Η παχυσαρκία και το υπερβολικό βάρος συνιστούν σοβαρά προβλήματα υγείας και συνδέονται με πολλές παθήσεις. Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο PNAS δείχνει ότι κυρίως η υπερβολική πρόσληψη θερμίδων από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, και όχι ο καθιστικός τρόπος ζωής, αποτελεί τον βασικό παράγοντα αύξησης του σωματικού βάρους.
Στη μελέτη συμμετείχαν 4.213 ενήλικες από 34 διαφορετικούς πληθυσμούς. Τα στοιχεία έδειξαν υψηλότερη κατανάλωση θερμίδων στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, όπου καταγράφονται και περισσότερα περιστατικά παχυσαρκίας. Κατά τους ειδικούς, η ποιότητα της διατροφής μετρά όσο και η ποσότητα των θερμίδων: για την απώλεια βάρους, καθοριστική είναι η σωστή διατροφή, ενώ η άσκηση εξακολουθεί να είναι σημαντική για την υγεία.
Πολλές παθήσεις, ανάμεσά τους τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης, ο καρκίνος, οι νευρολογικές διαταραχές, οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις και οι πεπτικές διαταραχές, συνδέονται με την παχυσαρκία και το υπερβολικό βάρος, που αποτελούν παγκόσμια ζητήματα υγείας. Είναι γνωστό ότι η καθιστική ζωή μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία. Ωστόσο, νέα έρευνα σε μεγάλο εύρος πληθυσμών αναδεικνύει ως κύριο παράγοντα αύξησης του βάρους την υπερβολική πρόσληψη ενέργειας. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PNAS, υποστηρίζει ότι τα υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας πιθανότατα συνδέονται με διατροφή πλούσια σε θερμίδες και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, παρά με την απουσία άσκησης στην καθημερινότητα.
Πώς εξέτασε η έρευνα τη διατροφή, την άσκηση και το βάρος
Οι ερευνητές αξιοποίησαν στοιχεία από 4.213 ενήλικες και αποτίμησαν την παχυσαρκία με δύο μετρήσεις: τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και το ποσοστό σωματικού λίπους, δηλαδή την αναλογία του λίπους προς το συνολικό βάρος του σώματος.
Στην έρευνα εκπροσωπήθηκαν 34 πληθυσμοί από έξι ηπείρους, με διαφορετικούς τρόπους ζωής.
Υψηλότερη σωματική μάζα, μεγαλύτερο ποσοστό λίπους και αυξημένο ΔΜΣ καταγράφηκαν σε ανθρώπους από οικονομικά πιο ανεπτυγμένες κοινωνίες, όπου ήταν συχνότερη και η παχυσαρκία. Σε αυτούς τους πληθυσμούς, όμως, ήταν μεγαλύτερη και η συνολική ενεργειακή δαπάνη.
Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης θετική συσχέτιση ανάμεσα στο ποσοστό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στη διατροφή και στο ποσοστό σωματικού λίπους.
«Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι βιομηχανοποιημένοι πληθυσμοί δεν είναι απαραίτητα λιγότερο δραστήριοι. Ωστόσο, καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες, ιδιαίτερα από υπερεπεξεργασμένα και θερμιδικά πυκνά τρόφιμα. Αυτή η ανισορροπία — η αυξημένη πρόσληψη σε σχέση με τις ενεργειακές ανάγκες — φαίνεται να είναι ο πιο κρίσιμος παράγοντας για την άνοδο των επιπέδων παχυσαρκίας», δήλωσαν οι επιστήμονες.
«Αν και η άσκηση έχει αδιαμφισβήτητα οφέλη για την υγεία — σωματική, καρδιαγγειακή και ψυχική — ο ρόλος της στη ρύθμιση του βάρους ίσως έχει υπερεκτιμηθεί. Η μελέτη δείχνει ότι η μεγάλη θερμιδική πρόσληψη, ιδιαίτερα από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα που είναι σχεδιασμένα να είναι υπερ-ευχάριστα (δηλαδή πιο νόστιμα και εύκολο να καταναλωθούν σε μεγάλες ποσότητες, μειώνοντας το αίσθημα του κορεσμού) σχετίζεται πιο έντονα με υψηλότερο ποσοστό λίπους και ΔΜΣ από ό,τι τα χαμηλά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας», εξήγησαν.
Πιο προσεγμένη διατροφή και λιγότερες θερμίδες για απώλεια βάρους
«Αν κάποιος προσπαθεί να χάσει βάρος, έχει μεγαλύτερη σημασία το τι τρώει και όχι το πόσο δραστήριος είναι. Οι άνθρωποι πρέπει να ασκούνται για να διατηρήσουν τη μυϊκή τους μάζα και για να καίνε θερμίδες, αλλά αν δεν τρώνε σωστά, δεν θα δουν ουσιαστικά αποτελέσματα», πρόσθεσαν οι ειδικοί.
«Η μελέτη ενισχύει την ιδέα πως η υγεία δεν εξαρτάται μόνο από την καταμέτρηση των θερμίδων που προσλαμβάνουμε έναντι των θερμίδων που καίμε, αλλά και από την ποιότητα των θερμίδων που καταναλώνουμε. Το τι τρώμε μπορεί να είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, σημαντικό από το πόσες θερμίδες τρώμε ή καίμε. Όλα αυτά βέβαια δεν σημαίνουν πως η άσκηση δεν παραμένει ζωτικής σημασίας», κατέληξαν οι ίδιοι.
Συνοπτικά για τη διατροφή και την απώλεια βάρους
- Η παχυσαρκία και το υπερβολικό βάρος συνδέονται με σοβαρές παθήσεις, ενώ βασικός παράγοντας αύξησης του σωματικού βάρους είναι η υπερβολική πρόσληψη θερμίδων, κυρίως από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
- Μελέτη σε 4.213 ενήλικες δείχνει ότι στις ανεπτυγμένες κοινωνίες καταναλώνονται περισσότερες θερμίδες και παρατηρούνται υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας.
- Για την απώλεια βάρους, η ποιότητα της διατροφής είναι τόσο σημαντική όσο και η ποσότητα των θερμίδων, ενώ η άσκηση εξακολουθεί να συμβάλλει στη γενική υγεία.
- Η υπερβολική κατανάλωση θερμίδων, κυρίως από τρόφιμα σχεδιασμένα να είναι πιο ελκυστικά, συμβάλλει στην αύξηση του σωματικού λίπους περισσότερο από την έλλειψη φυσικής δραστηριότητας.
- Για αποτελεσματική απώλεια βάρους, μεγαλύτερη σημασία έχει το «τι» τρώει κάποιος και όχι το πόσο δραστήριος είναι.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/sosti-diatrofi-i-askisi-ti-einai-kathoristiko-gia-epitychimeno-adynatisma/15772
