Το 2023, περισσότερες από 240.000 γυναίκες σε όλο τον κόσμο έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που συνδέονται με την κύηση και τον τοκετό, σύμφωνα με νέα μελέτη στο ιατρικό περιοδικό The Lancet. Αν και ο παγκόσμιος δείκτης μητρικής θνησιμότητας έχει υποχωρήσει από το 1990, ο ρυθμός προόδου έχει μειωθεί από το 2015 και χώρες όπως η Νιγηρία και η Ινδία σημειώνουν τους μεγαλύτερους αριθμούς θανάτων.
Στις βασικές αιτίες συγκαταλέγονται η μαιευτική αιμορραγία και οι υπερτασικές διαταραχές. Η COVID-19 επιβάρυνε επίσης την κατάσταση, ωστόσο οι θάνατοι από τη συγκεκριμένη αιτία περιορίστηκαν μετά τη χρήση εμβολίων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη πρόσβαση σε προγεννητική φροντίδα και σε ασφαλείς τοκετούς μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της θνησιμότητας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι μητρικοί θάνατοι έχουν μειωθεί κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Ωστόσο, πάνω από 100 χώρες εξακολουθούν να μην επιτυγχάνουν τον διεθνή στόχο για τη μητρική θνησιμότητα, ενώ η πρόοδος επιβραδύνεται.
Τα παραπάνω αποτελούν τα βασικά συμπεράσματα νέας διεθνούς μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health. Η έρευνα κάλυψε 204 χώρες και περιοχές παγκοσμίως.
Τα στοιχεία της μελέτης δείχνουν ότι το 2023 πάνω από 240.000 γυναίκες πέθαναν από αιτίες που σχετίζονταν με την κύηση και τον τοκετό. Οι απώλειες αυτές αποτελούσαν το 5,5% του συνόλου των θανάτων σε κορίτσια και γυναίκες ηλικίας 10-54 ετών σε όλο τον κόσμο.
Οι μητρικοί θάνατοι εξακολουθούν να καταγράφονται κυρίως σε περιοχές με τις μεγαλύτερες δυσκολίες στα συστήματα υγείας και στη συγκέντρωση δεδομένων, και ειδικότερα:
- Στην υποσαχάρια Αφρική
- Στην Ωκεανία
- Στη Νότια Ασία
- Στη Νοτιοανατολική Ασία
- Σε ορισμένες περιοχές της Καραϊβικής
Το 2023, η Νιγηρία, η Ινδία, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Αιθιοπία και το Πακιστάν κατέγραψαν τους υψηλότερους αριθμούς μητρικών θανάτων παγκοσμίως.
Μείωση του δείκτη, αλλά με πιο αργό ρυθμό
Η έκθεση καταγράφει σημαντική υποχώρηση του παγκόσμιου δείκτη μητρικής θνησιμότητας από το 1990 έως το 2023. Το 1990 αντιστοιχούσαν 321 μητρικοί θάνατοι σε κάθε 100.000 ζωντανές γεννήσεις, ενώ το 2023 ο αριθμός είχε φτάσει τους 191 ανά 100.000.
Παρά τη μείωση, από το 2015 και έπειτα ο ρυθμός περιορισμού της μητρικής θνησιμότητας έγινε πιο αργός. Σε ορισμένες χώρες, μάλιστα, καταγράφηκε αύξηση των μητρικών θανάτων.
Το 2023, τέσσερις περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, αλλά και τμήματα της Καραϊβικής και της Ωκεανίας, είχαν τους περισσότερους μητρικούς θανάτους. Εξαιρετικά υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν επίσης σε:
- Τη Λιβερία
- Την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
- Την Αϊτή
- Την Ερυθραία
- Τη Σιέρα Λεόνε
Τα βασικά αίτια των μητρικών θανάτων
Οι αιτίες που ευθύνονται κυρίως για μητρικούς θανάτους αλλάζουν από περιοχή σε περιοχή, σύμφωνα με τη μελέτη. Είναι, ωστόσο, ήδη γνωστές και σε μεγάλο βαθμό μπορούν να προληφθούν.
Μεταξύ των σημαντικότερων αιτιών βρίσκονται η μαιευτική αιμορραγία και οι υπερτασικές διαταραχές της κύησης. Οι συγκεκριμένες αιτίες συνδέονται με περισσότερους από τέσσερις στους δέκα μητρικούς θανάτους.
Τα τελευταία χρόνια, ρόλο στην αύξηση των μητρικών θανάτων είχε και η COVID-19. Εκτιμάται ότι στην αρχή της πανδημίας, το 2020 και το 2021, οι θάνατοι αυξήθηκαν σημαντικά, ιδίως σε χώρες όπου η θνησιμότητα από κορωνοϊό ήταν υψηλή, όπως σε περιοχές:
- Της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής
- Της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης
- Της κεντρικής Ασίας
- Της Βόρειας Αμερικής
Μετά την κυκλοφορία και την ευρεία χρήση των εμβολίων κατά της COVID-19, οι μητρικοί θάνατοι που αποδίδονται σε αυτή την αιτία μειώθηκαν.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ενίσχυση της πρόσβασης στην προγεννητική φροντίδα, σε ασφαλείς υπηρεσίες τοκετού, στην επείγουσα μαιευτική φροντίδα και στην παρακολούθηση μετά τη γέννα θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη θνησιμότητα.
Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ / Φωτογραφία: istock
Σύνοψη
- Σύμφωνα με μελέτη στο The Lancet, πάνω από 240.000 γυναίκες παγκοσμίως πέθαναν το 2023 από αιτίες που συνδέονται με την κύηση και τον τοκετό.
- Ο παγκόσμιος δείκτης μητρικής θνησιμότητας μειώθηκε από το 1990, όμως η πρόοδος έγινε πιο αργή από το 2015 και η Νιγηρία και η Ινδία κατέγραψαν τους υψηλότερους αριθμούς θανάτων.
- Η μαιευτική αιμορραγία και οι υπερτασικές διαταραχές συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες μητρικού θανάτου, ενώ αρνητική επίδραση είχε και η COVID-19.
- Οι θάνατοι καταγράφονται κυρίως σε περιοχές με αδύναμα συστήματα υγείας, μεταξύ των οποίων η υποσαχάρια Αφρική και η Νότια Ασία.
- Η καλύτερη πρόσβαση σε προγεννητική φροντίδα και ασφαλείς τοκετούς προτείνεται ως τρόπος περιορισμού της μητρικής θνησιμότητας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/240-000-gynaikes-pethanan-to-2023-apo-aitia-poy-schetizontai-me-tin-kyisi-kai-ton-toketo/23951
