Αναπηρία σε μικρότερο αδελφό: μεγαλύτερη επιβάρυνση για την ψυχική υγεία των μεγαλύτερων παιδιών

Η αναπηρία ενός παιδιού επιβαρύνει ολόκληρη την οικογένεια, όμως η κρατική στήριξη μπορεί να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειες. Μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα από το Ίδρυμα Rockwool του Βερολίνου (RFBerlin) διαπίστωσε ότι τα δεύτερα παιδιά στην οικογένεια, όταν έχουν μικρότερο αδελφό ή αδελφή με αναπηρία, έχουν κατά 13% περισσότερες πιθανότητες να αναζητήσουν ψυχολογική υποστήριξη μεταξύ 9 και 20 ετών.

«Καθώς οι αναπηρίες είναι συχνότερες σε οικογένειες με χαμηλότερη κοινωνικοοικονομική θέση, η αναπηρία θα μπορούσε να αποτελεί έναν υποτιμημένο παράγοντα που ενισχύει τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες από γενιά σε γενιά», λέει η συν-συγγραφέας Janet Currie, ερευνήτρια του RFBerlin και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Yale.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν, ωστόσο, ότι η στήριξη προς τις οικογένειες βελτιώθηκε με την πάροδο του χρόνου. Μετά την επέκταση, το 1998, των κοινωνικών παροχών από τη δανική κυβέρνηση προς τους γονείς παιδιών με σοβαρή ασθένεια, η χρήση υπηρεσιών ψυχικής υγείας από τα δεύτερα παιδιά μειώθηκε από 21% σε 9%.

Περισσότερες επισκέψεις σε ψυχιάτρους και συνταγές φαρμάκων

Τα δεύτερα παιδιά επηρεάστηκαν περισσότερο από τα πρωτότοκα, καθώς ήταν μικρότερα όταν γεννήθηκε το αδελφάκι τους με αναπηρία. Οι επισκέψεις τους σε ψυχιάτρους αυξήθηκαν κατά 23%, ενώ οι συνταγές για ψυχιατρικά φάρμακα κατά 18%. Παράλληλα, αναζήτησαν συμβουλευτική υποστήριξη κατά 11% συχνότερα. Οι επιπτώσεις έγιναν εμφανείς περίπου στην ηλικία των 9 ετών και εντάθηκαν στη διάρκεια της εφηβείας.

Οι συνέπειες ήταν ιδιαίτερα έντονες στις οικογένειες όπου οι μητέρες είχαν ολοκληρώσει μόνο την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Σε αυτές τις οικογένειες, το ποσοστό απασχόλησης των μητέρων μειώθηκε κατά 13%, ενώ η πιθανότητα οι γονείς να παραμείνουν μαζί ήταν κατά 6% μικρότερη.

Η μελέτη σε οικογένειες της Δανίας

Η μελέτη εξέτασε περισσότερες από 60.000 οικογένειες στη Δανία με τρία ή περισσότερα παιδιά, σε διάστημα 30 ετών. Περίπου μία στις 14 οικογένειες στη χώρα έχει παιδί με σωματική αναπηρία, όπως καρδιακή ανωμαλία, επιληψία ή εγκεφαλική παράλυση.

Την ίδια ώρα, αυξάνεται η ανησυχία για την ψυχική υγεία των νέων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι, παγκοσμίως, το 14% των ατόμων ηλικίας 10 έως 19 ετών έχει κάποια ψυχική διαταραχή.

Η ερευνητική αναφορά του RFBerlin έχει τίτλο «Όταν ένα μικρότερο αδελφάκι έχει αναπηρία, τα μεγαλύτερα παιδιά πληρώνουν τίμημα στην ψυχική τους υγεία» και υπογράφεται από τους Currie, J., Daysal, N. M., Gørtz, M. και Hirani, J. C.