότητας, όπου μια ώρα περπάτημα θα μπορούσε να προσθέσει ένα εντυπωσιακό εξάωρο στη ζωή».
Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι η ενίσχυση της φυσικής δραστηριότητας σε ολόκληρο τον πληθυσμό είναι περίπλοκη και χρειάζεται συντονισμένη προσέγγιση σε όλα τα επίπεδα. «Τα μέτρα υποδομής που ενθαρρύνουν τις ενεργές μεταφορές, τις γειτονιές που μπορούν να περπατηθούν, καθώς και τους χώρους πρασίνου μπορεί να είναι πολλά υποσχόμενες προσεγγίσεις για την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας και το επακόλουθο προσδόκιμο υγιούς ζωής σε επίπεδο πληθυσμού», προτείνουν.
Lennert Veerman et al, Physical activity and life expectancy: a life-table analysis, British Journal of Sports Medicine (2024). DOI: 10.1136/bjsports-2024-108125.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/perpatima-poso-ayxanei-ti-diarkeia-zois/2988
