Ηπατίτιδα C: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η ηπατίτιδα C

Η ηπατίτιδα C είναι λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας C, γνωστό ως HCV. Προσβάλλει το ήπαρ και προκαλεί φλεγμονή, δηλαδή αντίδραση του οργανισμού που μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του οργάνου. Μεταδίδεται όταν αίμα που περιέχει τον ιό εισέλθει στον οργανισμό σου, ακόμη και σε ποσότητα που δεν φαίνεται. Δεν μεταδίδεται με τις συνηθισμένες καθημερινές επαφές, όπως η αγκαλιά ή το μοίρασμα φαγητού.

Η λοίμωξη μπορεί να είναι οξεία, δηλαδή βραχυχρόνια, ή χρόνια, όταν ο ιός παραμένει στον οργανισμό. Μερικοί άνθρωποι αποβάλλουν τον ιό χωρίς θεραπεία, αλλά οι περισσότεροι αναπτύσσουν χρόνια λοίμωξη. Μπορεί να μην αισθάνεσαι άρρωστος για χρόνια, ενώ το ήπαρ εξακολουθεί να κινδυνεύει. Χωρίς θεραπεία, μπορεί να εμφανιστούν κίρρωση, δηλαδή ουλές στο ήπαρ, ηπατική ανεπάρκεια ή καρκίνος του ήπατος.

Οι εξετάσεις αίματος είναι απαραίτητες για να διαπιστωθεί αν υπάρχει λοίμωξη. Τα αντιιικά φάρμακα μπορούν να θεραπεύσουν τους περισσότερους ανθρώπους. Δεν υπάρχει εμβόλιο και η ίαση δεν αποκλείει μια νέα μόλυνση.

Μορφές και τύποι

• Οξεία ηπατίτιδα CΕίναι η αρχική, βραχυχρόνια λοίμωξη. Συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα και σε ορισμένους ανθρώπους ο οργανισμός αποβάλλει τον ιό χωρίς θεραπεία.
• Χρόνια ηπατίτιδα CΟ ιός παραμένει στον οργανισμό και, χωρίς θεραπεία, η λοίμωξη μπορεί να διαρκέσει όλη τη ζωή. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατική βλάβη, ακόμη και έπειτα από χρόνια χωρίς συμπτώματα.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Με την κατάλληλη θεραπεία, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να απαλλαγούν από τη λοίμωξη. Χωρίς θεραπεία, η χρόνια ηπατίτιδα C μπορεί να παραμείνει σε όλη τη ζωή και να προκαλέσει σοβαρή ηπατική βλάβη, ακόμη και αν δεν υπάρχουν συμπτώματα για χρόνια. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία βοηθούν στην πρόληψη των επιπλοκών. Μπορείς να μολυνθείς ξανά ακόμη και μετά την ίαση.

Συμπτώματα ηπατίτιδας C

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται, είναι συχνά ήπια και δεν αρκούν από μόνα τους για διάγνωση.

• Κόπωση Αίσθημα κούρασης, που μπορεί να είναι έντονο ή επίμονο.
• Πυρετός
• Απώλεια όρεξης
• Ναυτία ή έμετος Ανακατωσούρα ή εμετός.
• Πόνος στην κοιλιά
• Πόνος στις αρθρώσεις
• Σκούρα ούρα
• Ανοιχτόχρωμα κόπρανα Τα κόπρανα μπορεί να είναι γκριζωπά ή σαν πηλός.
• Ίκτερος Κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού των ματιών, που μπορεί να διακρίνεται δυσκολότερα σε σκούρο δέρμα.
• Φαγούρα Μπορεί να εμφανιστεί όταν η λοίμωξη παραμένει χωρίς θεραπεία.
• Άγχος ή κατάθλιψη Μπορεί να εμφανιστούν στη μακροχρόνια πορεία της λοίμωξης.
• Δυσκολία συγκέντρωσης Μπορεί να συνυπάρχουν προβλήματα μνήμης.

Στην οξεία λοίμωξη, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από 2 εβδομάδες έως 6 μήνες μετά την έκθεση. Στη χρόνια λοίμωξη, μπορεί να χρειαστούν δεκαετίες μέχρι να εμφανιστούν συμπτώματα λόγω σοβαρής ηπατικής βλάβης.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ηπατίτιδας C και παράγοντες κινδύνου

Αιτία είναι η μόλυνση από τον ιό της ηπατίτιδας C, τον HCV. Ο ιός μεταφέρεται με το μολυσμένο αίμα και προκαλεί φλεγμονή στο ήπαρ. Η λοίμωξη γίνεται χρόνια όταν ο οργανισμός δεν αποβάλλει τον ιό και αυτός παραμένει στο σώμα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Τωρινή ή παλαιότερη χρήση ενέσιμων ναρκωτικών, ιδιαίτερα με κοινό εξοπλισμό.
• Αιμοκάθαρση.
• Λοίμωξη από HIV.
• Επαγγελματική έκθεση σε αίμα ή χρησιμοποιημένες βελόνες.
• Ιατρικές ή οδοντιατρικές πράξεις με ανεπαρκή έλεγχο λοιμώξεων.
• Τατουάζ ή τρύπημα σώματος με μη αποστειρωμένο εξοπλισμό.
• Γέννηση από μητέρα με ηπατίτιδα C.
• Σεξουαλικές πρακτικές που οδηγούν σε έκθεση σε αίμα.
• Παραμονή ή εργασία σε φυλακή.

Πώς μεταδίδεται η ηπατίτιδα C

Η ηπατίτιδα C μεταδίδεται όταν αίμα από άνθρωπο με HCV εισέλθει στον οργανισμό σου. Ακόμη και ποσότητες αίματος που δεν φαίνονται μπορεί να μεταδώσουν τον ιό. Η σεξουαλική μετάδοση είναι λιγότερο συχνή και σχετίζεται ιδιαίτερα με έκθεση σε αίμα. Δεν μεταδίδεται με αγκαλιές, φιλιά, χειραψία, βήχα, φτέρνισμα, κοινά μαχαιροπίρουνα, φαγητό ή νερό. Δεν μεταδίδεται μέσω του μητρικού γάλακτος.

• Κοινή χρήση βελονών, συρίγγων ή άλλου εξοπλισμού χρήσης ναρκωτικών.
• Κοινή χρήση ξυραφιών, οδοντόβουρτσων, νυχοκοπτών ή προσωπικών συσκευών μέτρησης γλυκόζης που έχουν μολυσμένο αίμα.
• Τρύπημα με χρησιμοποιημένη βελόνα ή έκθεση σε μολυσμένο αίμα κατά την εργασία.
• Ιατρικές ή οδοντιατρικές πράξεις με ανεπαρκώς αποστειρωμένο εξοπλισμό.
• Μετάγγιση αίματος που δεν έχει ελεγχθεί για τον ιό.
• Τατουάζ ή τρύπημα σώματος με μη αποστειρωμένα εργαλεία ή μολυσμένα μελάνια.
• Σεξουαλική επαφή με έκθεση σε μολυσμένο αίμα.
• Μετάδοση από μητέρα με HCV στο μωρό της.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα και για πόσο κολλάει

Αν εμφανιστούν συμπτώματα, μπορεί να αρχίσουν από 2 εβδομάδες έως 6 μήνες μετά την έκθεση. Μπορείς να μεταδώσεις τον ιό ακόμη και χωρίς συμπτώματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου αξιολογεί το ιστορικό σου, σε εξετάζει και ζητά εξετάσεις αίματος. Αρχικά γίνεται έλεγχος αντισωμάτων έναντι του HCV, που δείχνει αν έχεις μολυνθεί κάποια στιγμή. Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει από μόνο του ενεργή λοίμωξη: χρειάζεται εξέταση για το RNA του ιού, δηλαδή το γενετικό του υλικό. Αν η πιθανή έκθεση έγινε μέσα στους τελευταίους 6 μήνες, ενημέρωσε τον γιατρό σου, γιατί μπορεί να χρειάζεται απευθείας έλεγχος HCV RNA ή επανέλεγχος. Αν επιβεβαιωθεί η λοίμωξη, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις για να εκτιμηθεί η βλάβη στο ήπαρ.

• Εξέταση αντισωμάτων έναντι του HCV (anti-HCV).
• Μοριακή εξέταση HCV RNA για επιβεβαίωση ενεργής λοίμωξης.
• Πρόσθετες εξετάσεις αίματος για εκτίμηση ηπατικής βλάβης.
• Υπερηχογράφημα ήπατος.
• Βιοψία ήπατος, όταν χρειάζεται.

Θεραπεία ηπατίτιδας C

Η ηπατίτιδα C αντιμετωπίζεται με αντιιικά φάρμακα από το στόμα, που μπορούν να εξαλείψουν τη λοίμωξη στους περισσότερους ανθρώπους. Ο γιατρός σου επιλέγει την κατάλληλη θεραπεία και παρακολουθεί την ανταπόκριση με εξετάσεις αίματος κατά τη διάρκειά της και μετά την ολοκλήρωσή της. Οι περισσότεροι δεν εμφανίζουν παρενέργειες, αλλά μπορεί να παρουσιαστούν κούραση, πονοκέφαλος ή ναυτία. Ενημέρωσε τον γιατρό σου αν σε ενοχλεί κάτι και ακολούθησε το θεραπευτικό πλάνο μέχρι την ολοκλήρωσή του. Αν η θεραπεία δεν πετύχει, μπορεί να επιλεγεί διαφορετικό φάρμακο.

• Αντιιικά άμεσης δράσηςΣτοχεύουν τον ιό και μπορούν να θεραπεύσουν τη λοίμωξη. Στις δραστικές ουσίες περιλαμβάνονται η σοφοσμπουβίρη και η δακλατασβίρη.
• Αντιμετώπιση επιπλοκώνΑν υπάρχει κίρρωση, χρειάζεται παρακολούθηση από γιατρό με εμπειρία στις παθήσεις του ήπατος. Σε ηπατική ανεπάρκεια ή καρκίνο του ήπατος μπορεί να χρειαστεί μεταμόσχευση ήπατος.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Απόφυγε το αλκοόλ για να προστατεύσεις το ήπαρ.
• Διατήρησε υγιές βάρος.
• Αν καπνίζεις, συζήτησε με τον γιατρό σου τη διακοπή του καπνίσματος.
• Ολοκλήρωσε τη θεραπεία όπως σου έχει συστήσει ο γιατρός σου και ενημέρωσέ τον για τυχόν παρενέργειες.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Δεν υπάρχει εμβόλιο για την ηπατίτιδα C. Η πρόληψη βασίζεται στην αποφυγή επαφής με μολυσμένο αίμα και στην ασφαλή χρήση εξοπλισμού που μπορεί να έρθει σε επαφή με αίμα.

• Μη μοιράζεσαι βελόνες, σύριγγες ή άλλο εξοπλισμό χρήσης ναρκωτικών.
• Μη μοιράζεσαι οδοντόβουρτσες, ξυραφάκια, νυχοκόπτες ή προσωπικές συσκευές μέτρησης γλυκόζης.
• Φόρεσε γάντια αν χρειάζεται να αγγίξεις αίμα ή ανοιχτές πληγές άλλου ανθρώπου.
• Βεβαιώσου ότι για τατουάζ ή τρύπημα σώματος χρησιμοποιούνται αποστειρωμένα εργαλεία και σφραγισμένα μελάνια.
• Χρησιμοποίησε προφυλακτικό στη σεξουαλική επαφή για να μειώσεις τον κίνδυνο μετάδοσης.
• Αν χρησιμοποιείς ενέσιμα ναρκωτικά, αναζήτησε υποστήριξη για μείωση της βλάβης και πρόσβαση σε αποστειρωμένο εξοπλισμό.

Επιπλοκές ηπατίτιδας C

• Ίνωση και κίρρωση του ήπατος, δηλαδή δημιουργία ουλών.
• Ηπατική ανεπάρκεια, δηλαδή σοβαρή αδυναμία του ήπατος να λειτουργήσει.
• Καρκίνος του ήπατος.
• Θάνατος από σοβαρές επιπλοκές.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Αν πιστεύεις ότι εκτέθηκες στον ιό, ζήτησε έλεγχο ακόμη και αν δεν έχεις συμπτώματα.
• Αν έχεις συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με ηπατίτιδα C, όπως κιτρίνισμα των ματιών ή του δέρματος, σκούρα ούρα ή επίμονη κόπωση.
• Αν διαγνωστείς με ηπατίτιδα C, μίλησε χωρίς καθυστέρηση με τον γιατρό σου για θεραπεία.
• Αν έχεις συνεχιζόμενη έκθεση σε αίμα ή κοινό εξοπλισμό ενέσιμων ναρκωτικών, συζήτησε την ανάγκη περιοδικού ελέγχου.

Ποιος γιατρός: Ηπατολόγος, Γαστρεντερολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την ηπατίτιδα C